Từ ngày 1/9/2026, nhiều quy định mới trong các lĩnh vực thương mại, công nghiệp, quản lý thị trường, lao động và xử lý vi phạm hành chính sẽ lần lượt có hiệu lực. Đáng chú ý là các quy định siết quản lý hoạt động tài sản mã hóa, điều kiện thành lập cụm công nghiệp, vận hành Sở giao dịch hàng hóa và ngăn chặn hàng hóa có nguồn gốc từ cưỡng bức lao động.
Siết quản lý thị trường tài sản mã hóa
Một trong những chính sách đáng chú ý có hiệu lực ngay từ đầu tháng 9 là Nghị định số 284/2026/NĐ-CP ngày 16/7/2026 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính về tài sản mã hóa và thị trường tài sản mã hóa.
Theo Nghị định, mức phạt tiền tối đa đối với một hành vi vi phạm trong lĩnh vực này là 200 triệu đồng đối với tổ chức và 100 triệu đồng đối với cá nhân.
Đáng chú ý, hành vi thực hiện hoạt động cung cấp dịch vụ liên quan đến tài sản mã hóa khi chưa được cấp giấy phép cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa sẽ bị phạt từ 180 - 200 triệu đồng.
Mức phạt tương tự cũng được áp dụng đối với hành vi quảng cáo, tiếp thị liên quan đến tài sản mã hóa khi chưa được cấp giấy phép theo quy định.
Các mức phạt nêu trên áp dụng đối với tổ chức. Trường hợp cá nhân thực hiện hành vi vi phạm tương tự thì mức phạt bằng 1/2 mức phạt đối với tổ chức.
Nghị định số 284/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 1/9/2026, tạo thêm cơ sở pháp lý để kiểm soát các hoạt động trên thị trường tài sản mã hóa, nhất là những hoạt động cung cấp dịch vụ và quảng bá khi chưa được cấp phép.
Loạt quy định mới có hiệu lực trong tháng 9: Từ tài sản mã hóa đến cụm công nghiệp
Không nhập khẩu hàng hóa được sản xuất bằng cưỡng bức lao động
Một thay đổi đáng chú ý khác trong chính sách thương mại là quy định về kiểm soát hàng hóa có nguồn gốc từ cưỡng bức lao động.
Nghị định số 292/2026/NĐ-CP ngày 22/7/2026 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Quản lý ngoại thương. Trong đó, Nghị định quy định cấm nhập khẩu các sản phẩm, hàng hóa được khai thác, sản xuất hoặc chế tạo toàn bộ hoặc một phần bởi hành vi cưỡng bức lao động từ các doanh nghiệp, quốc gia, vùng lãnh thổ phù hợp với các điều ước quốc tế có liên quan mà Việt Nam là thành viên.
Quy định này có hiệu lực từ ngày 5/9/2026, bổ sung công cụ quản lý đối với hàng hóa nhập khẩu, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn đối với doanh nghiệp trong việc kiểm soát nguồn gốc và điều kiện sản xuất của hàng hóa trong chuỗi cung ứng quốc tế.
Điều kiện thành lập cụm công nghiệp được điều chỉnh
Trong lĩnh vực công nghiệp, Nghị định số 303/2026/NĐ-CP ngày 1/8/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 32/2024/NĐ-CP về quản lý, phát triển cụm công nghiệp sẽ có hiệu lực từ ngày 15/9/2026.
Nội dung đáng chú ý là việc sửa đổi điều kiện thành lập cụm công nghiệp, theo hướng phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, đồng thời tạo điều kiện sử dụng hiệu quả quỹ đất và thúc đẩy phát triển sản xuất.
Theo quy định mới, trong trường hợp địa bàn cấp xã đã thành lập cụm công nghiệp thì tỷ lệ lấp đầy trung bình của các cụm công nghiệp phải đạt trên 50% hoặc tổng quỹ đất công nghiệp chưa cho thuê của các cụm công nghiệp không vượt quá 50 ha.
Việc điều chỉnh điều kiện này được kỳ vọng góp phần hạn chế tình trạng phát triển cụm công nghiệp nhưng quỹ đất sản xuất chưa được khai thác hiệu quả, đồng thời tạo thêm dư địa bố trí mặt bằng cho hoạt động sản xuất, kinh doanh tại địa phương.
Mở khung pháp lý mới cho Sở giao dịch hàng hóa
Cũng từ ngày 15/9/2026, Nghị định số 302/2026/NĐ-CP ngày 1/8/2026 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Thương mại về hoạt động mua bán hàng hóa qua Sở giao dịch hàng hóa sẽ chính thức có hiệu lực.
