Giữa nhịp sống của một Việt Nam sôi động và đang vươn mình mạnh mẽ, những doanh nhân nước ngoài đến Việt Nam không chỉ mang theo những bản kế hoạch, mà còn tìm thấy những điều nằm ngoài trang giấy: một mái ấm, một bản sắc mới và một tình yêu với mảnh đất mới.
Con đường tới Việt Nam
Trong một căn hộ ấm áp nằm giữa lòng Hà Nội, mùi khói hương trầm phảng phất đặc trưng và quen thuộc của những ngày giáp Tết len lỏi vào từng ngóc ngách, quyện cùng tiếng cười đùa giòn tan của những đứa trẻ.
Giữa không gian đậm chất Việt ấy, một người đàn ông Pháp cao lớn, mái tóc xoăn bồng bềnh tự nhiên và gương mặt mang nét lịch lãm phương Tây đang đứng tĩnh lặng bên ban thờ gia tiên.
Dưới ánh đèn vàng ấm áp, đôi bàn tay ông đang chắp lại, mắt khẽ nhắm nhẹ, đầu hơi cúi, thực hiện các nghi thức cúng bái truyền thống của người Việt.
Với ông David Lapetina, Giám đốc Công nghệ của Mobilio Asia, việc dành ra một khoảng lặng để thắp nén nhang như một cách giao tiếp với linh hồn của mảnh đất là ngôi nhà thứ hai trong cuộc đời ông.
“Tôi học được những điều này bằng cách quan sát, cảm nhận hỏi han và tham gia với tất cả sự khiêm nhường”, ông David chia sẻ. Với ông, đây không phải là một sự ‘chiếm dụng văn hóa’ mang tính hình thức, mà là “sự tôn trọng với đất nước đã đó nhận mình, đồng thời là cách để gắn kết mọi người quanh những giá trị chung”.
Ông hiểu rằng, những giá trị truyền thống của Việt Nam không chỉ dừng lại ở các yếu tố tâm linh, mà còn là sợi dây kết nối xã hội vô hình, một “mỏ neo” vững chãi giúp bảo vệ bản sắc Việt Nam giữa cơn lốc phát triển thần tốc.
Ông David Lapetina, Giám đốc Công nghệ của Mobilio Asia
Chàng trai Pháp năm ấy đến với Hà Nội với hành trang là một tâm thế cởi mở để quan sát và cảm nhận. Và rồi, mảnh đất nghìn năm văn hiến đã chinh phục người đàn ông ngoại quốc bằng sự năng động của giai đoạn chuyển mình, bằng nhịp sống hối hả của cả người dân lẫn nền kinh tế cùng tiềm năng phía trước.
Cách Hà Nội hơn 1.500km về phía Nam, trong một khán phòng rực rỡ ánh đèn tại TP.HCM, một người đàn ông ngoại quốc U60 say sưa bên dàn trống, đôi dùi vung lên đầy uy lực theo nhịp điệu mạnh mẽ. Đó là ông Tim Evans, Tổng giám đốc HSBC Việt Nam.
Có lẽ, ít ai biết rằng, người phụ trách hàng trăm nhân viên, một chuyên gia kinh tế với những phân tích sắc bén, lại là một nghệ sĩ nội bộ thực thụ phía sau bộ vest.
Hành trình của ông giống như một cuốn phim dài kỳ mà chương đầu tiên được mở ra bằng một dự định đầy “điên rồ” và lãng mạn vào năm 1995 khi ông đang sinh sống và làm việc tại Bangkok (Thái Lan).
Vào thời điểm mà hình ảnh Việt Nam vẫn còn lạc hậu so với khu vực trong mắt nhiều người nước ngoài, Tim đã bay tới Hà Nội, dự định đạp xe từ thủ đô vào TP.HCM. Nhưng trong kỷ nguyên chưa có Internet, ông đã hoàn toàn bị khuất phục bởi địa hình và cái nóng của dải đất miền Trung và quyết định dừng bước ở Đà Nẵng.
