Lý do chính thức xác thực và hợp lý nhưng trên thực tế vẫn không thể xóa nhòa được cảm nhận, là thời điểm chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Nga Vladimir Putin được Nga và Trung Quốc chủ ý thu xếp ngay sau chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Ông Donald Trump còn chưa đặt chân đến Trung Quốc thì thiên hạ đã có thể dự liệu được gần như chắc chắn là chuyến công du Trung Quốc của ông Donald Trump sẽ nặng về hình thức mà nhẹ trong thực chất, sẽ đạt được kết quả nào đấy nhưng không đưa lại thỏa thuận lớn và đột phá mới cho mối quan hệ giữa Mỹ và Trung Quốc.
Trong khi đó, ông Putin chưa rời Nga lên đường tới thăm Trung Quốc thì ai cũng đều biết chắc là ông Putin sẽ lại có được một chuyến công du thành công. Lý do chính là ở chỗ lòng tin chiến lược hay sự tin cậy chiến lược chỉ tồn tại ở mối quan hệ giữa Nga và Trung Quốc, chứ không hề có trong mối quan hệ giữa Mỹ và Trung Quốc.
Nguyên cớ chính thức cho chuyến đi Trung Quốc lần này của ông Putin là để kỷ niệm 25 năm ngày Trung Quốc và Nga ký kết Hiệp ước láng giềng tốt, hữu nghị và hợp tác, kỷ niệm 30 năm ngày hai bên thiết lập mối quan hệ Đối tác chiến lược và kỷ niệm 25 năm ngày thành lập Tổ chức Hợp tác Thượng Hải. Việc ông Putin tới Trung Quốc chỉ vài ngày sau khi ông Donald Trump rời Trung Quốc ẩn chứa chủ ý của Nga và Trung Quốc nhằm biểu lộ sự tương phản rõ rệt và nghịch cảnh rõ nét giữa quan hệ Mỹ - Trung Quốc với quan hệ Nga - Trung Quốc.
Nga và Trung Quốc chủ ý tạo dựng sự trùng lặp như thể ngẫu nhiên về thời điểm để khẳng định sự đoàn kết thống nhất giữa Nga và Trung Quốc để củng cố thế đối trọng địa chính trị đối với Mỹ; và cũng là để xác lập vai trò và vị thế của Nga và Trung Quốc trong trật tự thế giới mới và thể hiện ông Donald Trump không thể thành công với chủ định phân rẽ Trung Quốc với Nga.
Đương nhiên, Tổng thống Nga Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cũng sẽ trao đổi về thúc đẩy quan hệ hợp tác song phương trên mọi phương diện, trong đó có cả việc thống nhất quan điểm và phối hợp hành động giữa Trung Quốc và Nga về các vấn đề của thế giới, châu lục và khu vực. Chuyến đi Trung Quốc này của ông Putin tiếp tục khẳng định mối “quan hệ hợp tác không giới hạn” giữa hai nước và cho thấy Trung Quốc hiện là đồng minh chiến lược quan trọng nhất của Nga trong khi Nga là đối tác chiến lược quan trọng nhất của Trung Quốc. Những điều này hàm chứa nhiều thông điệp không tốt lành đối với ông Donald Trump.
Ông Putin và ông Tập Cận Bình còn dùng việc tiếp tục thúc đẩy mối quan hệ giữa Nga và Trung Quốc để tác động trực tiếp tới chính trị thế giới. Họ liên thủ để củng cố trật tự thế giới đa cực, làm vững mạnh khối phương Nam toàn cầu và đối phó khối phương Tây. Mỹ, Liên minh châu Âu (EU) và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) buộc phải nhận thức rằng không thể lôi kéo Nga và Trung Quốc về cùng phe trong chuyện cuộc chiến tranh của Mỹ nhằm vào Iran cũng như vận động Trung Quốc về cùng chiến hào trong chuyện cuộc chiến tranh ở Ukraine.
Liên kết giữa Nga và Trung Quốc càng được củng cố và phát huy tác dụng thì đối trọng với phương Tây càng thêm vững mạnh, vai trò và vị thế của Nga và Trung Quốc trong khối phương Nam toàn cầu càng có ảnh hưởng quyết định. Nhìn ra xa rộng hơn thì không thể loại trừ kịch bản hình thành hai hình thái phạm vi ảnh hưởng đồng thời tồn tại về kinh tế và công nghệ: Một do Mỹ, EU và khối phương Tây dẫn dắt - một do Trung Quốc và Nga đóng vai trò chủ đạo.
Đại sứ Trần Đức Mậu /HNMO