Mua sắm online ngày càng phổ biến, thị trường thương mại điện tử liên tục mở rộng. Nhưng khi một cú “chạm” có thể hoàn tất giao dịch, người tiêu dùng cũng có thể đối mặt với hàng giả, hàng kém chất lượng, quảng cáo sai sự thật hoặc bị lợi dụng thông tin để lừa đảo.
Theo Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương), năm 2025, thị trường thương mại điện tử Việt Nam đã vượt mốc 32 tỷ USD, đưa Việt Nam vào nhóm những thị trường thương mại điện tử lớn nhất Đông Nam Á.
Riêng trên 4 sàn Shopee, TikTok Shop, Lazada và Tiki, tổng giá trị giao dịch trong nửa đầu năm 2026 đạt 264.800 tỷ đồng, tăng 19% so với cùng kỳ năm 2025, theo báo cáo “Doanh thu và tiêu dùng thương mại điện tử Việt Nam nửa đầu năm 2026” của YouNet ECI.
Quản lý thị trường bắt giữ hàng nhập lậu rao bán qua mạng xã hội. Ảnh: Hoài Nam
Cùng với tốc độ phát triển nhanh của thương mại điện tử, các khiếu nại của người tiêu dùng cũng gia tăng. Đáng chú ý, sự bùng nổ của hình thức livestream bán hàng đang tạo thêm môi trường cho hàng giả, hàng nhập lậu, hàng kém chất lượng được quảng bá và tiêu thụ trên mạng.
Không ít trường hợp người nổi tiếng, người có sức ảnh hưởng tham gia quảng bá sản phẩm, vụ việc liên quan đến sản phẩm kẹo rau Kera là một ví dụ. Một số người nổi tiếng đã bị khởi tố liên quan đến hoạt động quảng cáo sản phẩm này, trong đó có nội dung quảng cáo gây tranh cãi về giá trị dinh dưỡng của sản phẩm.
Hàng vi phạm len lỏi trên các nền tảng số
Thực tế kiểm tra thị trường cho thấy, hàng hóa vi phạm đang được đưa lên nhiều website và nền tảng trực tuyến để kinh doanh.
Quản lý thị trường bắt giữ hàng nhập lậu rao bán qua mạng xã hội. Ảnh: Hoài Nam
Mới đây, Đội Quản lý thị trường số 1 (Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội) kiểm tra Công ty TNHH Hòa Thắng Group tại Khu đô thị Đầm Trấu, phường Hồng Hà, phát hiện 53.622 sản phẩm phụ tùng ô tô mang nhãn Asahi.
Qua rà soát, lực lượng quản lý thị trường xác định doanh nghiệp kinh doanh các sản phẩm này trên website “hoathang.vn” và “asahiparts.jp”. Trên các website xuất hiện thông tin, hình ảnh liên quan đến nhiều thương hiệu ô tô đang được bảo hộ tại Việt Nam nhưng không có sự cho phép của các chủ sở hữu thương hiệu.
Không chỉ đối mặt với nguy cơ mua phải hàng giả, hàng kém chất lượng, người tiêu dùng còn có thể bị lợi dụng thông tin giao dịch. Gần đây xuất hiện tình trạng bên thứ ba sử dụng thông tin đơn hàng để mạo danh nhân viên giao hàng, từ đó lừa đảo, chiếm đoạt tài sản.
Đây cũng là một trong những vấn đề khiến người tiêu dùng lo ngại khi mua sắm trực tuyến: Khi mua phải hàng giả, hàng kém chất lượng hoặc bị lừa đảo, việc xác định người bán và tìm nơi khiếu nại không phải lúc nào cũng dễ dàng.
Theo Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), bình quân mỗi năm, Tổng đài tư vấn và hỗ trợ người tiêu dùng 1800.6838 tiếp nhận hơn 10.000 cuộc gọi liên quan đến quyền lợi người tiêu dùng.
Khó xử lý doanh nghiệp “ảo”
Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) Nguyễn Thanh Bình cho biết, lực lượng chức năng đã tích cực vào cuộc để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Tuy nhiên, việc kiểm tra, truy tìm các doanh nghiệp kinh doanh trên môi trường mạng vẫn gặp nhiều khó khăn.
Theo ông Nguyễn Thanh Bình, một số website thương mại điện tử không cung cấp địa chỉ hoặc cung cấp địa chỉ không chính xác, gây khó khăn cho công tác xác minh và xử lý.
Ông dẫn chứng, lực lượng Quản lý thị trường Hà Nội mới đây đã triệt phá đường dây kinh doanh thực phẩm chức năng không rõ nguồn gốc được rao bán trên website nhathuoc18.com. Website không có địa chỉ kinh doanh chính thức, các giao dịch chủ yếu được thực hiện qua mạng. Vì vậy, lực lượng chức năng phải tổ chức trinh sát, kiểm soát trong thời gian dài mới có thể xử lý.
Để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong quá trình phát triển thương mại điện tử, các chuyên gia cho rằng cần tiếp tục hoàn thiện quy định pháp luật, đồng thời tạo cơ sở để lực lượng chức năng kiểm tra, xử lý hiệu quả hơn các hành vi vi phạm trên môi trường mạng.
Chủ tịch Hội Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam Dương Đình Giám cho rằng, chính sách bảo vệ người tiêu dùng của Việt Nam hiện khá toàn diện, nhưng số lượng khiếu nại vẫn gia tăng. Một nguyên nhân là một số quy định pháp luật chưa theo kịp thực tế và chưa được điều chỉnh kịp thời.
Theo ông Dương Đình Giám, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng đã dành một chương riêng cho các tổ chức xã hội tham gia bảo vệ người tiêu dùng. Tuy nhiên, quyền hạn và nguồn lực để các tổ chức này thực hiện nhiệm vụ vẫn chưa được quy định cụ thể, gây khó khăn trong quá trình thực thi.
Ở góc độ hợp tác quốc tế, Phó Chủ tịch Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia Nguyễn Quỳnh Anh cho biết, đơn vị này vừa phối hợp với Đại sứ quán Liên hiệp Vương quốc Anh và Bắc Ireland ký Bản ghi nhớ hợp tác về bảo vệ người tiêu dùng, có hiệu lực đến tháng 3/2028.
Thỏa thuận được kỳ vọng tạo cơ sở để hai bên phối hợp nâng cao kiến thức, nhận thức và hành vi tuân thủ pháp luật về bảo vệ người tiêu dùng.
Lê Nam /Báo Hànộimới
Nguồn: https://hanoimoi.vn/thuong-mai-dien-tu-bung-no-bao-ve-nguoi-tieu-dung-van-la-bai-toan-kho-1758880.html - 30/09/2026 - 16:31