Thanh tra Chính phủ chỉ ra hàng loạt vi phạm trong công tác quản lý thăm dò, quy hoạch, cấp phép, khai thác khoáng sản tại tỉnh Phú Thọ.
Nhiều quyết định không thông qua HĐND tỉnh
Thanh tra Chính phủ vừa ban hành Thông báo kết luận thanh tra chuyên đề về công tác quản lý thăm dò, khảo sát, quy hoạch, cấp phép, khai thác, vận chuyển đối với các mỏ vật liệu xây dựng tại tỉnh Phú Thọ.
Kết luận thanh tra nêu rõ, tỉnh Phú Thọ (trước khi sáp nhập với tỉnh Hòa Bình, Vĩnh Phúc) có hơn 300 điểm mỏ và điểm khoáng sản các loại. Trong thời kỳ thanh tra, UBND tỉnh Phú Thọ đã thực hiện đấu giá quyền khai thác khoáng sản với 31 điểm mỏ, thu về ngân sách hơn 887 tỷ đồng.
Qua kiểm tra, cơ quan thanh tra phát hiện, năm 2019, UBND tỉnh Phú Thọ ban hành quyết định điều chỉnh, bổ sung quy hoạch thăm dò, khai thác, sử dụng khoáng sản nhưng không trình HĐND tỉnh thông qua trước khi phê duyệt; 18 khu vực được bổ sung vào quy hoạch chưa đảm bảo đầy đủ căn cứ theo quy định của Luật Khoáng sản 2010. Một số mỏ khoáng sản chưa được cập nhật vào bản đồ phương án thăm dò, khai thác, sử dụng khoáng sản thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến 2050.
Hoạt động khai thác cát trên sông Hồng (địa phận tỉnh Phú Thọ). Ảnh: Phong Lâm
UBND tỉnh Phú Thọ cấp 55 giấy phép thăm dò nhưng không thực hiện công khai thông tin theo quy định trên trang thông tin điện tử, hệ thống mạng đấu thầu quốc gia và Báo Đấu thầu (thời điểm năm 2019 - PV) khi nhận được hồ sơ của tổ chức, cá nhân đầu tiên có nhu cầu thăm dò và khi tổ chức, cá nhân được lựa chọn cấp giấy phép thăm dò ở khu vực không đấu giá.
Ngoài ra, việc lựa chọn tổ chức thăm dò tại một số mỏ cát không đúng quy định khi chủ yếu dựa trên văn bản đề nghị của doanh nghiệp, không thực hiện công khai lựa chọn tổ chức thực hiện thăm dò. Trong khi đó, việc chấp thuận cho các đơn vị thăm dò khoáng sản dẫn đến khi không trúng đấu giá, các đơn vị này không hợp tác, gây khó khăn cho đơn vị trúng đấu giá trong thỏa thuận để hoàn trả kinh phí thăm dò, làm chậm thời gian cấp phép khai thác của đơn vị trúng đấu giá.
UBND tỉnh Phú Thọ thực hiện không đúng quy định trong việc khoanh định khu vực không đấu giá khoáng sản khi chỉ căn cứ vào đề nghị của chủ đầu tư và không có hồ sơ, tài liệu minh chứng khu vực đáp ứng điều kiện. Tại các quyết định phê duyệt khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản đã giao cơ quan chức năng đăng tải thông tin trên trang thông tin điện tử tỉnh Phú Thọ nhưng thực tế, các đơn vị không thực hiện.
16 điểm mỏ chưa được giao đất
Kết luận thanh tra cũng chỉ rõ, về đấu giá quyền khai thác khoáng sản, UBND tỉnh Phú Thọ ban hành quyết định công nhận kết quả trúng đấu giá của Công ty Cổ phần hàng không Nội Bài (mỏ cát lòng sông Hồng, thuộc phường Minh Nông), yêu cầu phải nộp ngay tiền trúng đấu giá sau khi có quyết định phê duyệt, nếu vi phạm sẽ hủy kết quả trúng đấu giá. Thực tế, thanh tra phát hiện doanh nghiệp không thực hiện theo đúng yêu cầu nhưng UBND tỉnh Phú Thọ không xử lý, không hủy kết quả trúng đấu giá mà vẫn thực hiện cấp giấy phép khai thác.
UBND tỉnh Phú Thọ chia nhỏ 1 mỏ cát (thuộc phường Minh Nông, TP. Việt Trì cũ) thành 3 điểm mỏ để cấp phép thăm dò, cấp phép khai thác khoáng sản là thực hiện không đúng quy định tại Điều 53, Luật Khoáng sản 2010.
Trong khâu quản lý đất đai, Thanh tra Chính phủ làm rõ 16 điểm mỏ chưa được giao đất, cho thuê đất nhưng đã tiến hành khai thác. Thậm chí có trường hợp cơ quan chức năng bàn giao đất trên thực địa khi chưa ký hợp đồng thuê đất.
Nhiều doanh nghiệp không tuân thủ thiết kế mỏ được phê duyệt như khai thác sai chiều cao tầng, góc nghiêng, không duy trì mốc giới và không lắp đặt trạm cân để kiểm soát sản lượng khoáng sản đưa ra khỏi mỏ. Việc lưu giữ hồ sơ, tài liệu tại một số mỏ chưa đầy đủ, ảnh hưởng đến công tác kiểm tra, giám sát. Đến thời điểm thanh tra, có 43 doanh nghiệp khai thác mỏ vẫn còn nợ ngân sách nhà nước với số tiền hơn 45,4 tỷ đồng.
Từ kết luận trên, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo UBND tỉnh Phú Thọ tổ chức kiểm điểm trách nhiệm tập thể, cá nhân liên quan; xem xét xử lý theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý. Trong quá trình tổ chức thực hiện, nếu phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự thì chuyển cơ quan điều tra để xử lý theo quy định.
Phong Lâm /Báo Công Thương