Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy đã nhất trí vào thứ Tư sẽ hợp tác để chấm dứt cuộc chiến Nga - Ukraine, trong cuộc điện đàm kéo dài một giờ được Nhà Trắng mô tả là ''tuyệt vời''.
Trong cuộc trò chuyện đầu tiên kể từ cuộc đấu khẩu tại Phòng Bầu dục vào ngày 28 tháng 2, Tổng thống Zelenskyy đã cảm ơn ông Trump vì sự ủng hộ của Mỹ và hai nhà lãnh đạo đã nhất trí rằng các nhóm kỹ thuật sẽ gặp nhau tại Ả Rập Xê Út trong những ngày tới.
Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: Nhà Trắng
Nhà Trắng cho biết Tổng thống Zelenskyy đã yêu cầu ông Trump tăng cường hỗ trợ phòng không để bảo vệ đất nước ông trước các cuộc tấn công của Nga và Tổng thống Hoa Kỳ cho biết ông sẽ giúp bố trí các thiết bị quân sự cần thiết ở châu Âu.
Cuộc điện đàm “tích cực và thẳng thắn”
Ông Trump đã thông báo tóm tắt cho ông Zelenskyy về cuộc điện đàm của ông với Tổng thống Vladimir Putin vào thứ Ba, trong đó Tổng thống Nga đã đồng ý tạm dừng các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng trong vòng 30 ngày.
Ngoài ra, hai bên vẫn tiến hành trao đổi tù binh, mỗi bên thả 175 quân trong một thỏa thuận do UAE làm trung gian. Nga cho biết họ đã thả thêm 22 người Ukraine bị thương như một cử chỉ thiện chí.
Tổng thống Zelenskyy, mô tả cuộc trò chuyện của mình với ông Trump là "tích cực, rất có ý nghĩa và thẳng thắn", cho biết ông đã xác nhận sự sẵn sàng của Kiev trong việc dừng các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng của Nga và chấp nhận lệnh ngừng bắn vô điều kiện ở tiền tuyến như Mỹ đã đề xuất trước đó.
Ảnh chụp bài đăng của Tổng thống Mỹ Donald Trump trên mạng xã hội Truth Social về cuộc điện đàm với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy
"Một trong những bước đầu tiên hướng tới việc chấm dứt hoàn toàn chiến tranh có thể là chấm dứt các cuộc tấn công vào năng lượng và cơ sở hạ tầng dân sự khác. Tôi ủng hộ bước đi này và Ukraine đã xác nhận rằng chúng tôi đã sẵn sàng thực hiện", ông chia sẻ trên mạng xã hội.
Sau đó, Tổng thống Ukraine trả lời các phóng viên trong cuộc gọi video rằng ông Trump hiểu Kiev sẽ không công nhận vùng đất bị chiếm đóng là của Nga.
Điện Kremlin cho biết họ đã hủy bỏ các cuộc tấn công đã lên kế hoạch vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine, bao gồm cả việc tự hủy 7 UAV mà họ đã phóng về phía Ukraine. Nga cáo buộc Kiev đã không hủy bỏ các cuộc tấn công của mình.
Thỏa thuận khoáng sản và nhà máy điện Zaporizhzhia
Nhà Trắng hôm thứ Tư cũng cho biết họ đã vượt qua thỏa thuận khoáng sản và tài nguyên thiên nhiên giữa Mỹ và Ukraine đã đàm phán trước đó, hiện chỉ còn phải tập trung vào hòa bình giữa Ukraine và Nga.
"Chúng tôi hiện đang tập trung vào một thỏa thuận hòa bình dài hạn", phát ngôn viên Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết. "Chúng tôi đã vượt ra ngoài khuôn khổ thỏa thuận khoáng sản kinh tế".
Theo một tuyên bố của chính quyền Hoa Kỳ, ông Trump đã gợi ý với Zelenskyy rằng Mỹ có thể giúp vận hành và có thể sở hữu các nhà máy điện hạt nhân của Ukraine. Nhà máy điện hạt nhân lớn nhất châu Âu, ở vùng Zaporizhzhia của Ukraine, đã bị đóng cửa kể từ khi quân đội Nga chiếm đóng vào năm 2022.
Ông Zelenskyy cho biết Ukraine đã bắt đầu đàm phán với Hoa Kỳ về khả năng tham gia khôi phục nhà máy Zaporizhzhia. Nhà máy điện hạt nhân này được đánh giá rất quan trọng trong việc cung cấp năng lượng để giúp triển khai việc hợp tác khai thác khoáng sản giữa Mỹ và Ukraine trong tương lai.
Hoàng Hải (WH, Reuters, KYD)
Nhà báo và Công luận