Tổng thống Donald Trump liên tục khẳng định kiểm soát Greenland là vấn đề an ninh quốc gia của Mỹ. Thuế quan là một trong những công cụ ông có thể dùng để hoàn thành mục tiêu đó.
Tổng thống Mỹ Donald Trump tham gia một cuộc họp báo cùng Phó Tổng thống JD Vance và Ngoại trưởng Marco Rubio vào ngày 9/1. (Ảnh: AP)
Hôm 16/1, Tổng thống Mỹ Donald Trump đe doạ ông có thể áp thuế quan lên các nước “nếu họ không hợp tác về vấn đề Greenland”.
“Chúng tôi cần Greenland vì an ninh quốc gia. Vì vậy, tôi có lẽ sẽ làm điều đó”, Tổng thống Trump phát biểu tại Nhà Trắng trong một sự kiện liên quan đến chăm sóc sức khoẻ.
Theo nhận định của CNBC, bình luận mới cho thấy ông Trump đang chuyển sang một trong những công cụ chính sách ưa thích để gây áp lực lên các quốc gia khác nhằm giành lấy Greenland.
Nhà Trắng không phản hồi ngay lập tức yêu cầu bổ sung thông tin liên quan đến phát biểu của ông Trump mà CNBC gửi đi.
Trước đây, chính quyền ông Trump từng nói rằng họ đang cân nhắc nhiều lựa chọn, bao gồm cả sử dụng quân đội, để tiếp quản lãnh thổ của Đan Mạch.
Chủ nhân Nhà Trắng khẳng định Mỹ cần sở hữu Greenland vì những lo ngại về an ninh quốc gia mà Nga và Trung Quốc gây ra, ngay cả khi Washington đang duy trì một căn cứ quân sự tại đó.
Chính quyền ông Trump cũng từng cho biết họ đang cân nhắc đề nghị mua lại Greenland. Song, Greenland và Đan Mạch đã nhiều lần khẳng định hòn đảo không phải để bán và không có ý định sáp nhập vào Mỹ.
Phương án sử dụng thuế quan để đạt mục đích với Greenland được Tổng thống Trump đưa ra sau khi ông mô tả một chiến lược tương tự nhằm buộc các nước khác tăng giá thuốc.
Ông Trump từng gợi ý hạ giá thuốc tại Mỹ bằng cách quy định giá dược phẩm trong nước phải bằng với mức giá thấp hơn ở nước ngoài.
Tại sự kiện ở Nhà Trắng mới đây, ông Trump nói ông từng đe doạ lãnh đạo của nhiều quốc gia rằng họ hoặc phải tăng giá thuốc như một phần của thoả thuận “tối huệ quốc” hoặc phải đối mặt với thuế quan cao ngất khi xuất khẩu hàng sang Mỹ.
“Tôi cũng có thể làm điều đó với vấn đề Greenland. Tôi có thể áp thuế đối với các quốc gia nếu họ không ủng hộ Mỹ kiểm soát Greenland, vì chúng tôi cần Greenland cho an ninh quốc gia”, ông lập luận.
Một phái đoàn từ Greenland và Đan Mạch, sau cuộc gặp với Phó Tổng thống JD Vance và Ngoại trưởng Marco Rubio tại Washington hôm 15/1, cho biết họ có “sự bất đồng lớn” với ông Trump.
Kể từ khi tái đắc cử, ông Trump đã mở rộng đáng kể công cụ thuế quan của chính phủ Mỹ. Hiện tại, mức thuế suất trung bình đối với hàng hoá nhập khẩu vào Mỹ đã tăng lên khoảng 17%.
Nhiều chính sách thuế quan sâu rộng nhất của ông Trump được áp dụng dựa trên Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA). Các loại thuế này đang đối mặt với không ít thách thức trên toà án và nhiều thẩm phán cấp dưới đã phán quyết thuế quan là bất hợp pháp.
Toà án Tối cao hiện đang cân nhắc tính hợp pháp của các loại thuế quan ban hành theo IEEPA, bao gồm thuế quan đối ứng. Trong thời gian tới, các thẩm phán tối cao có thể sẽ sớm đưa ra phán quyết.
Ông Trump từng cảnh báo chương trình nghị sự kinh tế của mình sẽ đổ vỡ nếu Toà án Tối cao phán quyết bất lợi.
“Tôi hy vọng chúng ta sẽ thắng kiện tại Toà án Tối cao, bởi vì nếu không, đó sẽ là một điều đáng xấu hổ cho đất nước chúng ta”, ông nhấn mạnh hôm 16/1.
Greenland là hòn đảo lớn nhất thế giới nằm ở vùng Bắc Cực, có diện tích 2.166.086 km2 và dân số vào khoảng 57.000 người. Nói rõ hơn, Greenland nằm trên lục địa Bắc Mỹ, ở phía đông bắc Canada, nhưng về mặt địa chính trị hòn đảo này là một phần của châu Âu và là vùng lãnh thổ tự trị của Đan Mạch.
Đan Mạch đã cai trị Greenland trong hơn 200 năm và đến giờ vẫn duy trì một số quyền kiểm soát đối với chính sách đối ngoại của hòn đảo này.
Yên Khê /Doanh Nhân Việt Nam