Trong bối cảnh xung đột tại một số điểm nóng trên thế giới, đặc biệt là khu vực Trung Đông, chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, dẫn đến chi phí đầu vào và vận chuyển gia tăng, song sản xuất công nghiệp trên địa bàn Hà Nội quý I-2026 vẫn duy trì được đà tăng trưởng khá với nhiều điểm sáng đáng ghi nhận. Tuy nhiên, những khó khăn nội tại và sự phân hóa giữa các ngành đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về các giải pháp đồng bộ, nhằm tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững và bứt phá trong thời gian tới.
.jpg)
Sản xuất đồ gia dụng tại nhà máy của Tập đoàn Sunhouse (Khu công nghiệp Ngọc Liệp, xã Kiều Phú). Ảnh: Nhật Nam
Doanh nghiệp nỗ lực giữ nhịp sản xuất
Bức tranh sản xuất công nghiệp quý I-2026 của Hà Nội phản ánh rõ nét sự đan xen giữa cơ hội và thách thức. Trong đó, nổi bật là áp lực chi phí gia tăng tác động sâu rộng đến hoạt động của cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Thực tế cho thấy, giá xăng tăng không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí vận chuyển mà còn kéo theo hiệu ứng dây chuyền đến toàn bộ chuỗi sản xuất, kinh doanh.
Trường hợp của T-Clean - một thương hiệu Việt chuyên sản xuất chất tẩy rửa là minh chứng điển hình. Doanh nghiệp này đang phải đối mặt với ba nhóm chi phí chính gia tăng mạnh: Nguyên liệu đầu vào, logistics - phân phối và chi phí lao động. Tiến sĩ Vũ Thị Tần, Nhà sáng lập Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ T-Clean cho biết, khi giá xăng tăng, chi phí vận chuyển và giá nguyên liệu đồng loạt leo thang. Không chỉ vậy, tình trạng giãn tiến độ giao hàng, thậm chí khan hiếm nguồn cung nguyên liệu nhập khẩu càng khiến doanh nghiệp rơi vào thế bị động. Với quy mô nhỏ, việc tích trữ nguyên liệu để bình ổn giá gần như là bài toán khó, làm gia tăng rủi ro trong kế hoạch sản xuất. Ngoài chi phí vận chuyển tăng theo giá nhiên liệu, doanh nghiệp còn phải gánh thêm các khoản phí nền tảng như chiết khấu, vận hành, khuyến mại và trợ giá vận chuyển…
Tương tự, ở các ngành xuất khẩu, khó khăn không chỉ đến từ chi phí mà còn từ sự suy giảm nhu cầu của thị trường. Chủ tịch Hội đồng Quản trị Công ty Việt Thắng Jean Phạm Văn Việt cho biết, chi phí nguyên liệu tăng 8-18%, cước vận chuyển tăng thêm 4.000-5.000 USD mỗi container, trong khi sức mua tại các thị trường lớn giảm. Điều này buộc doanh nghiệp phải gồng mình giữ giá để duy trì đơn hàng và sức cạnh tranh.
Điều đáng ghi nhận là trong bối cảnh khó khăn, sản xuất công nghiệp Hà Nội vẫn có những tín hiệu tích cực: Chỉ số phát triển sản xuất công nghiệp (IIP) tháng 3 ước tăng 18% so với tháng trước và tăng 8,2% so với cùng kỳ năm 2025; tính chung quý I tăng 8,5%. Đây là mức tăng khá, thể hiện nỗ lực lớn của cộng đồng doanh nghiệp.
Đáng chú ý, công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục là động lực chủ yếu với mức tăng 8,7% trong quý I. Nhiều ngành đạt mức tăng trưởng trên 30%, như: Sản xuất đồ uống, thuốc lá, may mặc, thiết bị điện, máy móc thiết bị và ô tô... Điều này cho thấy khả năng phục hồi nhanh của những lĩnh vực có đơn hàng ổn định và chủ động nguồn nguyên liệu. Bên cạnh đó, nhóm ngành công nghiệp hỗ trợ và vật liệu xây dựng duy trì mức tăng từ 10% đến dưới 30%, góp phần giữ ổn định chuỗi sản xuất…
Chuyển từ “duy trì” sang “bứt phá”
Những kết quả đạt được trong quý I-2026 là cơ sở quan trọng để Hà Nội tiếp tục củng cố đà tăng trưởng công nghiệp. Tuy nhiên, để chuyển từ “duy trì” sang “bứt phá”, đòi hỏi phải có những giải pháp đồng bộ, mang tính chiến lược và dài hạn.
Trước hết, việc giảm áp lực chi phí đầu vào là yêu cầu cấp thiết. Các chính sách tài khóa đã được triển khai như giảm thuế nhập khẩu xăng dầu về 0%; giảm thuế bảo vệ môi trường với xăng, dầu xuống 0 đồng/lít; đưa thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng về 0%... đã góp phần hạ nhiệt giá nhiên liệu. Theo Bộ Tài chính, các biện pháp này khiến ngân sách giảm thu khoảng 7.200 tỷ đồng mỗi tháng, nhưng đổi lại giúp giảm chi phí cho doanh nghiệp và người dân, hạn chế áp lực lạm phát.
Cùng với đó, việc bảo đảm nguồn cung năng lượng, tăng nhập khẩu từ các thị trường ổn định và vận hành tối đa các nhà máy lọc dầu trong nước là yếu tố then chốt để ổn định sản xuất. Về dài hạn, nâng cao giá trị gia tăng và năng lực cạnh tranh phải trở thành trục xuyên suốt trong phát triển công nghiệp.
Theo Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội Võ Nguyên Phong, thành phố đang triển khai nhiều chương trình hỗ trợ sản xuất, như: Chương trình phát triển sản phẩm công nghiệp chủ lực với mục tiêu năm 2026 có từ 30-40 sản phẩm công nghiệp chủ lực; giai đoạn 2026-2030 đạt 180-200 sản phẩm, với kim ngạch xuất khẩu chiếm khoảng 20-25% tổng kim ngạch xuất khẩu toàn thành phố. Đáng chú ý, tỷ lệ sản phẩm công nghệ cao, công nghệ thông tin, cơ khí - điện - điện tử được định hướng chiếm trên 70%. Song song với đó, chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ tiếp tục được đẩy mạnh, với mục tiêu hình thành hệ sinh thái sản xuất gắn kết, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và giảm phụ thuộc vào nguồn cung bên ngoài.
Về phía doanh nghiệp, yêu cầu đặt ra là phải chủ động thích ứng. Việc đa dạng hóa thị trường, tối ưu hóa chi phí, đầu tư công nghệ và nâng cao chất lượng sản phẩm là những giải pháp then chốt. Bên cạnh đó, để tạo bước đột phá thực sự, cần sự vào cuộc mạnh mẽ, đồng hành hiệu quả từ chính sách của chính quyền thành phố đến sự chủ động, linh hoạt của doanh nghiệp.
Thanh Hiền /Hànộimới