Theo quy định, doanh nghiệp đề nghị thành lập Sở giao dịch hàng hóa phải được thành lập tại Việt Nam. Trường hợp là doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, tổng tỷ lệ vốn góp của các nhà đầu tư nước ngoài không được vượt quá 49%.
Doanh nghiệp cũng phải có vốn điều lệ từ 1.500 tỷ đồng trở lên; hệ thống công nghệ thông tin đáp ứng yêu cầu quản lý, vận hành an toàn, ổn định và bảo mật.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp phải xây dựng mô hình, tổ chức hoạt động của Sở giao dịch hàng hóa, có giải pháp và lộ trình niêm yết hàng hóa sản xuất tại Việt Nam, đồng thời có dự thảo Điều lệ hoạt động đáp ứng quy định.
Các điều kiện này đặt ra yêu cầu tương đối cao về năng lực tài chính, công nghệ và phương án vận hành đối với doanh nghiệp muốn tham gia tổ chức thị trường giao dịch hàng hóa.
Tăng chế tài với hành vi lừa gạt người lao động
Trong lĩnh vực lao động, Nghị định số 283/2026/NĐ-CP ngày 15/7/2026 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội và người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng sẽ có hiệu lực từ ngày 10/9/2026.
Nghị định quy định phạt tiền từ 50 - 75 triệu đồng đối với hành vi lôi kéo, dụ dỗ, hứa hẹn, quảng cáo gian dối hoặc sử dụng thủ đoạn khác để lừa gạt người lao động; hoặc tuyển dụng người lao động với mục đích bóc lột, cưỡng bức lao động nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.
Quy định mới góp phần tăng tính răn đe đối với những hành vi lợi dụng nhu cầu tìm việc của người lao động để tuyển dụng nhằm mục đích bóc lột hoặc cưỡng bức lao động.
Điều chỉnh thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính
Cuối tháng 9, Nghị định số 311/2026/NĐ-CP ngày 6/8/2026 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 189/2025/NĐ-CP quy định chi tiết Luật Xử lý vi phạm hành chính về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính sẽ có hiệu lực từ ngày 26/9/2026.
Nghị định sửa đổi, bổ sung một số quy định tại Điều 6 của Nghị định số 189/2025/NĐ-CP về thẩm quyền của Thủ trưởng cơ quan thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước theo chuyên ngành, lĩnh vực và một số chức danh khác.
Trong đó, một số chức danh được điều chỉnh tên gọi để phù hợp với tổ chức bộ máy mới. Chẳng hạn, Chi cục trưởng Chi cục An toàn thực phẩm và Chi cục trưởng Chi cục về lĩnh vực dân số, trẻ em thuộc Sở Y tế được điều chỉnh thành Chi cục trưởng Chi cục về lĩnh vực an toàn, vệ sinh thực phẩm và Chi cục trưởng Chi cục về lĩnh vực dân số, trẻ em, phòng, chống tệ nạn xã hội thuộc Sở Y tế.
Nghị định cũng điều chỉnh chức danh Chi cục trưởng Chi cục Thống kê cấp tỉnh thuộc Cục Thống kê thành Trưởng Thống kê cấp tỉnh; Giám đốc Bảo hiểm xã hội khu vực thành Giám đốc Bảo hiểm xã hội cấp tỉnh.
Đồng thời, Nghị định bổ sung thẩm quyền xử phạt của Chi cục trưởng Chi cục về lĩnh vực môi trường thuộc Cục Môi trường, nhằm bảo đảm sự tương đồng về thẩm quyền xử phạt giữa các lĩnh vực quản lý thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
Như vậy, trong tháng 9/2026, hàng loạt quy định mới sẽ lần lượt được áp dụng, trải rộng từ quản lý tài sản mã hóa, hoạt động mua bán hàng hóa qua Sở giao dịch hàng hóa đến phát triển cụm công nghiệp, kiểm soát hàng hóa nhập khẩu và xử lý các hành vi vi phạm trong lĩnh vực lao động, hành chính. Đây là những quy định có tác động trực tiếp tới doanh nghiệp, người lao động và hoạt động quản lý nhà nước, đòi hỏi các chủ thể liên quan chủ động cập nhật để bảo đảm tuân thủ.
Linh Anh /Doanh nghiệp và Hội nhập
Nguồn: https://doanhnghiephoinhap.vn/loat-quy-dinh-moi-co-hieu-luc-trong-thang-9-tu-tai-san-ma-hoa-den-cum-cong-nghiep-147658.html - 31/08/2026 14:42