Chính phủ yêu cầu đẩy nhanh vận hành sàn giao dịch vàng trước 10/2. Trong khi đó, ngân hàng, doanh nghiệp đã hoàn tất chuẩn bị, sẵn sàng chờ ngày “mở sàn”.
Vận hành sàn giao dịch vàng trước ngày 10/2
Cung cấp thông tin tới báo chí tại buổi họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 1/2026, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Trần Văn Sơn, người phát ngôn của Chính phủ, cho biết: Liên quan đến thị trường vàng, thời gian tới, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ sẽ tập trung chỉ đạo triển khai thực hiện các nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm như theo dõi sát diễn biến của thị trường vàng; triển khai kịp thời các giải pháp để bình ổn thị trường vàng trong trường hợp cần thiết. Phấn đấu trước ngày 10/2/2026 đưa vào vận hành sàn giao dịch vàng.
Thông điệp này phát đi trong bối cảnh thị trường vàng thời gian gần đây có nhiều biến động, giá vàng liên tục lập đỉnh, nhận được sự quan tâm lớn của người dân và doanh nghiệp, cho thấy quyết tâm của Chính phủ trong việc từng bước hoàn thiện khuôn khổ quản lý, hướng tới một thị trường vàng minh bạch, vận hành theo nguyên tắc thị trường nhưng vẫn bảo đảm vai trò điều tiết của Nhà nước.
Trước đó, tại cuộc họp báo triển khai nhiệm vụ năm 2026 của Ngân hàng Nhà nước, ông Đào Xuân Tuấn - Cục trưởng Cục Quản lý ngoại hối, Ngân hàng Nhà nước, cho biết, với Đề án thành lập sàn giao dịch vàng tập trung tại Việt Nam, đây là chủ trương lớn của Chính phủ, trong đó Ngân hàng Nhà nước được giao làm đơn vị đầu mối triển khai; phối hợp với các bộ, ngành xây dựng và trình báo cáo lên Thủ tướng Chính phủ.
Theo ông Tuấn, quan điểm xuyên suốt của Ngân hàng Nhà nước là thận trọng trong việc lựa chọn mô hình sàn giao dịch vàng, bảo đảm phù hợp với điều kiện thực tiễn của Việt Nam, hài hòa giữa mục tiêu phát triển thị trường, nâng cao tính minh bạch và yêu cầu quản lý chặt chẽ, kiểm soát rủi ro.
Ngân hàng Nhà nước đã đưa ra mô hình thí điểm sàn giao dịch theo 3 giai đoạn, trong đó, bước đầu sẽ tập trung vào các sản phẩm vàng vật chất. Trong thời gian này, sàn giao dịch vàng sẽ chỉ hoạt động trong phạm vi nội địa, chưa kết nối với các mô hình trên thế giới. Các bên tham gia ở giai đoạn đầu gồm: tổ chức cung cấp dịch vụ sàn giao dịch vàng; ngân hàng thanh toán (chuyển tiền, quản lý tài khoản ký quỹ, đối soát) và các thành viên giao dịch gồm ngân hàng, doanh nghiệp được cấp phép nhập khẩu. Sang giai đoạn hai, cơ quan quản lý sẽ mở rộng thêm sản phẩm vàng miếng. Ở giai đoạn cuối cùng, các loại vàng đang lưu thông trong nước, chứng chỉ quỹ và công cụ phái sinh sẽ xuất hiện và kết nối với quốc tế.
Chính phủ yêu cầu đẩy nhanh vận hành sàn giao dịch vàng trước 10/2/2026. Ảnh minh họa
Lãnh đạo Cục Quản lý ngoại hối thông tin thêm, Việt Nam là quốc gia có quy mô sử dụng vàng lớn, trong khi vàng lại là mặt hàng có giá trị cao, đòi hỏi hệ thống kho lưu trữ bảo đảm an ninh, an toàn tuyệt đối. Hiện nay, Việt Nam vẫn chưa có hệ thống kho lưu trữ vàng vật chất tập trung cũng như trung tâm kiểm định vàng chuyên biệt, đây là những điều kiện hạ tầng cần tiếp tục được hoàn thiện song song với quá trình triển khai sàn.
Trong ngắn hạn, Ngân hàng Nhà nước sẽ mở rộng quyền nhập khẩu vàng có kiểm soát nhằm tăng nguồn cung cho thị trường, giúp thị trường vàng vận động theo các nguyên tắc thị trường nhưng vẫn bảo đảm vai trò quản lý nhà nước. Đồng thời, các giải pháp được thiết kế trên tinh thần tôn trọng quyền sở hữu, quyền tài sản và quyền tự do kinh doanh của người dân, doanh nghiệp, bảo đảm tính công khai, minh bạch của thị trường vàng.
“Thời gian qua, Ngân hàng Nhà nước tiếp nhận 9 hồ sơ đề nghị cấp giấy phép sản xuất vàng miếng từ các ngân hàng thương mại và doanh nghiệp đủ điều kiện. Phần lớn các đơn vị đã được cấp phép hoặc đủ điều kiện sản xuất vàng miếng cũng sẽ nằm trong diện được Ngân hàng Nhà nước xem xét cấp phép nhập khẩu vàng, nhằm phục vụ hoạt động sản xuất theo đúng quy định”, ông Tuấn nói.