Mười ngày ngắn ngủi ấy, thay vì là một kỷ niệm thất bại, lại để lại trong ông một nỗi lưu luyến mảnh đất này đến kỳ lạ. “Tôi vẫn luôn tự hỏi liệu tôi có cơ hội trở lại và bao giờ cơ hội ấy đến”, Tim nhớ lại về mong muốn dang dở kéo dài suốt hơn hai mươi năm.
Mãi đến năm 2016, những chuyến công tác giúp ông trở lại Việt Nam 2 - 3 lần mỗi năm trong vai trò quản lý khu vực của HSBC. “Tôi hết sức bất ngờ khi chứng kiến Việt Nam phát triển rực rỡ sau 20 năm nhưng vẫn duy trì được phong thái và nét quyến rũ như xưa, vẫn hấp dẫn tôi đến tận ngày nay”.
Nhìn lại hành trình kể từ khi chính thức tiếp quản chiếc ghế Tổng giám đốc HSBC Việt Nam cho tới nay, người đàn ông ấy đã hòa cùng nhịp sống của đất nước bởi chất keo gắn kết đặc biệt - những con người nơi đây và thái độ tích cực của người dân về cuộc sống.
“Họ tạo cho tôi một cảm giác tích cực, chính cảm giác này lại khơi nguồn cảm hứng và tiếp thêm động lực trong tôi. Tôi vẫn thường nhớ đến cảm giác đó khi đi xa Việt Nam”, ông tâm sự.
Đối với ông, Việt Nam là một xã hội mang tính tập thể cao, nơi mọi người luôn khao khát được cùng nhau làm mọi thứ. Trong công việc, văn hóa làm việc của người Việt có điểm đặc trưng là chăm chỉ, tận tâm, sẵn sàng thử cái mới, luôn lạc quan và sẵn sàng vượt qua bất kỳ thử thách nào.
“Tôi may mắn được làm việc ở 10 quốc gia khác nhau và mỗi nơi lại có những đặc điểm riêng, nhưng tôi có thể nêu một điểm nổi bật ở Việt Nam chính là động lực và hoài bão của con người nơi đây. Đó là điều mà tôi chưa từng thấy ở các thị trường khác”, ông bộc bạch.
.png)
Ông Tim Evans, Tổng giám đốc HSBC Việt Nam. Ảnh: HSBC
Ông chia sẻ thêm, một trong những điểm đặc biệt của Việt Nam mà ông mất một thời gian mới có thể làm quen là kỹ năng sang đường. “Tôi thường đứng bên lề đường 5 - 10 phút, cố tìm khoảng trống đủ để băng qua đường. Một thời gian sau tôi mới học được cách sang đường của Việt Nam, ấy là cứ bước đi chậm nhưng phải đều khi sang đường và phải có niềm tin rằng mọi người sẽ tránh mình”.
Chính sự quan sát và tin tưởng ấy đã biến ông từ một người lạ lẫm thành một “tay lái” xe máy cừ khôi, đủ tự tin chở cả con cái phía sau len lỏi qua dòng giao thông mà ông từng thấy là “hỗn loạn nhưng lưu thông một cách kỳ diệu”.
Xe máy cũng chính là nét văn hóa đặc biệt của mảnh đất hình chữ S hấp dẫn ông Andre De Jong, Tổng giám đốc Bosch Việt Nam. Không xe đưa đón, không tài xế riêng, ông tự hòa vào dòng người trên đường phố Sài Gòn trên chiếc xe máy quen thuộc.
