Bức tranh M&A 2025: Mua lại doanh nghiệp chiếm 72%, giao dịch tại Việt Nam tăng mạnh

Bài viết liên quan

Ông Đặng Ngọc Hòa đảm nhiệm cương vị Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp hàng không

Amy Grupo dự kiến chào bán hơn 16 triệu cổ phiếu, vốn hóa sau IPO khoảng 7.850 tỷ đồng

Theo Báo cáo thường niên 2025 vừa được UBCTQG, thuộc Bộ Công Thương, công bố, cơ quan này đã tiếp nhận tổng cộng 273 hồ sơ thông báo về các thương vụ mua bán, sáp nhập, hợp nhất hoặc liên doanh giữa doanh nghiệp. Trong số đó, 206 hồ sơ được nộp qua cổng dịch vụ công trực tuyến.

Đối với 273 hồ sơ đã tiếp nhận, UBCTQG triển khai bốn hướng xử lý.

Trước hết, ở giai đoạn xem xét ban đầu, Ủy ban đã ban hành văn bản cho phép thực hiện 168 giao dịch.

Tiếp đó, 12 hồ sơ được đưa vào thẩm định chính thức. Trong số này, 7 thương vụ được quyết định cho thực hiện có điều kiện.

Ba trường hợp tiêu biểu liên quan đến Cảng biển Hateco, Thạch cao Saint-Gobain và Dược phẩm Lian - IMP.

Trong thương vụ liên quan đến Cảng biển Hateco, Tập đoàn APM Terminals B.V. (APMT) dự kiến mua lại 49% cổ phần của Công ty Cổ phần Cảng Container Quốc tế Hateco Hải Phòng, gọi tắt là HHIT, từ ông Trần Văn Kỳ.

Sau giao dịch, APMT có quyền trực tiếp đề cử và bổ nhiệm một số vị trí nhân sự tại HHIT, gồm Tổng giám đốc, Giám đốc điều hành và Giám đốc tuân thủ.

Ở thương vụ thứ hai, Công ty TNHH Saint-Gobain Việt Nam (SGVN) dự kiến mua lại 100% cổ phần của Công ty TNHH Vật liệu Sáng tạo Phú Mỹ từ Công ty GS Engineering & Construction Corp. Sau giao dịch, SGVN sẽ hoàn toàn kiểm soát Công ty TNHH Vật liệu Sáng tạo Phú Mỹ.

Trong thương vụ liên quan đến lĩnh vực dược phẩm, Lian SGP Holding Pte. Ltd. của Singapore dự kiến mua lại cổ phần của Công ty Cổ phần Dược phẩm Imexpharm từ các cổ đông hiện hữu.

Cụ thể, số cổ phần được mua lại gồm 47,69% từ SK Investment Vina III Pte. Ltd., 9,75% từ Công ty Cổ phần Đầu tư Bình Minh Kim và 7,37% từ Công ty Cổ phần Đầu tư KBA.

UBCTQG cho biết: “Các điều kiện đối với doanh nghiệp sau khi kết thúc giao dịch có mục đích chính là ngăn chặn tác động hạn chế cạnh tranh của vụ việc tập trung kinh tế trên các thị trường liên quan, đồng thời tăng cường các tác động tích cực của giao dịch đến thị trường”.

Ngoài các hồ sơ được cho phép thực hiện hoặc đưa vào thẩm định chính thức, UBCTQG đã trả lại 48 hồ sơ. Nguyên nhân là doanh nghiệp tự nguyện xin rút hoặc hồ sơ không đáp ứng quy định của Luật Cạnh tranh.

Cơ quan này cũng tiếp tục thẩm định 50 hồ sơ, trong đó có 5 hồ sơ đang ở giai đoạn thẩm định chính thức.

Gần 70% giao dịch được thực hiện tại Việt Nam

Trong 175 hồ sơ đã được UBCTQG trả lời cho phép thực hiện hoặc thực hiện có điều kiện, có 118 giao dịch diễn ra tại Việt Nam, tương đương 67,4%.

Tỷ lệ này tăng đáng kể so với mức 60% của năm 2024.

Đối với 57 giao dịch diễn ra ngoài lãnh thổ Việt Nam, châu Á là khu vực chiếm tỷ trọng lớn nhất với 32 giao dịch, tương đương 56%.

Các giao dịch chủ yếu phân bổ tại Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Thái Lan và Singapore.

Châu Mỹ đứng tiếp theo với 11 giao dịch, chiếm 19%. Châu Âu ghi nhận 10 giao dịch, tương đương 18%, trong khi châu Úc có 4 giao dịch, chiếm 7%.

Mua lại doanh nghiệp tiếp tục chiếm ưu thế

Xét theo hình thức, mua lại doanh nghiệp chiếm tỷ trọng lớn nhất với 129 hồ sơ, tương đương 72%.

Hình thức sáp nhập đứng tiếp theo với tỷ lệ 22%, liên doanh chiếm 5%, còn hợp nhất doanh nghiệp chiếm chưa đến 1%.

Các giao dịch M&A được thông báo trải rộng trên nhiều nhóm ngành, nhưng chủ yếu tập trung vào bốn lĩnh vực gồm bất động sản, dịch vụ, năng lượng và công nghiệp. Bốn nhóm này chiếm khoảng 95% tổng số hồ sơ.

(Ảnh: Quỳnh Như theo nguồn của Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia)

Xét theo mối quan hệ giữa các doanh nghiệp tham gia giao dịch, M&A theo chiều ngang tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn nhất.

Đây là các giao dịch giữa những doanh nghiệp cùng hoạt động trong một lĩnh vực. Năm 2025 ghi nhận 103 giao dịch thuộc nhóm này, tương đương khoảng 56% tổng số hồ sơ.

Tiếp theo là M&A dạng hỗn hợp, tức giao dịch giữa các doanh nghiệp hoạt động trong những lĩnh vực khác nhau, với 63 giao dịch, chiếm khoảng 24%.

Cuối cùng là M&A theo chiều dọc, tức giao dịch giữa các doanh nghiệp hoạt động ở những công đoạn khác nhau trong cùng một chuỗi cung ứng hàng hóa, sản phẩm.

Nhóm này ghi nhận 17 giao dịch, tương đương khoảng 9%.

Quỳnh Như /Doanh Nhân Việt Nam