Tháng 10/2024, Tesla ra mắt Cybercab - robotaxi tự lái dưới 30.000 USD, mở ra thị trường 188,91 tỷ USD vào 2034.
Tháng 10 vừa qua, Tesla chính thức ra mắt Cybercab - mẫu robotaxi được mong đợi từ lâu. Đây là loại taxi tự hành, có thể di chuyển trên đường với rất ít hoặc không cần sự can thiệp của con người.
Hình minh họa chiếc Cybecrab của Tesla. Ảnh: Tesla
Tại sự kiện giới thiệu, CEO Tesla Elon Musk tuyên bố xe sẽ bắt đầu được sản xuất vào đầu năm 2026 và có mức giá dự kiến dưới 30.000 USD.
Sự kiện này thu hút sự quan tâm lớn không chỉ vì tiềm năng công nghệ mà còn bởi quy mô thị trường robotaxi, dự kiến đạt 188,91 tỷ USD vào năm 2034. Tuy nhiên, Tesla không phải là cái tên duy nhất trong cuộc đua. Các công ty như Waymo, Cruise và nhiều hãng công nghệ khác cũng đang phát triển đội xe của riêng mình.
Điểm nổi bật của robotaxi là khả năng mang đến trải nghiệm di chuyển hoàn toàn khác biệt. Những chiếc xe này sử dụng hệ thống cảm biến, camera, GPS và radar để “nhìn” đường đi, nhận diện chướng ngại vật và tránh va chạm, giúp hành trình trở nên nhanh chóng và tiện lợi hơn.
An toàn - lợi thế lớn nhất của robotaxi
Yếu tố an toàn là điểm mạnh lớn nhất của robotaxi. Theo Cục Quản lý An toàn Giao thông Đường cao tốc Quốc gia Mỹ (NHTSA), trong 9 tháng đầu năm 2024, hơn 29.000 người đã tử vong do tai nạn giao thông.
Nghiên cứu của Cruise, phối hợp cùng Đại học Michigan và Viện Công nghệ Virginia, chỉ ra rằng robotaxi có nguy cơ liên quan đến va chạm thấp hơn 50% và nguy cơ tai nạn gây thương tích thấp hơn 70% so với các tài xế dịch vụ gọi xe tại khu vực đô thị.
Một thống kê khác cho thấy, xe tự hành của Waymo chỉ gặp bốn vụ tai nạn nghiêm trọng sau hành trình dài 2 triệu dặm tại San Francisco - con số chỉ bằng một nửa so với mức trung bình của tài xế con người. Ngoài ra, robotaxi có thể giúp giảm thiểu tình trạng lái xe khi say rượu, một trong những nguyên nhân khiến hơn 11.000 người thiệt mạng mỗi năm.
Không chỉ an toàn hơn, robotaxi cũng có thể rẻ hơn so với các dịch vụ gọi xe như Uber hay Lyft. Dù chi phí đầu tư ban đầu cho công nghệ cao, các hãng sản xuất có thể bù đắp bằng việc tiết kiệm chi phí nhân công trong dài hạn.
Hiện tại, Mỹ và Trung Quốc là hai thị trường dẫn đầu trong lĩnh vực robotaxi. Theo nhà báo công nghệ Alex Wilhelm, Trung Quốc hiện có khoảng 1.000 chiếc robotaxi trong khi Mỹ có vài trăm chiếc. Dự báo đến năm 2025, số lượng này có thể tăng lên hàng chục nghìn xe tại Trung Quốc và vài nghìn xe tại Mỹ.
Sự phát triển của robotaxi có thể giúp giải quyết nhu cầu đi lại tại các đô thị lớn, đồng thời góp phần giảm ùn tắc giao thông. Với công nghệ điều hướng tối ưu, mật độ lưu thông trên mỗi làn đường có thể tăng lên, giúp nhiều xe di chuyển hơn trong cùng một khoảng thời gian.
Bên cạnh đó, việc sử dụng phương tiện chung cũng góp phần giảm số lượng xe cá nhân lưu thông trên đường, tạo thêm không gian cho bãi đỗ xe.
Những rào cản đối với robotaxi
Dù tiềm năng lớn, robotaxi vẫn phải đối mặt với không ít thách thức. Trước hết, sự phổ biến của xe tự hành có thể tác động đến hàng triệu tài xế dịch vụ gọi xe, khiến họ mất việc làm. Do đó, các nhà hoạch định chính sách cần cân nhắc và xây dựng các quy định hỗ trợ lực lượng lao động này trước khi mô hình robotaxi trở nên phổ biến.
Bên cạnh đó, tốc độ tiếp nhận robotaxi có thể chậm do nhiều người vẫn còn e ngại với công nghệ xe tự hành. Một số khách hàng có thể không thích việc xe tự lái có thể bị giới hạn về tốc độ, phạm vi hoạt động hoặc chưa thể đáp ứng đầy đủ mọi điều kiện địa hình.
Cũng cần xem xét liệu robotaxi có thể phổ biến trên toàn cầu hay không. Chẳng hạn, tại Ấn Độ, một thị trường khổng lồ đối với nhiều ngành công nghiệp, hạ tầng giao thông, mật độ dân số cao và hệ thống luật lệ có thể là rào cản đối với xe tự hành.
Tuy nhiên, nếu robotaxi có thể hoạt động hiệu quả tại Trung Quốc - một quốc gia có điều kiện tương tự, thì hoàn toàn có thể kỳ vọng công nghệ này sẽ mở rộng sang các thị trường khác.
Tương lai của robotaxi
Với những lợi thế như an toàn cao hơn, kích thước xe nhỏ gọn, khả năng giảm ùn tắc và tính tiện lợi, robotaxi đang có triển vọng đầy hứa hẹn. Và đây mới chỉ là khởi đầu bởi công nghệ xe tự hành còn rất nhiều tiềm năng chưa được khai thác.
Hãy thử tưởng tượng: Buổi sáng, bạn được robotaxi đưa đến chỗ làm. Sau đó, xe quay về nhà, đưa con bạn đến trường. Tiếp đến, xe đưa vợ bạn đến nơi làm việc, rồi trở về để đưa mẹ bạn đến buổi khám bệnh định kỳ. Tất cả diễn ra một cách trơn tru mà không cần bạn phải bận tâm điều khiển hay sắp xếp lịch trình.
Dù viễn cảnh này vẫn còn xa, nhưng tương lai của robotaxi đang ngày càng trở nên rõ ràng. Khi công nghệ tiếp tục phát triển và hoàn thiện, việc sở hữu xe cá nhân có thể không còn là ưu tiên, mà thay vào đó, nhiều người sẽ lựa chọn robotaxi như một giải pháp di chuyển thông minh, tiện lợi hơn.
Hải Hà (Forbes)
Nhà báo và Công luận