Tesla dẫn đầu danh sách các hãng xe điện bền vững nhất với điểm số 49%, vượt xa các đối thủ từ Trung Quốc và Nhật Bản.
Một nghiên cứu mới cho thấy nhiều hãng xe phương Tây đang vượt trội so với các thương hiệu Trung Quốc trong nỗ lực giảm phát thải từ quá trình sản xuất xe điện, xây dựng chuỗi cung ứng sạch hơn và đảm bảo khai thác vật liệu pin một cách có trách nhiệm.
.png)
Tesla Model Y. Ảnh: InsideEVs
Báo cáo của tổ chức môi trường Lead The Charge nhận định rằng các nhà sản xuất tại Mỹ và châu Âu đã có những bước tiến đáng kể trong những năm gần đây, chứng minh rằng việc hình thành chuỗi cung ứng xe điện thân thiện môi trường và công bằng là điều hoàn toàn khả thi. Tesla đứng đầu bảng xếp hạng, theo sau là Ford và Volvo.
Cộng đồng khoa học nhìn chung đồng thuận rằng xe điện tạo ra lượng khí thải thấp hơn nhiều so với xe dùng động cơ đốt trong trong suốt vòng đời vận hành.
Đây là yếu tố quan trọng trong mục tiêu giảm phát thải ngành giao thông, đồng thời góp phần hạn chế tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu lên sức khỏe cộng đồng.
Dù vậy, xe điện không hoàn toàn “sạch”. Nguồn điện sạc cho chúng ở nhiều khu vực vẫn phụ thuộc vào nhà máy nhiệt điện than, và quá trình sản xuất xe lẫn pin vẫn tiêu thụ lượng lớn năng lượng hóa thạch.
Đáng chú ý hơn, việc khai thác khoáng sản phục vụ sản xuất pin, đặc biệt là cobalt, vẫn gắn với nguy cơ vi phạm lao động tại Cộng hòa Dân chủ Congo.
Để đánh giá mức độ thực chất trong nỗ lực làm sạch chuỗi cung ứng, Lead The Charge đã phân tích 18 hãng xe lớn trên thế giới dựa trên hơn 80 tiêu chí.
Nội dung đánh giá trải rộng từ lượng carbon phát thải khi sản xuất thép, nhôm, pin cho đến yếu tố con người như quyền lợi lao động, bảo vệ cộng đồng bản địa và các thực hành khai thác khoáng sản.
Kết quả cho thấy các hãng đạt trung bình 24% trong nỗ lực xây dựng chuỗi cung ứng không phụ thuộc nhiên liệu hóa thạch và thân thiện môi trường, tăng 5 điểm phần trăm so với năm trước.
Ở nhóm tiêu chí liên quan đến quyền con người và nguồn cung có trách nhiệm, điểm trung bình là 27%.
Tesla đứng đầu bảng với 49%, tiếp theo là Ford đạt 45% và Volvo đạt 44%. Mercedes-Benz và Volkswagen nằm trong nhóm dẫn đầu với 41% và 39%.
Ở cuối bảng xếp hạng là BYD, Toyota, Honda, GAC và SAIC. Báo cáo cũng chỉ ra khoảng cách lớn giữa những mục tiêu mà các hãng xe công bố và những hành động cụ thể họ thực hiện, nhận xét rằng nhiều thương hiệu thường công bố kế hoạch môi trường nhưng thiếu bằng chứng cho thấy các cam kết này được triển khai thực tế.
Toyota, BYD và Honda bị nêu tên vì đạt 0% trong bộ tiêu chí liên quan đến khử carbon trong chuỗi cung ứng thép.
Dù vậy, Toyota ghi nhận bước tiến trong bảng xếp hạng pin nhờ áp dụng thiết kế pin dễ tháo rời, giúp cải thiện khả năng tái chế. Nhóm năm hãng xe cải thiện nhiều nhất về chuỗi cung ứng pin gồm Tesla, Renault, Mercedes-Benz, Volkswagen và Ford.
Nghiên cứu nhận định rằng những hãng dẫn đầu mang đến tín hiệu tích cực cho nỗ lực giảm phát thải sâu rộng hơn trong ngành xe điện. Tuy nhiên, mức điểm trung bình chỉ 24% của 18 nhà sản xuất cho thấy chặng đường hướng đến chuỗi cung ứng sạch thực sự vẫn còn rất dài.
Hải Hà (InsideEVs)
Nhà báo và Công luận