Ngân hàng vào vị trí xuất phát
Thực tế, ngay khi chủ trương được khẳng định, nhiều ngân hàng thương mại và doanh nghiệp kinh doanh vàng đã hoàn tất các bước chuẩn bị cần thiết, sẵn sàng tham gia khi sàn giao dịch vàng chính thức đi vào vận hành. Không khí “chờ lệnh” đang hiện hữu, với tâm thế chủ động từ phía các chủ thể thị trường, thay vì bị động như những giai đoạn trước.
Chia sẻ tại Hội nghị gặp gỡ nhà đầu tư thông tin về định hướng kinh doanh năm 2026, bà Lưu Thị Thảo - Phó Tổng Giám đốc Thường trực Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh vượng (VPBank), cho biết, để được cấp phép tham gia sản xuất vàng miếng, VPBank đã trình Ngân hàng Nhà nước hồ sơ xin cấp phép xuất nhập khẩu vàng, đồng thời đề nghị hạn ngạch nhập khẩu vàng theo quy định.
Không chỉ dừng ở mảng vàng miếng, trong trường hợp Ngân hàng Nhà nước xem xét mở rộng các hoạt động liên quan đến vàng trong thời gian tới như sàn giao dịch vàng, chứng chỉ vàng, tiền gửi gắn với vàng hay các giao dịch vàng phái sinh, đại diện VPBank khẳng định ngân hàng sẵn sàng tham gia với sự chuẩn bị đầy đủ về công nghệ, nguồn vốn và nhân sự. Theo bà Lưu Thị Thảo, ngân hàng định hướng coi đây là những hướng đi mới, tạo ra động lực tăng trưởng trong tương lai, đồng thời là một “mảnh ghép” trong hệ sinh thái dịch vụ, giúp VPBank phục vụ tốt hơn các phân khúc khách hàng.
Ngân hàng Nhà nước đã tiếp nhận 9 hồ sơ đề nghị cấp giấy phép sản xuất vàng miếng từ các ngân hàng thương mại. Ảnh: Văn Ngọc
Cùng với VPBank, Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam (Techcombank) cũng đang ở những bước cuối cùng trong quá trình chờ cấp có thẩm quyền phê duyệt để tham gia lĩnh vực này. Đại diện ngân hàng cho biết, Techcombank đã đề xuất và đang hoàn tất các thủ tục xin giấy phép nhập khẩu, sản xuất và phân phối vàng mang thương hiệu Techcombank. Ngân hàng bày tỏ kỳ vọng lớn đối với mảng kinh doanh vàng, khi đây là dòng sản phẩm và tài sản được đông đảo khách hàng lựa chọn, với nhu cầu thị trường luôn ở mức cao.
Theo lãnh đạo Techcombank, các bước chuẩn bị đã được triển khai đồng bộ, từ việc lựa chọn đối tác nhập khẩu, nhà sản xuất, đến cách thức tổ chức bán hàng trực tuyến và trực tiếp, cũng như phương án triển khai tại các chi nhánh. “Mọi thứ đã sẵn sàng và đang chờ phê duyệt của Ngân hàng Nhà nước”, đại diện Techcombank nhấn mạnh.
Đây được xem là những bước khởi đầu cho mảng kinh doanh vàng của ngân hàng, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý tổng thể tài sản và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của khách hàng, đồng thời thể hiện nỗ lực đồng hành cùng Ngân hàng Nhà nước trong mục tiêu bình ổn giá vàng và phát triển thị trường lành mạnh.
Ở góc nhìn nghiên cứu, TS. Võ Trí Thành - Viện trưởng Viện Nghiên cứu chiến lược thương hiệu và cạnh tranh (BCSI), cho rằng, trong lý thuyết tài chính, vàng được định danh là một loại “cận tiền”. Chia sẻ tại Tọa đàm “Sử dụng tiền văn minh và thanh toán an toàn trong dịp Tết” do Thời báo Ngân hàng tổ chức, ông nhấn mạnh rằng, sau 40 năm đổi mới, Việt Nam đã tích lũy được nhiều bài học về ổn định vĩ mô. Trong một thế giới đầy biến động, ổn định vĩ mô chính là nền tảng để khơi thông mọi nguồn lực, trong đó có việc biến những thỏi vàng đang “nằm yên” thành động lực tăng trưởng cho nền kinh tế.
Chính vì thế, từ thông điệp điều hành của Chính phủ, sự chuẩn bị của các ngân hàng, doanh nghiệp, đến định hướng quản lý của Ngân hàng Nhà nước, có thể thấy các mảnh ghép cho sàn giao dịch vàng đang dần được hoàn thiện. Khi ngày vận hành đang đến gần, thị trường vàng đứng trước kỳ vọng về một giai đoạn mới, nơi hoạt động giao dịch được đặt trong khuôn khổ minh bạch hơn, có trật tự hơn và gắn chặt hơn với mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô.
Theo quy định xét điều kiện về vốn điều lệ của ngân hàng được phép sản xuất vàng miếng, đến cuối năm 2025, có 9 ngân hàng nâng vốn điều lệ vượt ngưỡng 50.000 tỷ đồng, tăng thêm 2 ngân hàng so với cuối năm 2024. Gồm Vietcombank, MB, VPBank, VietinBank, Techcombank, BIDV, Agribank, cùng hai ngân hàng mới gia nhập là HDBank và ACB.
Ngân Thương /Báo Công Thương