Sau sáp nhập đơn vị hành chính, hệ thống Hội Bảo vệ người tiêu dùng tại địa phương gặp một số khó khăn về tổ chức, nhân lực và kinh phí. Trong khi đó, các rủi ro trên thị trường, nhất là môi trường số, ngày càng phức tạp. Vì vậy, củng cố mạng lưới không chỉ là kiện toàn bộ máy, mà còn phải đổi mới phương thức hoạt động để người tiêu dùng được hỗ trợ kịp thời, hiệu quả.
Từ kiện toàn tổ chức đến hoạt động thực chất
Trước khi sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh, cả nước có 54 Hội Bảo vệ người tiêu dùng trên tổng số 63 tỉnh, thành phố. Sau sáp nhập, hệ thống hiện còn 29 hội, trong khi mục tiêu đặt ra là duy trì, phát triển ít nhất 30 hội trên tổng số 34 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Quá trình kiện toàn còn gặp những khó khăn về kinh phí, nhân lực, cơ sở hoạt động và mô hình tổ chức ảnh hưởng đến tính liên tục của công tác tư vấn, tiếp nhận phản ánh, hỗ trợ người tiêu dùng.

Việc củng cố mạng lưới bảo vệ người tiêu dùng sẽ góp phần bảo đảm quyền lợi người tiêu dùng không bị gián đoạn, đồng thời tạo nền tảng cho thị trường minh bạch, lành mạnh hơn. Ảnh: Minh Anh
Tại Diễn đàn “Kết nối và phát triển hoạt động bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng của các tổ chức xã hội tham gia bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng” do Ủy ban Cạnh tranh quốc gia (Bộ Công Thương) phối hợp với Hội Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam tổ chức, Chủ tịch Ủy ban Cạnh tranh quốc gia Trịnh Anh Tuấn cho rằng, việc củng cố mạng lưới hội cần được triển khai khẩn trương, gắn với nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động, thay vì chỉ chú trọng mở rộng số lượng. Ủy ban Cạnh tranh quốc gia tiếp tục phối hợp với Trung ương Hội kiến nghị hoàn thiện cơ chế hỗ trợ, tạo điều kiện để các hội duy trì hoạt động và thực hiện nhiệm vụ.
Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam Bùi Thanh Thủy đánh giá, sau sáp nhập, nhiều hội địa phương lúng túng trong quá trình hợp nhất, đổi tên và kiện toàn tổ chức. Bên cạnh sự chủ động của các hội, cần có cơ chế hỗ trợ phù hợp với tính chất đặc thù, bảo đảm điều kiện hoạt động và tăng cường gắn kết trong toàn hệ thống.
Vai trò của các hội tại địa phương không chỉ nằm ở việc duy trì tổ chức. Đây là lực lượng gần người dân, trực tiếp tiếp nhận những vấn đề phát sinh trong giao dịch tiêu dùng, tư vấn pháp luật, hỗ trợ giải quyết khiếu nại và phản ánh bất cập của thị trường. Khi mạng lưới hoạt động thiếu ổn định, người tiêu dùng, nhất là tại những địa bàn xa trung tâm, có thể gặp khó khăn hơn trong việc tìm kiếm sự hỗ trợ.
Xây dựng hệ sinh thái liên thông
Sự phát triển của thương mại điện tử và kinh tế số đang làm thay đổi cách thức giao dịch, đồng thời kéo theo nhiều rủi ro như quảng cáo sai sự thật, hàng hóa khó kiểm chứng, tranh chấp đổi trả trực tuyến, lừa đảo và xâm phạm dữ liệu cá nhân... Những vấn đề này không chỉ phát sinh trong phạm vi một địa phương, mà có thể liên quan đến nhiều người tiêu dùng, nhiều chủ thể kinh doanh và nhiều cơ quan xử lý.
Vì vậy, bảo vệ người tiêu dùng không thể chỉ dựa vào việc giải quyết từng vụ việc riêng lẻ. Một phản ánh đơn lẻ có thể là dấu hiệu của hành vi vi phạm lặp lại trên thị trường. Nếu được tổng hợp, phân tích và chia sẻ kịp thời, những thông tin này sẽ giúp cơ quan quản lý và các tổ chức xã hội nhận diện rủi ro, chủ động cảnh báo, hạn chế thiệt hại cho người tiêu dùng.
Theo Chủ tịch Ủy ban Cạnh tranh quốc gia Trịnh Anh Tuấn, cần chuyển từ xử lý vụ việc riêng lẻ sang quản trị rủi ro đối với người tiêu dùng; từ ứng phó sau khi vi phạm xảy ra sang chủ động phòng ngừa; từ hoạt động phân tán theo địa bàn sang mạng lưới kết nối trên nền tảng số. Quy trình phối hợp cũng cần xác định rõ đầu mối tiếp nhận, thời hạn xử lý, cơ chế chuyển vụ việc và theo dõi kết quả.
Đồng quan điểm, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam Bùi Thanh Thủy đề xuất tăng cường hệ thống dữ liệu và nâng cấp đường dây nóng 1800.6838 theo hướng kết nối với mạng lưới các hội. Giải pháp này sẽ góp phần mở rộng khả năng tiếp nhận, tư vấn và hỗ trợ người tiêu dùng, đồng thời tăng cường liên kết giữa trung ương và địa phương.
Để mạng lưới vận hành hiệu quả, vai trò của từng chủ thể cần được xác định rõ. Phó Trưởng ban Bảo vệ người tiêu dùng (Ủy ban Cạnh tranh quốc gia) Phan Thế Thắng chỉ rõ, hệ sinh thái bảo vệ người tiêu dùng cần có bốn trụ cột: Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, hoàn thiện thể chế và hạ tầng dữ liệu; các hội là cầu nối tiếp nhận, tư vấn, hỗ trợ và đại diện người tiêu dùng; doanh nghiệp chủ động thực hiện trách nhiệm, xây dựng cơ chế tiếp nhận, giải quyết khiếu nại; người tiêu dùng giữ vị trí trung tâm, tích cực giám sát và phản hồi thị trường.
Ông Phan Thế Thắng nhấn mạnh, người tiêu dùng không chỉ là đối tượng được bảo vệ mà còn là chủ thể tham gia vào hệ sinh thái. Thông qua giám sát thị trường, phản ánh và khiếu nại, người tiêu dùng góp phần giúp cơ quan quản lý, tổ chức liên quan nhận diện bất cập, hoàn thiện chính sách và nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân. Cùng với vai trò của các tổ chức xã hội, trách nhiệm của doanh nghiệp cũng cần được đề cao.
Vì thế, việc củng cố mạng lưới bảo vệ người tiêu dùng cần được triển khai đồng bộ, từ hoàn thiện cơ chế, bảo đảm nguồn lực đến đổi mới phương thức hoạt động. Điều quan trọng không chỉ là hệ thống Hội Bảo vệ người tiêu dùng được kiện toàn, mà còn là người dân có thể tìm đến đâu khi quyền lợi bị xâm phạm, phản ánh được tiếp nhận và theo dõi đến cùng hay không. Một mạng lưới hoạt động thực chất sẽ góp phần bảo đảm quyền lợi người tiêu dùng không bị gián đoạn, đồng thời tạo nền tảng cho thị trường minh bạch, lành mạnh hơn.
Thanh Hiền /Báo Hànộimới
Nguồn: https://hanoimoi.vn/cung-co-he-thong-hoi-bao-ve-nguoi-tieu-dung-ho-tro-kip-thoi-hieu-qua-1766090.html - 16/11/2026 - 05:54