Là một trong những ngành công nghiệp quan trọng, thời gian qua, công nghiệp hỗ trợ Việt Nam nói chung, thành phố Hà Nội nói riêng đã có những bước phát triển tích cực.
Tuy nhiên, để đáp ứng với yêu cầu đặt ra, cần có thêm những cơ chế, chính sách để doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ phát triển.
Sản xuất vi mạch điện tử cho thiết bị điện gia dụng tại Công ty TNHH Điện tử ASTI, Khu công nghiệp Quang Minh (huyện Mê Linh). Ảnh: Nguyễn Quang
Liên kết tạo sức cạnh tranh cao
Theo Sở Công Thương Hà Nội, thành phố đã hình thành, phát triển các cụm liên kết ngành, các nhóm doanh nghiệp chuyên doanh sản phẩm tạo ra sức cạnh tranh cao.
Trong lĩnh vực cơ khí, Hà Nội đã hình thành, phát triển các cụm liên kết ngành, các nhóm doanh nghiệp chuyên doanh sản phẩm cơ khí chính xác trong ngành điện tử, ô tô, xe máy…
Điển hình là Khu công nghiệp Bắc Thăng Long tập trung nhiều doanh nghiệp cơ khí ngành điện tử như: Công ty Buykane làm ốc vít, Toho làm khuôn mẫu, Aikawa làm chi tiết kim loại dập, Standar làm các chi tiết nhôm… Khu công nghiệp Nội Bài, Quang Minh tập trung nhiều doanh nghiệp cơ khí ô tô, xe máy như: Công ty Fujico làm đĩa phanh xe máy, Kyoei làm khung càng đồ gá cho xe máy, Bright Sakura làm ống xả, Amstrong làm vành và nan hoa, Roki làm bầu lọc gió…
Theo Phó Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội Nguyễn Đình Thắng, các khu, cụm công nghiệp liên kết này đã, đang mang lại hiệu quả vượt trội trong sản xuất so với các khu cụm công nghiệp khác. Do tập trung nhiều doanh nghiệp sản xuất cùng một lĩnh vực nên tạo ra động lực cạnh tranh phát triển mạnh. Nhưng trên hết, các khu, cụm công nghiệp liên kết còn cho phép các doanh nghiệp có nhiều cơ hội gặp gỡ tìm hiểu, thiết lập quan hệ hợp tác, chuyên môn hóa trong sản xuất, đặc biệt là trong lĩnh vực giao dịch, gia công đặt hàng, vận tải, cung cấp, xử lý chất thải… Sự hợp tác này cho phép giảm thiểu về chi phí, tồn kho, thời gian giao nhận. Ngoài ra, các doanh nghiệp còn có lợi thế trong việc nhanh chóng triển khai ứng dụng, lan tỏa, chuyển giao tri thức và công nghệ mới…
Bên cạnh đó, Hà Nội tập trung liên kết phát triển các lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ dựa trên nhu cầu và lợi thế với 3 lĩnh vực chủ chốt gồm: Sản xuất linh kiện phụ tùng, công nghiệp hỗ trợ phục vụ các ngành công nghiệp công nghệ cao và công nghiệp hỗ trợ cho ngành dệt may, da giày; đẩy mạnh sản xuất công nghiệp theo chuỗi giá trị toàn cầu; đẩy mạnh liên kết cung ứng trong vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ.
Hà Nội đã hình thành khu công nghiệp hỗ trợ Nam Hà Nội do Công ty cổ phần đầu tư và phát triển N&G là chủ đầu tư với quy mô 559ha, trong đó giai đoạn 1 là 72ha được quy hoạch để phát triển các ngành công nghiệp thuộc lĩnh vực cơ khí, chế tạo, dệt may, da giày, điện tử - tin học, chế tạo và lắp ráp ô tô, công nghiệp hỗ trợ phục vụ công nghệ cao… Đến nay, khu công nghiệp đã hoàn thiện hạ tầng và tiếp tục đẩy mạnh thu hút đầu tư.
Mục tiêu cụ thể đến năm 2025, Hà Nội có khoảng 1.000 doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ. Trong đó, có 40% doanh nghiệp có hệ thống sản xuất và sản phẩm đạt tiêu chuẩn quốc tế, đủ năng lực cung ứng tham gia vào mạng lưới sản xuất toàn cầu của các tập đoàn đa quốc gia tại Việt Nam.
Cần hỗ trợ nhiều hơn về cơ chế, chính sách
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, hoạt động liên kết phát triển chuỗi giá trị xuất khẩu các sản phẩm công nghiệp chế biến chế tạo, công nghiệp hỗ trợ Hà Nội còn chưa cao.
Phó Giám đốc Sở Công Thương Nguyễn Đình Thắng cho biết, thời gian tới, thành phố sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành, địa phương triển khai những giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp tham gia chuỗi liên kết phát triển các hành lang công nghiệp Hà Nội - Hải Phòng; Hà Nội - Bắc Ninh - Hải Dương - Quảng Ninh; Hà Nội - Vĩnh Yên - Việt Trì; Hà Nội - Lạng Sơn và vành đai kinh tế ven biển Quảng Ninh - Hải Phòng - Thái Bình - Nam Định - Ninh Bình và trục quốc lộ 10. Hình thành các khu công nghiệp - đô thị gắn với phát triển các khu đô thị, khu công nghiệp, khu thương mại - dịch vụ, tăng cường liên kết và các cụm liên kết ngành và khu công nghiệp chuyên biệt.
Đồng thời, Hà Nội triển khai cơ chế, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp lĩnh vực công nghiệp ưu tiên, doanh nghiệp sản phẩm công nghiệp chủ lực, công nghiệp hỗ trợ, xuất nhập khẩu theo các chương trình, kế hoạch của thành phố, các chương trình xúc tiến thương mại, xuất nhập khẩu, kết nối hợp tác phát triển cụm liên kết ngành với doanh nghiệp các tỉnh, thành phố và cả nước…
Về phía Bộ Công Thương, Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp Phạm Tuấn Anh cho biết, Bộ cũng tổ chức hỗ trợ các doanh nghiệp công nghiệp kết nối với các tập đoàn đa quốc gia để tìm kiếm cơ hội tham gia chuỗi cung cấp cho các tập đoàn này tại Việt Nam cũng như tại nước ngoài. Bộ Công Thương tiếp tục triển khai hiệu quả các chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư theo quy định của pháp luật về phát triển công nghiệp hỗ trợ, vận hành hiệu quả Chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ.
Cùng với đó, Bộ Công Thương sẽ xây dựng các trung tâm kỹ thuật (trên cơ sở tham khảo mô hình của Hàn Quốc, Nhật Bản, Thái Lan) nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp công nghiệp nói chung, doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, cơ khí nói riêng để nâng cao năng lực về kỹ thuật, quản trị, đáp ứng yêu cầu của các tập đoàn đa quốc gia, các doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Bộ Công Thương cũng đang xúc tiến đầu tư ở các thị trường trong và ngoài nước, tìm kiếm thị trường cho doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ Việt Nam. Về lâu dài, Bộ Công Thương tiếp tục tư vấn, tham mưu Chính phủ ban hành các chính sách hoàn thiện cơ chế thu hút đầu tư vào lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ để nâng cao tỷ lệ nội địa hóa; đồng thời hình thành các khu, cụm công nghiệp hỗ trợ với sự xuất hiện của các doanh nghiệp đầu tàu dẫn dắt và hình thành các dịch vụ cho các khu, cụm công nghiệp đó…
Thanh Hiền /Báo Hànộimới