Trong số các lãnh đạo Bosch tại Việt Nam, ông là một trong số rất ít, thậm chí có thể là người duy nhất, không sử dụng xe hơi do công ty cấp bởi với ông, đi xe máy không chỉ là lựa chọn di chuyển, mà là cách sống cùng Việt Nam, như bao người Việt Nam khác. Ít ai ngờ rằng, mối duyên giữa vị lãnh đạo người Hà Lan này với Việt Nam lại bắt đầu một cách giản dị và khá ngẫu nhiên bằng một câu hỏi vào năm 2008. Câu trả lời lúc ấy đã đưa ông đến Việt Nam, nơi Bosch quyết định đặt nền móng cho mảng Dụng cụ Điện cầm tay tại châu Á - Thái Bình Dương.
Ba năm dự định ban đầu trôi qua nhanh, để lại trong ông không chỉ là kinh nghiệm nghề nghiệp, mà còn là một cảm giác khó gọi tên về một đất nước năng động, không ngừng phát triển và thân thiện.
Phải đến gần một thập kỷ sau, Việt Nam mới một lần nữa xuất hiện trở lại trong hành trình của ông, nhưng lần này không phải là một điểm dừng ngắn hạn. Năm 2018, sau nhiều năm làm việc tại Campuchia, ông được đề nghị đảm nhiệm một vai trò hoàn toàn mới, phụ trách mảng Giải pháp xe hai bánh và thể thao cho toàn khu vực ASEAN. Ông quay lại và ở lại cho đến hôm nay.
“Chất keo” mạnh mẽ nhất khiến tôi gắn bó với Việt Nam chính là sự kết hợp giữa cơ hội nghề nghiệp và con người nơi đây: văn hóa, khả năng thích nghi và sự cởi mở của Việt Nam. Tôi đã gặp gỡ, làm việc và sống cùng rất nhiều người Việt tuyệt vời, từ những bạn bè, hàng xóm, đồng nghiệp… Họ đã khiến Việt Nam trở thành nơi tôi thực sự muốn gắn bó lâu dài”, vị giám đốc bộc bạch.
Những ngày đầu sống tại Việt Nam, điều khiến ông “choáng” nhất không phải văn hóa hay ẩm thực, mà là giao thông. “Sau một thời gian sinh sống tại đây, tôi đã nhanh chóng thích nghi và học được cách băng qua đường bằng việc dùng tay ra hiệu, giao tiếp bằng ánh mắt và đứng vững tại chỗ, giống như một tảng đá giữa dòng nước chảy. Khi đã thích nghi rồi thì việc tham gia giao thông trở nên bớt căng thẳng hơn rất nhiều, thậm chí còn khá thú vị, đặc biệt là khi tự mình lái xe máy”.
“Hiện nay, tôi đi làm mỗi ngày bằng xe máy, tôi thực sự rất thích điều đó và tất nhiên, tôi đã có bằng lái xe tại Việt Nam”, ông tự hào kể về một trong những thành tựu của mình.
Những ngày sau này càng làm ông say đắm mảnh đất Việt Nam, từ ly cà phê vỉa hè buổi sáng, giấc ngủ trưa ngắn và cả thói quen cho đá vào bia, điều từng khiến ông lắc đầu trong lần đầu tiên được mời và quan trọng hơn cả là con người với sự cởi mở, khả năng thích nghi và tinh thần gắn kết gia đình bền chặt, những điều không mấy phổ biến ở quê hương của ông.
"Chất keo” mạnh mẽ nhất khiến tôi gắn bó với Việt Nam chính là sự kết hợp giữa cơ hội nghề nghiệp và con người nơi đây: văn hóa, khả năng thích nghi và sự cởi mở của Việt Nam.
Tổng giám đốc Bosch Việt Nam Andre De Jong
Con đường phía trước
Khi những chiếc xe chở đầy hoa đào, hoa mai bắt đầu len lỏi qua những con phố của hai trung tâm kinh tế lớn nhất đất nước, nhịp sống dường như cũng chuyển sang một giai đoạn mới nhanh hơn, mạnh mẽ hơn nhưng cũng đầy chiều sâu.
