Nhiều nhà phân tích từng cảnh báo cắt giảm nhân sự để thay thế bằng AI chưa chắc là con đường tốt nhất để giúp doanh nghiệp phát triển.
Một cánh tay robot trong triển lãm tại Bắc Kinh. (Ảnh: Getty Images)
Giới doanh nghiệp đang dần từ bỏ suy nghĩ rằng AI có thể 'làm mọi việc' và quay trở lại tuyển dụng con người cho những vị trí từng bị cắt giảm hoặc dự định thay thế bằng AI.
Nhà sản xuất ô tô Ford là ví dụ mới nhất. Trong vài năm qua, công ty đã phải thuê lại hàng trăm kỹ sư có kinh nghiệm để giải quyết những vấn đề về chất lượng mà hệ thống tự động hóa không xử lý nổi.
Ông Charles Poon, Phó Giám đốc kỹ thuật phần cứng của Ford, phát biểu trước truyền thông: “AI là công cụ tuyệt vời, nhưng nó chỉ giỏi bằng thông tin mà bạn dùng để huấn luyện”.
Không chỉ Ford, nhiều doanh nghiệp khác cũng phải điều chỉnh chiến lược nhân sự để tập trung hơn vào nguồn nhân lực, trong đó có Commonwealth Bank of Australia (CBA) và tập đoàn phần mềm IBM.
Năm ngoái, CBA cắt giảm hơn 40 nhân viên chăm sóc khách hàng và thay thế họ bằng chatbot giọng nói. Tuy nhiên, hệ thống AI này không thể đáp ứng nhiệm vụ, dẫn tới khách hàng phải gọi điện thoại nhiều lần hơn. Rốt cuộc, CBA phải đảo ngược quyết định và đề nghị nhân viên tiếp tục ở lại làm việc
Liên đoàn lao động ngành chính Australia tuyên bố: “Việc CBA hủy bỏ kế hoạch cắt giảm việc làm là một thắng lợi lớn".
Theo tin tờ ABC đăng tải vào tháng 8 năm ngoái, CBA thừa nhận họ “đã không xem xét đầy đủ tất cả yếu tố kinh doanh liên quan" khi công bố kế hoạch cắt giảm nhân sự. “Đúng ra chúng tôi nên đánh giá kỹ lưỡng hơn yêu cầu đặc thù của những vị trí này”, ngân hàng nói thêm.
Tương tự, IBM từng sa thải 200 nhân viên HR và thay thế bằng chatbot AI. Kết quả, hệ thống AI xử lý được 94% các công việc thông thường nhưng không thể đáp ứng 6% còn lại, bao gồm vấn đề đạo đức.
Sau đó, IBM công bố kế hoạch tăng gấp ba số lượng tuyển dụng nhân sự đầu vào ở tất cả các bộ phận đến năm 2026.
Ông Nickle LaMoreaux , Giám đốc HR của IBM phát biểu tại hội nghị Charter AI Summit ở New York: “Nếu chúng ta không tiếp tục đầu tư vào việc tuyển dụng nhân sự đầu vào, điều gì sẽ xảy ra trong 3 - 5 năm tới? Sẽ không còn nguồn chuyên viên giàu kinh nghiệm vì chuỗi nhân lực sẽ bị cắt đứt”.
Những ví dụ trên chứng minh các nhà phân tích đã đúng khi cảnh báo rằng việc cắt giảm nhân sự để thay thế bằng AI chưa chắc là con đường tốt nhất để giúp doanh nghiệp phát triển.
Báo cáo của Intuition Labs viết: “Chiến lược ‘dùng công nghệ để thay thế con người’ mà không đầu tư vào việc đào tạo hay gia tăng kỹ năng cho nhân sự khiến những người còn lại không được chuẩn bị đầy đủ để khai thác AI hiệu quả.
Đáng chú ý, nhiều công ty thúc đẩy tự động hóa đã phải ‘hối tiếc’ khi sa thải chính những người họ cần để giám sát AI”.
Theo báo cáo của Orgvue, khoảng 39% lãnh đạo doanh nghiệp đã cắt giảm nhân viên để triển khai AI. Tuy nhiên, 55% trong số đó thừa nhận quyết định của họ là sai lầm.
Bà Jessica Zhang, Phó giám đốc khu vực châu Á Thái Bình Dương tại công ty cung cấp giải pháp HR ADP, chỉ ra: “Khi kết quả đầu ra của AI không nhất quán, không chính xác hoặc khó áp dụng, doanh nghiệp thường phải đưa con người quay trở lại để giám sát”.
Trong khi đó, 32% nhà quản lý tuyển dụng ở Mỹ cho biết họ từng loại bỏ một vị trí chủ yếu vì AI, nhưng sau đó lại phải tuyển người cho chính vị trí đó hoặc vị trí tương tự.
Đại học Công nghệ Capitol nhận định: "AI đang thay đổi môi trường làm việc, nhưng các tổ chức ngày càng thấy rõ rằng họ sẽ đạt được nhiều giá trị hơn khi xây dựng mô hình hợp tác giữa con người và AI, thay vì cố gắng thay thế hoàn toàn lao động con người”.
Giang (CNBC) /Doanh Nhân Việt Nam
Nguồn: https://doanhnhanvn.vn/sa-thai-nhan-su-vi-qua-ky-vong-vao-ai-nhieu-cong-ty-nem-trai-dang-ford-la-vi-du-moi-nhat.html - 16:09 | 01/07/2026