Thuế 301 của Mỹ: Ngành nào sẽ gặp khó?

Bài viết liên quan

Bộ Công Thương sẽ thúc đẩy đối thoại với Mỹ sau kết luận thuế Mục 301

Xuất khẩu sang Thổ Nhĩ Kỳ tăng mạnh, điện thoại và điện tử dẫn đầu

Dệt may nằm trong số nhóm ngành chịu tác động tiêu cực từ Thuế 301 của Mỹ. Ảnh: Hoàng Anh

Mỹ đã chính thức công bố việc áp dụng mức 12,5% thuế nhập khẩu bổ sung đối với hàng hóa từ Việt Nam và 42 nền kinh tế khác, theo Điều 301, Đạo luật thương mại 1974 (Thuế 301) của nước này, có hiệu lực từ ngày 24/7/2026.

Đáng chú ý, 17 nền kinh tế sẽ chịu mức thuế bổ sung 10%, trong đó có nhiều đối thủ cạnh tranh của Việt Nam trong những lĩnh vực xuất khẩu chủ lực như Malaysia, Indonesia, Bangladesh, Ấn Độ.

Mỹ cũng cập nhật phụ lục miễn trừ Thuế 301 cho một số ngành hàng, bao gồm điện tử, máy tính, chất bán dẫn, nông sản thô, năng lượng, phân bón và nguyên liệu thô phục vụ sản xuất. Trong đó, nhóm ngành điện tử, máy tính là mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam, sẽ tránh được mức thuế áp thêm.

Tuy nhiên, đa số kim ngạch xuất khẩu hàng điện tử đến từ nhóm doanh nghiệp FDI. Còn với doanh nghiệp Việt Nam, hoạt động xuất khẩu có thể sẽ chịu tác động tiêu cực, đặc biệt với nhóm ngành dệt may, da giày, thủy sản và gỗ, theo Chứng khoán Mirae Asset.

Sự phục hồi của ngành dệt may dự báo sẽ bị gián đoạn bởi chính sách thuế quan từ Mỹ, trong bối cảnh thị trường này chiếm 40 – 50% tổng kim ngạch xuất khẩu của toàn ngành.

Việc bị áp 12,5% thuế nhập khẩu bổ sung khiến hàng dệt may Việt Nam mất lợi thế giá so với Bangladesh, Campuchia và Indonesia. Việc giảm giá để giữ khách có thể gây sức ép lên biên lợi nhuận, đặc biệt khi biên lợi nhuận ngành dệt may tương đối mỏng, chỉ khoảng 3 – 10%.

Đối với thủy sản, việc áp thuế nhập khẩu bổ sung khiến thị trường Mỹ khó càng thêm khó khi hàng loạt hàng rào thương mại đặt cho các sản phẩm thủy sản xuất khẩu sang quốc gia này, từ thuế chống bán phá giá cho tới Đạo luật bảo vệ động vật biển có vú.

Hai ngành hàng chủ lực xuất khẩu của thủy sản là tôm và cá tra đều chứng kiến mức suy giảm về kim ngạch xuất khẩu tại thị trường Mỹ. Một số ngành hàng đánh bắt như cua, cá ngừ cũng chịu áp lực nặng nề tại thị trường có nền kinh tế lớn nhất thế giới từ đầu năm đến nay.

Tình trạng tương tự diễn ra với ngành gỗ, nội thất khi nhóm sản phẩm nội thất chịu cảnh “thuế chồng thuế”. Trước khi áp Thuế 301, ngành gỗ nội thất đang chịu mức thuế từ 25 – 50% theo Đạo luật mở rộng thương mại 1962 (Thuế 232).

Đối với ngành da giày, theo Mirae Asset, rủi ro đến từ việc đơn hàng gia công có thể dịch chuyển sang các nước đối thủ như Campuchia, Bangladesh, trong bối cảnh nền thuế tối huệ quốc (thuế MFN) đối với ngành hàng này cũng đang ở mức khá cao.

Ngoài việc Thuế 301 thấp hơn, một số lượng hàng dệt may nhất định từ Bangladesh, Campuchia, Indonesia và Malaysia sẽ được miễn thuế theo cơ chế hạn ngạch của Mỹ, còn Việt Nam không được áp dụng cơ chế này.

Chứng khoán KBSV nhận định, việc bị áp thuế sẽ không ảnh hưởng đáng kể tới thu hút vốn FDI, do đa số các lĩnh vực thu hút FDI chủ lực không bị đánh thuế. Ngoài ra, dù áp thuế bổ sung, Việt Nam vẫn có lợi thế về thuế xuất khẩu sang Mỹ so với Trung Quốc nên sẽ tiếp tục hưởng lợi nhờ xu thế Trung Quốc+1.

Tuy nhiên, KBSV cũng cảnh báo, ngoài Thuế 301, Mỹ cũng đang mở thêm cuộc điều tra về sở hữu trí tuệ và dư thừa công suất, trong đó Việt Nam đều nằm trong “tầm ngắm”. Như vậy, thị trường Mỹ có thể sẽ tiếp tục gia tăng rủi ro đối với nhóm doanh nghiệp xuất khẩu.

Hoàng Đông /Nhà Quản Trị