76% người Mỹ sẵn sàng chia sẻ dữ liệu hành trình để đổi lấy tiện ích, báo hiệu kỷ nguyên ô tô thông minh đang dần hiện hữu.
Những chiếc xe có khả năng thanh toán tự động, mở khóa từ xa hay cập nhật phần mềm qua mạng không còn là viễn cảnh xa vời. Sự phát triển của công nghệ kết nối đang biến xe hơi từ phương tiện di chuyển đơn thuần thành những cỗ máy thông minh, thay đổi cách con người tương tác với phương tiện và hạ tầng giao thông xung quanh.
Hình minh họa công nghệ xe thông minh. Ảnh: Getty
Dù vẫn còn những thách thức liên quan đến quyền riêng tư, bảo mật dữ liệu và tiêu chuẩn hóa công nghệ, nhiều chuyên gia nhận định rằng xu hướng này sẽ tiếp tục mở rộng, mang lại những lợi ích rõ ràng về sự tiện lợi, an toàn và hiệu quả vận hành.
Xe thông minh - hơn cả một phương tiện di chuyển
Lịch sử phát triển công nghệ đã chứng kiến nhiều cuộc cách mạng tương tự. Trước đây, điện thoại di động từng chỉ là thiết bị nghe gọi trước khi trở thành smartphone, nơi lưu trữ cả thế giới số của người dùng. Máy tính cá nhân cũng từng là những thiết bị độc lập trước khi trở thành trung tâm kết nối phục vụ công việc và giải trí.
Giờ đây, ngành công nghiệp ô tô đang bước vào giai đoạn chuyển đổi tương tự.
Những chiếc xe thế hệ mới không chỉ tích hợp các cảm biến và bộ vi xử lý mạnh mẽ mà còn có khả năng kết nối không dây, giúp người dùng tương tác với phương tiện theo cách hoàn toàn mới.
Hiện nay, nhiều tài xế đã quen thuộc với Apple CarPlay hay Android Auto - hệ thống giúp đồng bộ màn hình điện thoại với hệ thống giải trí trên xe. Tuy nhiên, đây mới chỉ là bước khởi đầu. Mục tiêu tiếp theo là biến chiếc xe thành một máy tính thực thụ, có khả năng xử lý độc lập và kết nối liên tục với hệ sinh thái giao thông thông minh.
Nhiều mẫu xe hiện đại đã có khả năng cập nhật phần mềm từ xa, bổ sung tính năng mới hoặc nâng cao bảo mật mà không cần can thiệp trực tiếp từ người dùng.
Các ứng dụng đi kèm cũng cho phép điều khiển xe từ xa, từ việc khởi động, khóa/mở cửa đến điều chỉnh hệ thống điều hòa. Những công nghệ này không chỉ nâng cao trải nghiệm người lái mà còn đặt nền móng cho một hệ thống giao thông thông minh và tự động hóa hơn trong tương lai.
Thách thức trong việc kết nối xe hơi với hệ sinh thái giao thông
Bên cạnh những lợi ích rõ ràng, việc triển khai công nghệ xe kết nối cũng đặt ra nhiều vấn đề cần giải quyết.
Trước tiên là hạ tầng giao thông. Các thành phố cần nâng cấp hệ thống để hỗ trợ giao tiếp giữa xe với môi trường xung quanh (V2X).
Công nghệ V2X cho phép phương tiện tương tác với đèn tín hiệu, biển báo và các thiết bị giao thông thông minh khác, góp phần tăng cường an toàn và tối ưu hóa luồng xe cộ. Tuy nhiên, việc triển khai đòi hỏi nguồn vốn đầu tư lớn và sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý giao thông.
Bên cạnh đó, khoảng cách công nghệ giữa các dòng xe cũng là một vấn đề cần cân nhắc. Nếu không có giải pháp bổ trợ phù hợp, nguy cơ hình thành khoảng cách số giữa xe mới và xe cũ là khó tránh khỏi.
Việc một số phương tiện có khả năng kết nối và tự động xử lý thông tin, trong khi những phương tiện khác vẫn hoạt động theo cách truyền thống, sẽ dẫn đến sự chênh lệch có thể ảnh hưởng đến hiệu quả vận hành chung của hệ thống giao thông.
Một thách thức khác là quyền riêng tư và bảo mật dữ liệu. Không giống như điện thoại thông minh, nơi dữ liệu phần lớn thuộc về người dùng, dữ liệu từ xe kết nối liên quan đến nhiều bên, bao gồm nhà sản xuất, nhà cung cấp dịch vụ và tài xế. Điều này đặt ra câu hỏi về quyền kiểm soát và mục đích sử dụng dữ liệu.
Đồng thời, vì xe kết nối hoạt động như một máy tính di động, chúng cũng trở thành mục tiêu tiềm năng của tin tặc. Nếu không có những tiêu chuẩn bảo mật nghiêm ngặt, nguy cơ rò rỉ thông tin cá nhân hoặc bị xâm nhập từ xa có thể xảy ra.
Ngoài ra, để công nghệ xe thông minh được đón nhận rộng rãi, người dùng cần được trang bị đầy đủ kiến thức về lợi ích và cách sử dụng an toàn.
Việc hiểu rõ cách khai thác tối đa các tiện ích mà xe thông minh mang lại, đồng thời tránh bị phân tâm bởi các tính năng công nghệ trong khi lái xe, sẽ góp phần xây dựng một hệ sinh thái giao thông an toàn và hiệu quả hơn.
Tương lai của xe thông minh: Cơ hội và triển vọng
Bất chấp những thách thức, các nghiên cứu cho thấy người tiêu dùng ngày càng cởi mở hơn với công nghệ xe kết nối.
Theo khảo sát, 76% người Mỹ sẵn sàng chia sẻ dữ liệu hành trình và vị trí để nhận lại những lợi ích như ưu đãi dịch vụ. Khoảng 51% bày tỏ hứng thú với ý tưởng sử dụng xe như một "ví điện tử", và 54% cho biết họ sẽ sử dụng tính năng này nếu có sẵn.
Để hiện thực hóa tiềm năng của xe thông minh, ngành công nghiệp ô tô cần tập trung vào ba yếu tố cốt lõi. Thứ nhất, xây dựng một hệ thống hạ tầng giao thông đồng bộ, cho phép xe kết nối với môi trường xung quanh một cách hiệu quả.
Thứ hai, thiết lập các tiêu chuẩn bảo mật và quyền riêng tư rõ ràng để bảo vệ người dùng mà không làm cản trở sự đổi mới công nghệ.
Thứ ba, nâng cao nhận thức của tài xế về lợi ích và cách sử dụng xe kết nối, giúp họ tận dụng tối đa công nghệ mà vẫn đảm bảo an toàn khi lái xe.
Việc kết hợp công nghệ thông minh vào ô tô không chỉ giúp người lái có trải nghiệm thuận tiện hơn, mà còn đặt nền móng cho một hệ thống giao thông an toàn, bền vững và hiệu quả hơn trong tương lai.
Khi xe hơi được "định nghĩa lại", cách con người tương tác với phương tiện và hạ tầng giao thông cũng sẽ thay đổi, mở ra một kỷ nguyên mới của ngành công nghiệp ô tô.
Hải Hà (Forbes) /Nhà báo và Công luận