Phán quyết này có thể mang đến lợi ích cho người tiêu dùng thông qua việc gia tăng cạnh tranh, giúp giảm giá và mang lại nhiều lựa chọn hơn.
Trong một phán quyết lịch sử liên quan đến vụ kiện chống độc quyền kéo dài bốn năm giữa Google và Epic Games, một thẩm phán liên bang tại Mỹ đã ra lệnh cấm vĩnh viễn đối với Google, buộc công ty này phải mở cửa thư viện Google Play cho các cửa hàng ứng dụng của bên thứ ba. Theo đó, các cửa hàng này sẽ được phép truy cập vào Google Play và có thể được tải xuống trực tiếp từ Play Store.
Phán quyết này không chỉ tác động đến cách thức Google vận hành Play Store, mà còn ảnh hưởng đến cả quy trình thanh toán của công ty. Từ giờ, Google không được phép ép buộc các nhà phát triển ứng dụng sử dụng hệ thống thanh toán của mình, và các nhà phát triển có quyền thông báo cho người dùng về các tùy chọn thanh toán khác có chi phí thấp hơn. Bên cạnh đó, Google không thể đạt được các thỏa thuận độc quyền về ra mắt ứng dụng trên Google Play hoặc cài đặt sẵn cửa hàng của mình trên các thiết bị mới.
Giám sát việc tuân thủ phán quyết
Một ủy ban gồm ba người, do Google và Epic Games thành lập, sẽ chịu trách nhiệm giám sát việc tuân thủ phán quyết này và giải quyết các vấn đề kỹ thuật có thể phát sinh. Trong khi đó, Google tuyên bố sẽ kháng cáo, cho rằng nền tảng Android mở của mình đã cung cấp nhiều lựa chọn phân phối ứng dụng cho các nhà phát triển.
Cuộc chiến bắt đầu từ đâu?
Vụ việc bắt đầu vào tháng 12 năm ngoái, khi một bồi thẩm đoàn kết luận rằng Google vi phạm luật chống độc quyền của Hoa Kỳ, cáo buộc công ty này độc quyền bất hợp pháp trong việc phân phối ứng dụng và thanh toán trong ứng dụng trên các thiết bị Android. Bồi thẩm đoàn còn nhận định rằng các thỏa thuận của Google với các nhà sản xuất thiết bị và công ty trò chơi là không cạnh tranh.
Điều đáng chú ý là phán quyết này khác biệt hoàn toàn so với vụ kiện của Epic Games đối với Apple trước đó. Dù cả hai vụ kiện đều liên quan đến lo ngại chống độc quyền trong hoạt động của cửa hàng ứng dụng, tòa án đã đứng về phía Apple, cho phép công ty tiếp tục kiểm soát App Store và hệ thống thanh toán của mình. Sự khác biệt có thể nằm ở bản chất khác nhau giữa hệ điều hành iOS và Android. Trong khi iOS là một hệ sinh thái khép kín, Android lại cho phép cài đặt ứng dụng từ các nguồn bên ngoài và các cửa hàng ứng dụng thay thế, điều này đã đóng vai trò quan trọng trong phán quyết của tòa.
Tuy nhiên, Epic Games vẫn tiếp tục thách thức tính mở của Android. Gần đây, công ty đã khởi kiện Google và Samsung, cho rằng hai gã khổng lồ này đã cố ý làm phức tạp quy trình cài đặt ứng dụng từ nguồn bên ngoài.
Google lo ngại hậu quả tiêu cực
Google đã phản ứng mạnh mẽ trước phán quyết, cho rằng những thay đổi này sẽ gây ra các rủi ro về quyền riêng tư và bảo mật cho người dùng, đồng thời cản trở khả năng quảng bá ứng dụng của các nhà phát triển. Hãng cũng nhấn mạnh rằng phán quyết này sẽ kìm hãm cạnh tranh giữa các nhà sản xuất thiết bị và tạo ra những hậu quả tiêu cực không mong muốn cho toàn bộ hệ sinh thái Android tại Mỹ.
Google cho rằng phán quyết này đi ngược lại với quyết định trong vụ kiện giữa Epic và Apple, bất chấp việc Android luôn là nền tảng mở, cung cấp nhiều lựa chọn phân phối ứng dụng cho nhà phát triển. Công ty dự định kháng cáo và tìm cách hoãn các thay đổi mà Epic yêu cầu trong khi chờ kết quả kháng cáo.
Trong đơn kháng cáo của mình, Google sẽ tập trung vào ba điểm chính:
1. Cạnh tranh với Apple: Google lập luận rằng phán quyết này sai lầm khi coi Android là một thị trường độc lập, trong khi quyết định của Apple lại công nhận rằng Android và iOS cạnh tranh trong cùng một thị trường.
2. Cạnh tranh trong phát triển ứng dụng: Google nhấn mạnh rằng các nhà phát triển thường xây dựng ứng dụng cho cả iOS và Android, do nguồn lực hạn chế. Cả hai hệ điều hành đều đầu tư mạnh vào công cụ phát triển nhằm thu hút các nhà lập trình viên.
3. Tính mở của Android: Google khẳng định Android đã thúc đẩy sự lựa chọn và cạnh tranh, giúp giảm giá thành và mở rộng quyền truy cập vào smartphone và ứng dụng.
Google cho rằng các thay đổi mà Epic đề xuất sẽ đe dọa đến thành tựu này và làm suy yếu khả năng cạnh tranh của Android với iOS. Hãng khẳng định sẽ tiếp tục bảo vệ lợi ích của các nhà phát triển, nhà sản xuất thiết bị và người dùng Android trên toàn thế giới.
Tác động đến người tiêu dùng
Phán quyết này có thể mang đến lợi ích cho người tiêu dùng thông qua việc gia tăng cạnh tranh, giúp giảm giá và mang lại nhiều lựa chọn hơn. Tuy nhiên, các lo ngại về bảo mật và sự phân mảnh của hệ điều hành Android cũng đã được đưa ra. Sẽ rất thú vị khi theo dõi xem phán quyết này sẽ ảnh hưởng như thế nào đến hệ sinh thái Android trong những năm tới.
Hùng Nguyễn (PhoneArena)
Nhà báo và Công luận