Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa đưa ra một quyết định bất ngờ khi đồng ý trì hoãn các cuộc tấn công hủy diệt vào hạ tầng của Iran trong thời hạn hai tuần.
Động thái này được công bố vào tối ngày 7/4 (tức sáng 8/4 giờ Hà Nội), chỉ chưa đầy hai giờ trước khi thời hạn chót kết thúc, thời điểm mà ông Trump từng cảnh báo có thể dẫn đến sự sụp đổ của "cả một nền văn minh". Theo các nguồn tin quốc tế, cả Israel và Iran đều đã chấp thuận đề xuất ngừng bắn này thông qua nỗ lực trung gian của Pakistan.
Trong một thông điệp đăng tải trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump nhấn mạnh: "Trong các cuộc trao đổi với Thủ tướng Shehbaz Sharif và Thống chế Asim Munir của Pakistan, họ đã đề nghị tôi hoãn triển khai lực lượng hủy diệt dự kiến nhằm vào Iran tối nay, với điều kiện Iran đồng ý mở lại eo biển Hormuz một cách hoàn toàn, lập tức và an toàn. Tôi đã đồng ý tạm dừng các cuộc ném bom và tấn công Iran trong thời hạn hai tuần. Đây sẽ là lệnh ngừng bắn hai chiều".
Thông tin về việc hạ nhiệt xung đột đã ngay lập tức tác động mạnh mẽ đến thị trường năng lượng thế giới. Giá dầu thô ngọt nhẹ Mỹ (WTI) giao tháng 5 đã giảm mạnh hơn 10%, tương đương mức giảm 12,04 USD cho mỗi thùng, xuống còn 100,90 USD mỗi thùng vào sáng ngày 8/4.
Sự sụt giảm này phản ánh kỳ vọng của giới đầu tư vào việc khai thông eo biển Hormuz, nơi trung chuyển khoảng 20% lượng dầu của thế giới, sau một giai đoạn đối đầu căng thẳng khiến Mỹ từng đe dọa phá hủy toàn bộ hệ thống cầu đường và nhà máy điện của Iran chỉ trong vòng 4 giờ đồng hồ.
Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: Nhà Trắng
Lãnh đạo Mỹ tin rằng đề xuất 10 điểm mà Tehran gửi đến là một "cơ sở khả thi" để tiến tới các cuộc đàm phán dứt điểm. Ông Trump chia sẻ thêm về triển vọng hòa bình: "Chúng tôi đã nhận được một đề xuất gồm 10 điểm từ Iran và tin rằng đây là cơ sở khả thi để đàm phán. Gần như tất cả vấn đề bất đồng trước đây giữa Mỹ và Iran đã được thống nhất, nhưng khoảng thời gian hai tuần sẽ cho phép hoàn tất và ký kết thỏa thuận. Với tư cách Tổng thống Mỹ, đồng thời đại diện cho các quốc gia Trung Đông, tôi cảm thấy vinh dự khi vấn đề kéo dài này đang tiến gần tới việc đạt được giải pháp".
Thỏa thuận này bắt buộc Iran phải chấm dứt việc phong tỏa các chuyến tàu chở dầu và khí đốt qua eo biển Hormuz, tuyến đường huyết mạch vận chuyển khoảng một phần năm lượng dầu thô toàn cầu.
Mặc dù lệnh ngừng bắn đã được công bố, tình hình tại khu vực vẫn vô cùng căng thẳng khi quân đội Israel ghi nhận các vụ phóng tên lửa từ Iran hướng về phía lãnh thổ của mình ngay sau thông báo của ông Trump. Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) cho biết trên kênh truyền thông chính thức: "Chúng tôi đã xác định các tên lửa được phóng từ Iran về phía lãnh thổ của Nhà nước Israel. Các hệ thống phòng thủ đang hoạt động để đánh chặn mối đe dọa".
Trước đó, Israel cũng được cho là đã chấp thuận lệnh ngừng bắn này sau các áp lực và thỏa thuận từ phía Nhà Trắng.
Cao Phong (Reuters, DW)
Nhà báo và Công luận