Tính đến giữa tháng 11/2025, nông sản Việt Nam ghi nhận bước tiến lịch sử khi ba mặt hàng chủ lực là cà phê, điều và hạt tiêu đồng loạt vượt mọi kỷ lục xuất khẩu, đưa giá trị ngành nông nghiệp lên tầm cao mới bất chấp bối cảnh thị trường thế giới biến động mạnh.
Cà phê lập kỷ lục mới trước khi năm kết thúc
Theo số liệu sơ bộ từ Cục Hải quan, đến ngày 15/11, Việt Nam đã xuất khẩu gần 1,35 triệu tấn cà phê, thu về 7,64 tỷ USD - tăng 15,4% về lượng nhưng giá trị tăng tới 62,6% so với cùng kỳ. Con số này đã vượt xa mức 5,62 tỷ USD của cả năm 2024, lập nên cột mốc chưa từng có. Báo cáo từ Cục Xuất nhập khẩu cũng cho thấy trong 9 tháng đầu năm 2025, khối lượng xuất khẩu đạt 1,2 triệu tấn với giá trị hơn 6,9 tỷ USD. Đáng chú ý, giá xuất khẩu bình quân đạt 5.658 USD/tấn, tăng hơn 45% so với cùng kỳ.
Các chuyên gia ngành cà phê cho rằng mức tăng mạnh năm nay không phải là hiện tượng ngẫu nhiên mà là kết quả của nhiều yếu tố cộng hưởng. Trước hết, chất lượng hạt cà phê Việt Nam đã được cải thiện đáng kể nhờ đầu tư vào quy trình canh tác, thu hoạch và sơ chế, qua đó giúp nâng giá bán trên thị trường quốc tế. Bên cạnh đó, tỷ trọng các sản phẩm chế biến sâu ngày càng tăng, không chỉ mang lại giá trị gia tăng cao hơn mà còn mở rộng khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Ngoài ra, nguồn cung cà phê thế giới đang trong xu hướng suy giảm do ảnh hưởng thời tiết và sản lượng giảm ở một số quốc gia sản xuất lớn, trong khi nhu cầu tiêu thụ lại tiếp tục tăng. Sự kết hợp của những yếu tố này đã tạo nên lực đẩy mạnh mẽ, đưa giá cà phê Việt Nam lên mức cao kỷ lục trong năm 2025.
Hạt điều vượt mốc 4,5 tỷ USD, hướng tới mục tiêu 5 tỷ USD
Song hành với đà tăng trưởng của cà phê, hạt điều tiếp tục khẳng định vị thế “ngôi sao sáng” của nông sản Việt Nam. Tính đến ngày 15/11, kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 4,51 tỷ USD, tăng 19,3% so với cùng kỳ và chính thức vượt kỷ lục 4,34 tỷ USD của năm 2024.
Sự bứt phá mạnh mẽ này đến từ ba động lực đáng chú ý. Trước hết, các thị trường truyền thống như Mỹ, EU và Trung Quốc vẫn duy trì nhu cầu tiêu thụ cao. Bên cạnh đó, ngành điều Việt Nam đã mở rộng thành công sang các thị trường mới như Anh, Đức và UAE, giúp gia tăng sức cạnh tranh và giảm phụ thuộc vào một số thị trường lớn. Cuối cùng, nền nhu cầu toàn cầu phục hồi giúp đơn hàng duy trì ổn định, tạo đà tăng trưởng vững chắc cho doanh nghiệp.
Theo Hiệp hội Điều Việt Nam, với tốc độ hiện tại, ngành hoàn toàn có cơ sở để tự tin hướng tới mốc 5 tỷ USD trong năm 2025 – một cột mốc thể hiện sức bật mạnh mẽ của nông sản Việt trên thị trường quốc tế.
Hạt tiêu - “Vàng đen” trở lại thời hoàng kim
Nếu cà phê và điều bứt phá về giá trị thì hạt tiêu Việt Nam lại ghi dấu bằng tốc độ phục hồi mạnh mẽ. Tính đến giữa tháng 11/2025, Việt Nam đã xuất khẩu khoảng 213.400 tấn, thu về 1,44 tỷ USD – chính thức vượt kỷ lục 1,43 tỷ USD của năm 2016. Riêng nửa đầu tháng 11, hơn 8.200 tấn tiêu đã được xuất khẩu, mang về khoảng 53 triệu USD.
Giá hạt tiêu tăng mạnh do nguồn cung suy giảm: nhiều nông hộ đã chuyển sang cây trồng khác, trong khi nhu cầu quốc tế vẫn duy trì ở mức cao. Chuyên gia Hoàng Phước Bính cho rằng chu kỳ tăng giá có thể kéo dài hơn một thập kỷ và không loại trừ khả năng giá nội địa chạm 200.000 đồng/kg nếu xu hướng tiếp diễn.
Dù 9 tháng đầu năm, khối lượng xuất khẩu tiêu giảm 6%, nhưng giá trị tăng gần 29% nhờ mức giá xuất khẩu trung bình đạt 6.774 USD/tấn, cao hơn 37% so với năm trước.
Nguyên nhân tăng giá hạt tiêu được nhiều chuyên gia đánh giá là đến từ nguồn cung giảm do nhiều nông hộ chuyển đổi sang các cây trồng khác trong khi nhu cầu quốc tế vẫn rất cao. Các chuyên gia ngành hồ tiêu cho rằng, chu kỳ tăng giá có thể kéo dài hơn 10 năm và dự báo giá nội địa có thể chạm 200.000 đồng/kg nếu xu hướng hiện tại tiếp tục.
Ba mặt hàng nông sản chủ lực đồng loạt lập kỷ lục đã tạo cú hích lớn cho thương mại nông nghiệp Việt Nam, đặc biệt khi tỷ trọng chế biến sâu ngày càng tăng, trong khi yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, chất lượng và phát triển bền vững cũng được doanh nghiệp lẫn nông dân chú trọng hơn. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, rủi ro vẫn hiện hữu bởi với cà phê, nguồn cung thế giới còn biến động khó lường; còn với hạt tiêu, chu kỳ giá cao được dự báo khó duy trì nếu nông hộ ồ ạt mở rộng diện tích trở lại. Đồng thời, doanh nghiệp xuất khẩu cũng phải đối mặt với hệ thống tiêu chuẩn nhập khẩu ngày càng khắt khe, đặc biệt tại thị trường EU, đòi hỏi đầu tư lớn hơn cho sản xuất xanh và bền vững.Việt Nam trước ngưỡng cửa mới của giá trị nông sản
Những kