Rực rỡ sắc vàng xứ nhãn: Nơi dạo khúc di sản hòa nhịp cùng khát vọng phồn vinh

Bài viết liên quan

Sức Khỏe Ngày Nay Media sẵn sàng ra mắt ngày 20/8 tại Hà Nội

Tuyên Quang có 2 cá nhân được Thủ tướng tặng Bằng khen về học tập và làm theo Bác

Rực rỡ sắc vàng xứ nhãn: Nơi dạo khúc di sản hòa nhịp cùng khát vọng phồn vinh

Dấu ấn Di sản - Mạch ngầm văn hóa tỏa sáng giữa lòng Phố Hiến

Trong những ngày thu tháng 8 rực rỡ, Công viên Nam Hòa (phường Phố Hiến, tỉnh Hưng Yên) trở thành tâm điểm chú ý của đông đảo nhân dân và du khách thập phương. Từ ngày 7 đến ngày 9 tháng 8 năm 2026, không gian rợp bóng cây xanh bên dòng sông Cửu An cổ kính như khoác lên mình tấm áo mới, bừng sáng rực rỡ trong không khí tưng bừng của Lễ hội và Xúc tiến thương mại Nhãn lồng Hưng Yên năm 2026.

Sự kiện năm nay mang một tầm vóc và ý nghĩa hoàn toàn đặc biệt. Ngay trong lễ khai mạc, bầu không khí như vỡ òa khi tỉnh Hưng Yên trang trọng đón nhận Chứng nhận “Tri thức trồng và chế biến nhãn lồng Hưng Yên” chính thức được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ghi danh vào Danh mục quốc gia về Di sản văn hóa phi vật thể. Phát biểu tại buổi lễ, ông Lê Quang Hòa - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên xúc động nhấn mạnh: “Sự kiện hôm nay mang ý nghĩa vô cùng đặc biệt. Đây không chỉ là sự khẳng định giá trị di sản văn hóa cốt lõi, mà còn là sự ghi nhận sâu sắc đối với những đóng góp bền bỉ, lặng thầm của các thế hệ người dân Hưng Yên trong việc gìn giữ, trao truyền và phát huy những tri thức quý báu được tích lũy qua hàng trăm năm. Tấm bằng di sản hôm nay là gạch nối giữa quá khứ và hiện tại, mở ra cơ hội lớn để tỉnh Hưng Yên tiếp tục hoàn thiện hồ sơ trình UNESCO ghi danh Tri thức trồng và chế biến nhãn lồng Hưng Yên vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.”

Từng lời phát biểu vang lên như chạm vào nhịp đập trái tim của mỗi người con Phố Hiến. Nhãn lồng - thức quà từng dùng để tiến vua ngày xưa, giờ đây không chỉ là niềm tự hào của một vùng địa linh nhân kiệt mà đã trở thành tài sản văn hóa vô giá của dân tộc, mang trong mình linh hồn và trí tuệ của bao thế hệ người lao động Hưng Yên.

Khai mạc Lễ hội và Xúc tiến Thương mại Nhãn lồng Hưng Yên. Ảnh: VOV

Không gian hội tụ: Từ bản sắc truyền thống đến nhịp đập hiện đại

Bước chân vào không gian lễ hội, tôi như lạc vào một Festival nông sản - văn hóa được kiến tạo tinh tế theo phong cách mở. Hơn 100 gian hàng được sắp đặt khéo léo giữa mảng xanh tươi mát của công viên Nam Hòa, vừa tái hiện sinh động một Phố Hiến sầm uất năm xưa - nơi từng đi vào câu ca cổ đầy tự hào kiêu hãnh: “Thứ nhất Kinh Kỳ, thứ nhì Phố Hiến”, vừa đong đầy hơi thở hiện đại của thời đại số. Không gian trưng bày không đơn thuần là nơi giới thiệu sản phẩm, mà là một câu chuyện nghệ thuật kết nối quá khứ với tương lai.

Nơi đây, tôi bị cuốn hút bởi sắc vàng ươm quyến rũ của những chùm nhãn chín mọng. Trực tiếp thưởng thức từng quả nhãn ngay tại gian hàng, tôi mới cảm nhận trọn vẹn sự tinh túy của thức quà danh tiếng xứ Phố Hiến: lớp cùi ráo tay, dày dặn, khi cắn vào thấy giòn sần sật và vị ngọt thanh tao tràn ngập khoang miệng. Mỗi giống nhãn lại tỏa ra một tầng hương sắc rất riêng: có loại phảng phất hương thơm đượm vị mật ong của giống nhãn phèn vuông truyền thống, có loại lại nồng nàn, thanh khiết. Hương vị đặc trưng độc đáo ấy, kết hợp hài hòa cùng hàng loạt sản phẩm OCOP tiêu biểu và các sản phẩm làng nghề truyền thống tinh xảo, đã hoàn toàn mê hoặc lòng người.

Tuy nhiên, điều chạm đến trái tim tôi sâu sắc nhất lại không chỉ nằm ở quy mô hay sự hoành tráng của không gian, mà chính là con người xứ Nhãn. Giữa vùng đất địa linh sinh nhân kiệt đầy tự hào, những con người nơi đây luôn giữ trọn nét lành thiện, chân chất và mộc mạc. Mỗi gian hàng tôi ghé thăm, từng lão nông, từng người bán hàng đều chào đón tôi bằng tình cảm ấm áp, ánh mắt đong đầy yêu thương, bằng những nụ cười hiền hậu và sự xởi lởi tự nhiên như đón người thân trở về nhà.

Điểm đột phá đặc sắc tại lễ hội năm nay chính là sự giao thoa nhuần nhuyễn giữa phương thức thương mại truyền thống và công nghệ hiện đại. Bên cạnh việc mua bán trực tiếp, phiên chợ nhãn lồng đã bùng nổ với các phiên livestream bán hàng trên các nền tảng số. Những nhà vườn, lão nông xứ Nhãn vốn chỉ quen với đồng ruộng nay tự tin đứng trước ống kính, cùng các nhà sáng tạo nội dung số giới thiệu từng quả nhãn, từng hũ long nhãn vàng óng đến với hàng triệu người tiêu dùng trên khắp mọi miền đất nước và quốc tế.

Chuỗi hoạt động trải nghiệm trong 3 ngày diễn ra lễ hội được thiết kế vô cùng phong phú và có chiều sâu:

Hội thảo khoa học về tri thức dân gian: Nơi các nhà khoa học, nhà nghiên cứu văn hóa và các nghệ nhân cùng ngồi lại, mổ xẻ những nét độc đáo trong kỹ thuật canh tác, chọn giống, thụ phấn và nghệ thuật sấy long nhãn truyền thống.

Hội thi long nhãn và nấu chè sen long nhãn: Không gian thi đấu sôi nổi, đầy chất nghệ thuật, nơi những đôi bàn tay khéo léo của các cô, các chị tái hiện sự tỉ mỉ, tinh tế trong ẩm thực xứ Phố Hiến. Bát chè sen long nhãn ngọt thanh, thơm dịu chính là sự kết tinh giữa vị ngọt của nhãn và hương thanh khiết của sen - hai sản vật biểu tượng của Hưng Yên.

Không gian nghệ thuật & Du lịch trải nghiệm: Triển lãm ảnh đẹp “Xứ Nhãn - Rực rỡ vùng đất di sản” cùng các tour du lịch đưa du khách về tận các nhà vườn cổ, cơ sở chế biến long nhãn để tự tay bóc nhãn, thưởng trà và lắng nghe câu chuyện của đất và người nơi đây.

Chỉ trong vỏn vẹn 3 ngày, sự kiện đã thu hút hơn 5.000 lượt khách trong và ngoài tỉnh đến tham quan, mua sắm và thưởng thức văn hóa. Những nụ cười rạng rỡ của du khách, sự tất bật đầy niềm vui của các chủ gian hàng đã tạo nên một bức tranh lễ hội đầm ấm, giàu sức sống.

Mùa nhãn ngọt ngào, đậm đà tình đất và tình người.
(Tác giả Tuệ Nhã ​bên cây nhãn Tổ lịch sử tại Hưng Yên cùng nhà thơ Bùi Ngọc Hà)

Thông điệp nhân văn: Quả ngọt từ mồ hôi và lòng tri ân nguồn cội

Đằng sau sự sầm uất, nhộn nhịp của lễ hội là những thông điệp nhân văn sâu sắc về tình đất, tình người. Cây nhãn lồng Hưng Yên không tự nhiên trở thành “Vương sản”. Đó là kết quả của hàng thế kỷ chắt chiu từ dòng phù sa đỏ nặng của sông Hồng, từ những trận lũ lịch sử và trên hết là từ giọt mồ hôi, sự kiên trì, bàn tay tài hoa của biết bao thế hệ người nông dân. Nhắc đến hành trình ấy, không thể không nhắc đến Cây Nhãn Tổ hơn 300 năm tuổi tại chùa Hiến - "báu vật sống", nhân chứng lịch sử đã chứng kiến bao biến thiên của vùng đất Phố Hiến. Từ gốc cây di sản cổ kính ấy, qua bao thế hệ, người dân Hưng Yên đã cẩn trọng chiết cạ, nhân giống, gìn giữ trọn vẹn nguồn gen quý và hương vị ngọt thơm tiến vua huyền thoại. Cây Nhãn Tổ không chỉ là biểu tượng thiêng liêng của cội nguồn, mà còn là linh hồn, là chiếc mỏ neo văn hóa kết nối tri thức dân gian ngàn đời với sức sống vươn xa của xứ Nhãn hôm nay.

Trao đổi tại lễ hội, các nghệ nhân lâu năm không giấu nổi sự xúc động khi thấy tri thức làm nghề của tổ tiên được vinh danh ở tầm quốc gia. Việc vinh danh này chính là lời tri ân sâu sắc nhất gửi tới những lão nông đã dành trọn đời mình gắn bó với gốc nhãn, trăn trở từng mùa hoa, chăm chút từng chùm quả.

Đặc biệt, sự kiện ký kết hợp tác tiêu thụ sản phẩm giữa các hợp tác xã, nhà vườn với các hệ thống phân phối, doanh nghiệp lớn ngay tại lễ hội đã mang lại niềm vui trọn vẹn cho người trồng nhãn. Nó chứng minh rằng: khi văn hóa và kinh tế đồng hành, giá trị nông sản sẽ được nâng tầm, đời sống của người nông dân sẽ ngày càng phồn vinh, hạnh phúc. Giá trị thương hiệu nhãn lồng Hưng Yên được khẳng định trên thị trường cũng đồng nghĩa với việc mở ra cánh cửa giao thương bền vững, để người nông dân sống khỏe và giàu lên từ chính mảnh đất quê hương.

Mạch nguồn tự hào: Tình yêu quê hương và khát vọng vươn tầm

Đứng trước sự đổi thay kỳ diệu của vùng đất Phố Hiến hôm nay, trong lòng mỗi người dân Hưng Yên lại dâng trào một niềm tự hào thiêng liêng về quê hương - nơi sinh ra những người con kiệt xuất cho dân tộc, trong đó có Tổng Bí thư Tô Lâm. Từ vùng đất giàu truyền thống văn hiến, cách mạng, tình yêu quê hương đất nước của Tổng Bí thư Tô Lâm luôn là nguồn cảm hứng lớn lao, lan tỏa mạnh mẽ niềm tự hào và khát vọng cống hiến cho mỗi người dân Hưng Yên. Trong mỗi bước đi phát triển của địa phương, tinh thần gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc, nâng niu giá trị lao động của người nông dân và khát vọng đưa nông sản Việt Nam vươn ra thế giới luôn là mục tiêu nhất quán.

Lễ hội Nhãn lồng năm 2026 chính là minh chứng sinh động cho tinh thần ấy. Hưng Yên không chỉ trân trọng quá khứ, bảo tồn di sản mà còn chủ động, sáng tạo hội nhập. Từ hình ảnh quả nhãn lồng tiến vua năm xưa đến những đơn hàng xuất khẩu đi khắp thế giới hôm nay, đó là hành trình khẳng định bản lĩnh, trí tuệ và tâm hồn của con người Hưng Yên. Mỗi chùm nhãn chín vàng trao tay du khách tại lễ hội không chỉ chứa đựng vị ngọt đậm đà của đất trời, mà còn chở nặng tình quê thắm thiết, lòng hiếu khách chân thành và niềm tin kiên định vào một tương lai tươi sáng của vùng đất Phố Hiến anh hùng.

Tác giả bài viết: Tuệ Nhã - ThS. Quản lý Văn hoá, Nhà Nghiên cứu Văn hoá lịch sử

Khép lại một mùa lễ hội - Mở ra những chặng đường mới

Lễ hội và Xúc tiến thương mại Nhãn lồng Hưng Yên năm 2026 đã khép lại thành công rực rỡ, nhưng dư âm của nó vẫn còn đọng lại sâu đậm trong lòng mỗi người tham dự. Vị ngọt thơm của chè sen long nhãn, nụ cười hiền hậu của bác nông dân xứ Nhãn và sắc vàng ấm áp của những gian hàng di sản sẽ còn lưu dấu mãi. Sự thành công của lễ hội không chỉ dừng lại ở những con số ấn tượng về lượng khách tham quan hay số lượng hợp đồng được ký kết, mà lớn hơn thế, sự kiện đã thắp sáng niềm tự hào dân tộc, khẳng định vị thế của một di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Với nền tảng vững chắc từ tri thức dân gian ngàn đời, cùng sự đồng lòng của chính quyền và nhân dân, tin rằng nhãn lồng Hưng Yên - “đại sứ văn hóa và nông sản” của vùng đất Phố Hiến sẽ tiếp tục vươn xa, tỏa sáng trên bản đồ nông sản toàn cầu, góp phần xây dựng quê hương Hưng Yên ngày càng giàu đẹp, văn minh và hiện đại.

"Hưng Yên vương vấn bước chân qua,
Sắc vàng xứ Nhãn tỏa niềm xa.
Phố Hiến ngàn năm ngời di sản,
Ngọt mật tình quê, rạng đất trời.”

Tuệ Nhã - ThS. Quản lý Văn hóa
Nhà Nghiên cứu Văn hóa lịch sử