Dù ít chi tiết chuyển động, xe điện vẫn cần bảo trì định kỳ để xử lý áp lực từ trọng lượng pin và đảm bảo an toàn hệ thống điện.
Dù xe điện có yêu cầu bảo dưỡng thấp hơn đáng kể so với ô tô sử dụng động cơ đốt trong, điều đó không có nghĩa là chúng hoàn toàn không cần chăm sóc kỹ thuật.
.png)
Một chiếc xe điện đang được sạc. Ảnh: PA
Nhờ sở hữu ít chi tiết chuyển động hơn xe chạy xăng hoặc diesel, xe điện thường ít hỏng vặt và chi phí bảo dưỡng định kỳ cũng thấp hơn.
Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn vận hành cũng như duy trì độ bền lâu dài, vẫn có nhiều bộ phận trên xe điện cần được kiểm tra và bảo dưỡng theo chu kỳ nhất định.
Trung tâm của một chiếc xe điện chính là bộ pin và mô tơ điện. Đây là hai thành phần quan trọng nhất, thường được kiểm tra tổng thể mỗi năm trong các lần bảo dưỡng định kỳ.
Việc kiểm tra tình trạng pin giúp đánh giá khả năng hoạt động của bộ pin, cũng như phát hiện sớm các dấu hiệu suy giảm. Hiện tượng suy hao pin xảy ra khi các cell pin bên trong bắt đầu xuống cấp, dẫn đến việc quãng đường di chuyển sau mỗi lần sạc bị rút ngắn.
Với những người có ý định mua xe điện đã qua sử dụng, báo cáo tình trạng pin gần nhất là yếu tố rất quan trọng để xác định xe còn vận hành tốt hay không. Nếu pin cho thấy mức độ suy giảm lớn và khả năng lưu trữ điện kém, lựa chọn an toàn nhất là tìm một chiếc xe khác.
Lốp xe là hạng mục tiếp theo cần đặc biệt lưu ý. Xe điện thường nặng hơn xe động cơ đốt trong do mang theo bộ pin dung lượng lớn và mô tơ điện, khiến lốp phải chịu tải trọng cao hơn.
Bên cạnh đó, đặc tính tăng tốc tức thì của xe điện cũng làm lốp mòn nhanh hơn. Do đó, người dùng cần thường xuyên kiểm tra tình trạng lốp và đảm bảo độ sâu gai lốp luôn ở mức an toàn.
Khi gai lốp mòn xuống dưới ngưỡng cho phép, lốp cần được thay thế ngay để đảm bảo khả năng bám đường và hiệu quả phanh. Nhiều chuyên gia khuyến nghị nên thay lốp sớm hơn mức tối thiểu, khi độ sâu gai còn khoảng 3 mm, nhằm duy trì độ an toàn và khả năng kiểm soát xe tốt hơn.
Hiện nay, thị trường cũng có các dòng lốp được thiết kế riêng cho xe điện, giúp giảm lực cản lăn và góp phần cải thiện hiệu suất sử dụng năng lượng.
Hệ thống phanh trên xe điện có những đặc điểm riêng so với xe truyền thống. Nhiều mẫu xe điện được trang bị phanh tái sinh, cho phép mô tơ điện chuyển sang chế độ phát điện khi người lái nhả chân ga, vừa giúp giảm tốc xe vừa nạp điện trở lại cho pin.
Nhờ đó, má phanh và đĩa phanh ít bị sử dụng hơn trong điều kiện vận hành thông thường. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc hệ thống phanh không cần bảo dưỡng.
Theo thời gian, các chi tiết phanh vẫn có thể bị ăn mòn, xước bề mặt hoặc kẹt piston phanh, đặc biệt trong môi trường ẩm ướt. Vì vậy, phanh vẫn cần được kiểm tra và thay thế định kỳ khi xe sử dụng lâu năm.
Hệ thống treo cũng là một hạng mục chịu nhiều áp lực trên xe điện. Trọng lượng lớn của bộ pin khiến lò xo, giảm xóc và các chi tiết treo phải làm việc nặng hơn so với xe động cơ đốt trong. Điều này có thể khiến các bộ phận này mòn nhanh hơn.
Tương tự các mẫu xe truyền thống, hệ thống treo trên xe điện vẫn sử dụng các cấu trúc cơ khí quen thuộc, và theo thời gian, giảm xóc có thể bị rò rỉ dầu, lò xo có thể gãy hoặc các tay đòn treo bị mòn.
Việc kiểm tra định kỳ giúp phát hiện sớm các hư hỏng, đảm bảo sự êm ái và ổn định khi vận hành.
Dù không có động cơ đốt trong, xe điện vẫn sử dụng một số loại chất lỏng cần được theo dõi. Một số mẫu xe điện có hộp số hoặc bộ truyền động sử dụng dầu bôi trơn, và loại dầu này cần được kiểm tra cũng như thay thế theo khuyến cáo của nhà sản xuất.
Không phải tất cả xe điện đều có yêu cầu giống nhau, vì vậy người dùng cần tham khảo hướng dẫn cụ thể cho từng mẫu xe. Ngoài ra, hệ thống làm mát pin cũng sử dụng dung dịch làm mát để duy trì pin ở nhiệt độ làm việc ổn định trong cả điều kiện thời tiết nóng lẫn lạnh.
So với dầu động cơ hay dầu phanh trên xe truyền thống, các loại dung dịch này không cần thay quá thường xuyên, nhưng vẫn phải được thay thế khi xe đã sử dụng nhiều năm để đảm bảo hiệu quả làm mát và tuổi thọ của pin cũng như hệ truyền động.
Cuối cùng, những chi tiết quen thuộc như cần gạt mưa và nước rửa kính trên xe điện về cơ bản không khác gì so với xe chạy xăng hay diesel.
Lưỡi gạt mưa bằng cao su sẽ lão hóa theo thời gian, dễ bị nứt hoặc chai cứng, làm giảm khả năng làm sạch kính chắn gió và ảnh hưởng đến tầm nhìn trong điều kiện thời tiết xấu.
Gạt mưa mòn không chỉ làm giảm an toàn mà còn có thể gây trầy xước kính. Vì vậy, khi nhận thấy lưỡi gạt có dấu hiệu xuống cấp, người dùng nên thay thế ngay. Nước rửa kính cũng cần được bổ sung thường xuyên, đặc biệt vào mùa mưa hoặc mùa đông khi kính xe dễ bám bẩn hơn.
Tổng thể, dù xe điện có cấu trúc đơn giản hơn và chi phí bảo dưỡng thấp hơn xe động cơ đốt trong, việc kiểm tra và bảo dưỡng định kỳ các bộ phận quan trọng vẫn đóng vai trò then chốt. Điều này không chỉ giúp xe vận hành ổn định, an toàn mà còn đảm bảo giá trị sử dụng lâu dài cho người sở hữu.
Dũng Phan (The Independent)
Nhà báo và Công luận