Đối với những doanh nhân nước ngoài đang hòa mình vào nhịp sống ấy, khoảnh khắc Tết giờ đây không chỉ còn là kỳ nghỉ lễ, không chỉ là hoa, là những bao lì xì đỏ, mà đó là thời khắc gạch nối từ quá khứ nhiều mất mát tới tương lai trung tâm của châu Á của một dân tộc.
“Trong bối cảnh địa chính trị hiện nay, Việt Nam có cơ hội thực sự để không chỉ trở thành một trung tâm sản xuất, mà còn là trung tâm công nghệ và nhân tài. Trình độ kỹ năng đang được nâng cao nhanh chóng và các kỹ sư Việt Nam đang dần thu hẹp khoảng cách với các nước phương Tây”, ông David nhận định.
Tuy nhiên, khát vọng trung tâm ấy cần giải quyết bài toán về tiếp cận công nghệ tiên tiến, thiếu các nhân sự cấp cao giàu kinh nghiệm trong một số lĩnh vực, cũng như tình trạng ngân sách hạn chế của các doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Thực tế đã cho thấy, nhiều doanh nghiệp muốn áp dụng các công cụ số và AI, nhưng lại thiếu kỹ năng hoặc không đủ nguồn lực tài chính để triển khai bài bản.
Mong muốn cùng giải quyết các bài toán ấy trong môi trường đẩy mạnh khởi nghiệp như tại Việt Nam đã thúc đẩy ông David phát triển Syncalytics (hỗ trợ các bộ phận pháp lý và những nhóm làm việc với tài liệu nhạy cảm) và Noshbox (ứng dụng đặt bàn và tương tác khách hàng dành cho ngành F&B tại Việt Nam).
Cả hai sản phẩm đều được xây dựng dựa trên cùng một ý tưởng cốt lõi: hỗ trợ các doanh nghiệp vừa và nhỏ và các hộ kinh doanh trong hành trình chuyển đổi số.
Sự lạc quan về tương lai rộng mở với Việt Nam không chỉ giới hạn trong lĩnh vực công nghệ thông tin. Tổng giám đốc Bosch Việt Nam, người đã chứng kiến hai giai đoạn phát triển khác nhau của đất nước (2008 - 2011 và từ 2018 đến nay), đang nhìn thấy một sự dịch chuyển mang tính chiến lược.
“Việt Nam đang chuyển mình từ sản xuất chi phí thấp sang các ngành có giá trị gia tăng cao như điện tử và bán dẫn. Đây là bước đi quan trọng cho sự phát triển bền vững lâu dài”, ông nhận định.
Thay đổi mạnh mẽ ấy một phần đến từ quá trình cắt giảm các thủ tục hành chính hiệu quả, tinh gọn bộ máy nhanh, gọn và tăng đầu tư vào cơ sở hạ tầng, từ đó mang lại lợi ích cho nền kinh tế, doanh nghiệp và tăng khả năng kết nối cả trong và ngoài nước.
Theo ông Andre De Jong, trong tương lai, việc tạo ra một môi trường thân thiện hơn cho người nước ngoài cũng như cho tất cả mọi người vẫn rất cần thiết. Môi trường ấy đòi hỏi thủ tục nhập cảnh cần nhanh hơn, gọn gàng và hiệu quả hơn, vì ấn tượng đầu tiên về một quốc gia thường bắt đầu từ cửa khẩu; đòi hỏi hạ tầng đô thị cũng cần tiếp tục được đầu tư để theo kịp tốc độ tăng trưởng, bao gồm metro, đường cao tốc, tàu điện và các tuyến kết nối sân bay với trung tâm thành phố.
.png)
Ông Andre De Jong, Tổng giám đốc Bosch Việt Nam. Ảnh: Bosch
Hướng tới thập kỷ rực rỡ hơn
“Tôi từng tham dự một buổi làm việc với Thủ tướng Phạm Minh Chính và được lắng nghe ông chia sẻ với cộng đồng doanh nghiệp châu Âu rằng, Việt Nam đang bắt kịp rất nhanh sau nhiều thập kỷ chiến tranh. Và tôi hoàn toàn đồng ý với quan điểm đó”.
