Công nghệ sạc siêu nhanh 30 giây từ đường đua Formula E đang mở ra khả năng nạp pin xe điện nhanh ngang đổ xăng.
Công nghệ sạc pin siêu tốc đang được thử nghiệm trên các đường đua xe điện chuyên nghiệp có thể sớm làm thay đổi hoàn toàn trải nghiệm sử dụng xe điện trong đời sống hằng ngày.
Tại các giải đua Formula E, nơi chỉ sử dụng xe chạy điện, các hãng như Nissan, Porsche hay Jaguar đã có thể nạp thêm năng lượng cho xe chỉ trong vài chục giây, qua đó tạo tiền đề cho những bước tiến lớn đối với xe điện thương mại.
Mẫu xe điện mới của Porsche. Ảnh: Porsche
Từ năm 2025, Formula E đã chính thức áp dụng tính năng PITBOOST, cho phép các đội đua nạp thêm 10% dung lượng pin chỉ trong 30 giây bằng bộ sạc công suất lên tới 600 kW. Mức công suất này cao gấp khoảng 6 lần so với các trạm sạc nhanh phổ biến hiện nay trên đường cao tốc. Trong bối cảnh đó, giới chuyên gia cho rằng việc sạc xe điện trong thời gian tương đương đổ xăng hay dầu diesel không còn là viễn cảnh xa vời.
Bên cạnh tốc độ, công nghệ mới còn giúp các hãng xe giải quyết một trong những thách thức lớn nhất của sạc siêu nhanh là quản lý nhiệt. Dòng điện lớn trong thời gian ngắn tạo ra lượng nhiệt rất cao, dễ ảnh hưởng đến độ bền và hiệu suất pin.
Theo ông Dan Cherowbrier, Giám đốc kỹ thuật của Formula E, các bộ sạc sử dụng trên đường đua có cùng chuẩn kết nối với sạc ngoài đời thực, nhưng được chế tạo với độ chính xác rất cao để kiểm soát nhiệt lượng phát sinh.
Ông cho biết các trạm sạc hiện có tại các khu dịch vụ trên đường cao tốc chưa thể chịu được mức công suất 600 kW do hạn chế về thiết kế và khả năng tản nhiệt. Tuy nhiên, thông qua môi trường thi đấu khắc nghiệt của Formula E, các nhà sản xuất đang học cách mở rộng công nghệ này ra quy mô lớn hơn trong tương lai.
Với một chiếc xe điện gia đình thông thường, bộ sạc 600 kW có thể nạp pin từ mức thấp lên 80% chỉ trong khoảng 5 đến 6 phút, nhanh hơn rất nhiều so với mức trung bình khoảng 30 phút hiện nay. Song song với phần cứng, các hãng cũng đang phát triển phần mềm điều khiển thông minh nhằm đảm bảo việc sạc nhanh không làm suy giảm tuổi thọ hay hiệu năng của pin theo thời gian.
Ông Tommaso Volpe, Giám đốc điều hành kiêm Trưởng đội đua Formula E của Nissan, đánh giá tốc độ phát triển của công nghệ pin hiện nay là rất ấn tượng. Theo ông, tại Trung Quốc đã xuất hiện những mẫu xe điện có thể sạc đầy chỉ trong khoảng 6 phút, cho thấy tốc độ đổi mới đang diễn ra nhanh hơn nhiều so với dự đoán trước đây.
Cùng quan điểm, tay đua Formula E từng thi đấu tại F1 là Sebastian Buemi nhận định việc sạc pin xe điện trong 2 đến 3 phút như xe chạy xăng hoặc diesel chỉ còn là vấn đề thời gian. Thực tế, một số trạm sạc công suất cao lên tới 600 kW đã được triển khai tại châu Âu, dù số lượng vẫn còn hạn chế. Tại châu Á, hãng xe điện Trung Quốc BYD cũng đang nghiên cứu công nghệ sạc chớp nhoáng, cho phép nạp pin từ 10% lên 70% chỉ trong 5 phút.
Tuy vậy, không phải ai cũng cho rằng tốc độ sạc là yếu tố quan trọng nhất. Ông Florian Modlinger, Giám đốc bộ phận đua xe nhà máy của đội Porsche Formula E, cho rằng điều cốt lõi với xe thương mại là duy trì công suất sạc cao trong thời gian dài, thay vì chỉ đạt đỉnh công suất trong thời gian rất ngắn rồi giảm mạnh. Ông dẫn ví dụ mẫu Porsche Cayenne chạy điện có thể sạc từ 10% lên 80% pin trong chưa đầy 16 phút, đủ để người dùng nghỉ ngơi và uống một ly cà phê khi di chuyển đường dài.
Dù công nghệ pin và sạc đang tiến rất nhanh, hạ tầng điện vẫn là rào cản lớn. Theo ông Dan Cherowbrier, để triển khai sạc siêu nhanh trên diện rộng, lưới điện cần được nâng cấp mạnh mẽ nhằm đáp ứng nhu cầu công suất cực lớn. Việc nhiều xe cùng sạc công suất cao trong cùng thời điểm có thể đòi hỏi mức điện năng tính bằng megawatt, điều chưa dễ đáp ứng ở thời điểm hiện tại.
Dù vậy, giới chuyên môn vẫn tin rằng công nghệ sạc chớp nhoáng cho xe điện có thể xuất hiện trên đường phố trong vài năm tới, mở ra bước ngoặt lớn cho ngành công nghiệp ô tô điện và góp phần xóa bỏ rào cản tâm lý lớn nhất của người tiêu dùng khi chuyển sang sử dụng xe điện.
Hải Hà (Express) /Nhà báo và Công luận