Trên thị trường ngân hàng, NHNN ghi nhận hai tuần hút ròng liên tiếp và mặt bằng lãi suất liên ngân hàng duy trì ở mức trung bình. Tuy nhiên, động thái tăng lãi suất cá biệt trên thị trường 1 cho thấy áp lực thanh khoản tại các ngân hàng có sự phân hoá rõ nét.
Trong tuần từ 18/5 - 22/5 vừa qua, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã tiếp tục hút ròng 8.000 tỷ đồng qua kênh thị trường mở, ghi nhận hai tuần hút ròng liên tiếp. Động thái hút ròng lượng tiền ở mức không quá lớn này cho thấy nhà điều hành đã tương đối thành công trong việc giảm áp lực thanh khoản trên thị trường liên ngân hàng.
Cụ thể trong tuần trên thị trường mở (OMO), nhà điều hành đã cho các thành viên vay 45.000 tỷ đồng với lãi suất 4,5% trên kênh cho vay cầm cố giấy tờ có giá, trong khi đó khối lượng đáo hạn là 53.000 tỷ đồng.
Tổng lượng lưu hành của giấy tờ có giá qua kênh cho vay cầm cố (bơm tiền) hiện ở mức hơn 301.000 tỷ đồng trong khi đó trên kênh tín phiếu tiếp tục không có phát sinh giao dịch mới.
Trước đó trong tháng 4, NHNN đã bơm hơn 350.100 tỷ đồng qua kênh OMO, kỳ hạn 7 - 56 ngày và lãi suất 4,5% trong khi lượng OMO đáo hạn đạt hơn 330.600 tỷ đồng. Theo đó, NHNN đã bơm ròng hơn 19.500 tỷ đồng trong kỳ, qua đó đưa lượng OMO lưu hành trong hệ thống lên mức hơn 309.600 tỷ đồng (giảm 36,7% so với mức đỉnh thiết lập vào đầu tháng 2).
Cùng với đó, lãi suất qua đêm từ mức 9,3% ở cuối tháng 3 đã duy trì đà giảm và hạ về mức thấp nhất tại 3,75% vào ngày 24/4 nhưng sau đó tăng trở lại lên mức 6,3% trong bối cảnh nhu cầu chi tiêu của người dân tăng cao trước dịp nghỉ lễ dài.
Mức lãi suất này tiếp tục được duy trì trong tháng 5 khi lãi suất liên ngân hàng dao động trong kênh hẹp. Trong tuần qua, lãi suất liên ngân hàng qua đêm bình quân dao động từ 5,52% - 6%/năm, kết tuần ở mức 5,52%/năm. Lãi suất kỳ hạn một tháng dao động từ 6,66%/năm đến kết tuần ở mức 7,07%/năm.
Sự phân hoá về áp lực thanh khoản của các ngân hàng
Trên thị trường 1, mặt bằng lãi suất huy động đã liên tục có xu hướng giảm trong tháng 4 sau cuộc họp của các ngân hàng thương mại với Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Phạm Đức Ấn. Tuy nhiên, xu hướng này có sự phân hoá giữa các ngân hàng trong thời gian gần đây cho thấy tình hình thanh khoản có sự chênh lệch trong hệ thống.
Thông tin vào cuối tuần qua, NHNN cho biết những ngày gần đây, xuất hiện hiện tượng cá biệt một số tổ chức tín dụng không thực hiện nghiêm túc chỉ đạo của NHNN, điều chỉnh tăng lãi suất.
NHNN đã có công văn chỉ đạo các NHNN chi nhánh tại các khu vực tổ chức kiểm tra các chi nhánh ngân hàng trên địa bàn trong việc thực hiện chủ trương, chỉ đạo của Thống đốc NHNN về việc giảm mặt bằng lãi suất.
Đồng thời, ngày 21/5, NHNN tiếp tục có công văn chỉ đạo các NHNN Khu vực tổ chức họp với các chi nhánh NHTM trên địa bàn để yêu cầu, quán triệt các chi nhánh NHTM thực hiện nghiêm chủ trương, chỉ đạo của Thống đốc NHNN tại Thông báo ngày 10/4 về việc giảm mặt bằng lãi suất.
Đồng thời, cơ quan này chỉ đạo các NHNN Khu vực tập trung tăng cường tổ chức kiểm tra việc giảm lãi suất của các NHTM, xử lý nghiêm các sai phạm (nếu có).
Theo đánh giá của Chứng khoán MB (MBS), thanh khoản hệ thống ngân hàng tiếp tục chịu áp lực trong bối cảnh tín dụng phục hồi mạnh, trong khi huy động vốn chưa theo kịp, dù mặt bằng lãi suất huy động đã tăng từ cuối năm 2025 và tiếp tục nhích lên trong 3 tháng đầu năm 2026.
Theo đó, chênh lệch giữa tổng tín dụng và huy động của hệ thống tiếp tục mở rộng làm gia tăng tỷ lệ cho vay-tổng tiền gửi (LDR) của các ngân hàng.
Theo ước tính của MBS đến cuối quý I/2026, LDR thuần của 27 ngân hàng niêm yết đạt 100%, tăng 2,3 điểm % so với cuối năm 2025. Mặc dù tỷ lệ này vẫn chưa vượt trần 85%, nhưng nhìn chung đã ở mức cao hơn so với giai đoạn trước.
Điều này cho thấy dư địa tăng trưởng tín dụng của hệ thống ngày càng phụ thuộc vào khả năng mở rộng nguồn vốn ổn định nhằm giảm căng thẳng cho LDR.
Mới đây, NHNN đã ban hành Thông tư 08 nhằm điều chỉnh một phần Thông tư 22 về quy định các giới hạn, tỷ lệ đảm bảo an toàn trong hoạt động ngân hàng, nhằm hỗ trợ về mặt kỹ thuật khi tính toán chỉ số LDR, có hiệu lực từ 15/5/2026.
Thông tư này cho phép các ngân hàng được tính thêm 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào cấu phần tiền gửi khi tính LDR. Trước đó, theo lộ trình tại Thông tư 26/2022, khoản tiền gửi này bị loại hoàn toàn khỏi mẫu số LDR từ ngày 1/1/2026. Điều chỉnh mới này tạo ưu thế cho nhóm ngân hàng quốc doanh vốn nắm giữ phần lớn tiền gửi của Kho bạc Nhà nước.
H.T /Doanh Nhân Việt Nam