Sau nhiều năm giữ thái độ thận trọng, Nga bất ngờ mở cửa thị trường tiền điện tử có kiểm soát. Điều gì khiến Moskva thay đổi cách tiếp cận?
Tổng thống Putin tại Điện Kremlin ngày 4/8/2026. Ảnh: Sputnik
Theo đài RT, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã ký ban hành đạo luật hợp pháp hóa giao dịch tiền điện tử, chính thức đưa hoạt động này vào khuôn khổ quản lý của hệ thống tài chính quốc gia, trong khi vẫn duy trì lệnh cấm sử dụng tiền điện tử để thanh toán trong nước.
Đạo luật về Tiền tệ kỹ thuật số và Quyền tài sản kỹ thuật số, được ký và công bố ngày 4/8, đánh dấu bước đi mới của Nga trong việc xây dựng thị trường tiền điện tử có quản lý.
Theo công ty phân tích blockchain Chainalysis, Nga hiện là thị trường tiền điện tử lớn nhất châu Âu xét theo khối lượng giao dịch. Trong khi đó, Bộ Tài chính Nga ước tính tổng giá trị giao dịch tiền điện tử trong nước đạt khoảng 50 tỷ ruble (khoảng 650 triệu USD) mỗi ngày.
Đạo luật là một phần trong nỗ lực của Moskva nhằm đưa các hoạt động tiền điện tử ra khỏi "nền kinh tế ngầm", đồng thời tạo thêm kênh thanh toán cho thương mại quốc tế trong bối cảnh các lệnh trừng phạt liên quan đến xung đột Ukraine hạn chế khả năng tiếp cận hệ thống tài chính dựa trên đồng USD và euro.
Thị trường giao dịch tiền điện tử được quản lý
Theo quy định mới, từ ngày 1/9/2026, người dân Nga có thể mua bán các đồng tiền điện tử được phê duyệt thông qua các nền tảng được cấp phép và chịu sự giám sát của Ngân hàng Trung ương Nga.
Các kho lưu ký tài sản kỹ thuật số cũng sẽ được thành lập để ghi nhận quyền sở hữu tiền điện tử, tương tự cơ chế quản lý các tài sản tài chính truyền thống.
Trước đây, người Nga được phép sở hữu tiền điện tử nhưng phần lớn các giao dịch diễn ra trên các sàn giao dịch nước ngoài hoặc các nền tảng nằm ngoài khuôn khổ quản lý của Nga.
Tuy nhiên, luật mới không thay đổi quy định cấm sử dụng tiền điện tử để thanh toán hàng hóa và dịch vụ trong lãnh thổ Nga. Đồng ruble vẫn là phương tiện thanh toán hợp pháp duy nhất.
Luật mới cho phép cả nhà đầu tư cá nhân và nhà đầu tư chuyên nghiệp tham gia thị trường, nhưng áp dụng các điều kiện khác nhau.
Nhà đầu tư cá nhân phải vượt qua bài kiểm tra kiến thức cơ bản về tiền điện tử và chỉ được mua tối đa 300.000 ruble (khoảng 3.800 USD) tiền điện tử mỗi năm trên mỗi nền tảng giao dịch.
Trong khi đó, các nhà đầu tư chuyên nghiệp cũng phải hoàn thành bài kiểm tra nhưng không bị giới hạn hạn mức đầu tư.
Ở giai đoạn đầu, chỉ những đồng tiền điện tử có quy mô vốn hóa và thanh khoản lớn nhất thế giới mới đủ điều kiện được giao dịch trên thị trường được quản lý của Nga.
Theo quy định, một đồng tiền điện tử phải có vốn hóa thị trường trung bình trên 5.000 tỷ ruble (khoảng 64 tỷ USD) và khối lượng giao dịch trung bình hằng ngày trên 1.000 tỷ ruble (khoảng 12,8 tỷ USD) trong hai năm gần nhất.
Phó Thống đốc thứ nhất Ngân hàng Trung ương Nga Vladimir Chistyukhin cho biết hiện Bitcoin, Ether (Ethereum) và USDT đáp ứng các tiêu chí này. Ngân hàng Trung ương có thể bổ sung thêm các đồng tiền điện tử khác nếu đáp ứng đầy đủ yêu cầu.
Hỗ trợ thương mại quốc tế
Luật mới không thay đổi các quy định hiện hành về hoạt động khai thác tiền điện tử (mining). Các doanh nghiệp khai thác quy mô lớn vẫn phải đăng ký với cơ quan chức năng, kê khai sản lượng và nộp thuế, trong khi cá nhân vẫn có thể khai thác tại nhà nếu mức tiêu thụ điện không vượt giới hạn quy định.
Tại một số khu vực thiếu điện, Nga vẫn tiếp tục áp dụng lệnh cấm hoặc hạn chế hoạt động khai thác tiền điện tử theo mùa nhằm bảo đảm an ninh năng lượng.
Đáng chú ý, dù không được phép sử dụng trong thanh toán nội địa, tiền điện tử vẫn được Nga cho phép sử dụng trong các giao dịch thương mại xuyên biên giới. Các doanh nghiệp xuất nhập khẩu có thể thanh toán trực tiếp thông qua ví tiền điện tử hoặc thông qua các tổ chức trung gian được cấp phép.
Theo giới chức Nga, quy định này sẽ giúp doanh nghiệp có thêm lựa chọn thanh toán với các đối tác nước ngoài trong bối cảnh nhiều ngân hàng Nga bị loại khỏi hệ thống thanh toán quốc tế SWIFT và bị hạn chế giao dịch bằng USD và euro kể từ năm 2022.
Những năm gần đây, Nga cũng đẩy mạnh sử dụng đồng ruble và đồng nội tệ của các đối tác như nhân dân tệ của Trung Quốc và rupee của Ấn Độ trong thanh toán quốc tế. Việc ban hành luật mới diễn ra sau khi Liên minh châu Âu (EU) liên tiếp áp đặt các gói trừng phạt nhằm vào thị trường tiền điện tử của Nga, bao gồm việc hạn chế giao dịch với một số nền tảng và tài sản số liên quan đến nước này.
Thu Hằng /Doanh Nhân Việt Nam
Nguồn: https://doanhnhanvn.vn/vi-sao-nga-hop-phap-hoa-giao-dich-tien-dien-tu.html - 07:46 | 06/08/2026