Ngày 22/1, Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ chính thức cho ra mắt Hội đồng Hòa bình, một cơ chế có thể được mở rộng vai trò để xử lý các vấn đề toàn cầu.
Hội đồng Hòa bình ban đầu được thành lập nhằm hỗ trợ chấm dứt xung đột tại Gaza nhưng hiện được mở rộng vai trò để xử lý các thách thức toàn cầu khác. Sáng kiến này làm dấy lên lo ngại tại châu Âu và một số quốc gia rằng hội đồng mới có thể cạnh tranh hoặc làm suy yếu vai trò của Liên hợp quốc.
Theo kế hoạch, ông Trump sẽ giữ chức Chủ tịch hội đồng và đã mời hàng chục nhà lãnh đạo thế giới tham gia. Nhà Trắng cho biết hội đồng không được thiết kế để thay thế Liên hợp quốc, dù phạm vi hoạt động dự kiến rộng hơn mục tiêu ban đầu liên quan đến Gaza.
Một số đồng minh truyền thống của Mỹ tỏ ra thận trọng hoặc từ chối tham gia. Theo ông Trump, các thành viên thường trực của hội đồng sẽ phải đóng góp 1 tỷ USD mỗi nước để tài trợ hoạt động. Tính đến nay, ngoài Mỹ, chưa có quốc gia nào trong nhóm 5 thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc cam kết tham gia.
.png)
Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: Nhà Trắng
Nga cho biết đang nghiên cứu đề xuất. Pháp đã từ chối, Anh cho biết hiện chưa tham gia, trong khi Trung Quốc chưa công bố lập trường.
Việc thành lập Hội đồng Hòa bình đã được thông qua trong một nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc như một phần của kế hoạch hòa bình Gaza do ông Trump đề xuất. Người phát ngôn Liên hợp quốc Rolando Gomez cho biết sự tham gia của Liên hợp quốc với hội đồng này, nếu có, sẽ chỉ diễn ra trong khuôn khổ đó.
Khoảng 35 quốc gia đã cam kết tham gia, trong đó có Ả Rập Xê Út, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Ai Cập, Thổ Nhĩ Kỳ và Belarus. Lễ ký kết dự kiến diễn ra tại Davos, Thụy Sĩ, bên lề Diễn đàn Kinh tế Thế giới thường niên.
Theo bản dự thảo điều lệ mà hãng tin Reuters tiếp cận, hội đồng được giao nhiệm vụ thúc đẩy hòa bình trên toàn cầu. Ông Trump đã chỉ định một số quan chức cấp cao của Mỹ tham gia, cùng cựu Thủ tướng Anh Tony Blair.
Trong bối cảnh đó, thỏa thuận ngừng bắn tại Gaza đạt được vào tháng 10 tiếp tục gặp nhiều trắc trở. Israel và Hamas cáo buộc lẫn nhau vi phạm thỏa thuận, trong các vụ bạo lực khiến một số binh sĩ Israel và hàng trăm người Palestine thiệt mạng. Israel cho rằng Hamas trì hoãn việc trao trả thi thể con tin cuối cùng, trong khi Hamas cáo buộc Israel tiếp tục hạn chế viện trợ vào Gaza. Cả hai bên đều bác bỏ cáo buộc của đối phương.
Văn phòng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết ông đã chấp nhận lời mời của Tổng thống Trump tham gia hội đồng. Các phe phái Palestine cũng bày tỏ ủng hộ kế hoạch của ông Trump, đồng thời hậu thuẫn việc thành lập một ủy ban chuyển tiếp Palestine để quản lý Dải Gaza dưới sự giám sát của hội đồng.
Phát biểu tại Davos, ông Trump cho rằng thỏa thuận ngừng bắn đồng nghĩa với “hòa bình ở Trung Đông”. Tuy nhiên, các nhà quan sát lưu ý rằng giai đoạn tiếp theo của thỏa thuận sẽ phải giải quyết những vấn đề khó khăn hơn, bao gồm giải giáp Hamas, kiểm soát an ninh tại Gaza và việc Israel rút quân hoàn toàn.
Ngọc Ánh (Reuters, AJ)
Nhà báo và Công luận