“Điều tôi mong muốn trong 10 năm tới là Chính phủ Việt Nam tiếp tục giữ sự cởi mở đối với đầu tư, đối với người nước ngoài và doanh nghiệp trong nước, đồng thời tiếp tục đầu tư mạnh mẽ vào hạ tầng và thu hút thêm vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài. Tôi tin rằng, cách tiếp cận này sẽ mang lại một thập kỷ tới rất thịnh vượng cho Việt Nam, mang lại lợi ích cho cả người dân và các đối tác kinh doanh. Và tôi hy vọng, sự phát triển đó sẽ diễn ra trong hòa bình và bền vững”, ông Andre De Jong chia sẻ tâm tư.
Tiếp tục đầu tư cho hạ tầng, đặc biệt là về kết nối hàng không, đường sắt và đường bộ cũng như đơn giản hóa hơn nữa các thủ tục hành chính cũng là mong muốn của người đứng đầu HSBC Việt Nam.
Với ông Tim Evans, Việt Nam đang không ngừng tiến bước và sẵn sàng trở thành nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất trong thập kỷ tới với các trụ cột về dân số, thương hiệu mạnh về FDI, thương mại trên trường quốc tế cùng điểm du lịch hấp dẫn du khách.
“Tôi muốn nhắn gửi thông điệp: Hãy tiếp tục tiến về phía trước, đừng ngừng bước, duy trì năng lượng tích cực và giữ vững lòng tin. Tôi mong muốn nhìn thấy Việt Nam trong tương lai là một đất nước hạnh phúc, giàu năng lượng, hướng về các giá trị gia đình, tiếp tục ngẩng cao đầu tự tin và tiếp tục phát triển mà không đánh mất bản sắc và lịch sử”, Tổng giám đốc HSBC nhấn mạnh.
Dưới những tán cây đang đâm chồi nảy lộc, niềm tin về một Việt Nam rực rỡ hơn nữa đang lan tỏa mạnh mẽ. Với những người bạn quốc tế tới sống và làm việc tại đây, Việt Nam không chỉ là một thị trường mà đã trở thành một phần máu thịt, một nơi mà họ luôn biết ơn vì đã được trải qua những cung bậc cảm xúc thăng trầm để rồi trở thành “một phiên bản tốt đẹp hơn”.
Những con người ấy đã đến, đã chọn ở lại và chọn cùng Việt Nam đón những mùa xuân mới, bởi niềm tin rằng chương hay nhất của cuốn sách mang tên Việt Nam” vẫn còn đang ở phía trước.
Mùa xuân này, những cánh én chao nghiêng giữa bầu trời rực rỡ không chỉ báo hiệu một năm mới đang về, mà còn là biểu tượng cho những doanh nhân đang cùng nhau sải cánh vun đắp cho một giấc mơ chung: Một Việt Nam thịnh vượng, tự tin và đầy bản sắc trên bản đồ thế giới.
Bài viết đăng trên Đặc san TheLEADER với chủ đề KIẾN TẠO PHỒN VINH xuất bản tháng 1/2025. Đặc san dày 192 trang, gồm 3 phần: Đường tới phồn vinh; Tiên phong kiến tạo và Sống phồn vinh.
Để đặt mua Đặc san, xin liên hệ: Tạp chí điện tử Nhà quản trị - TheLEADER
Tòa soạn thường trực: Tầng 2, tòa nhà số 5 ngõ 535 Kim Mã, phường Giảng Võ, Hà Nội.
Điện thoại: (024) 6687 6808 - Hotline: 08887 08817
Văn phòng đại diện tại Thành phố Hồ Chí Minh
Địa chỉ: Lầu 2, tòa nhà VNO, số 29 Huỳnh Văn Bánh, phường Phú Nhuận, TP.HCM
Điện thoại: 08867 08817
Kiều Mai /Nhà Quản Trị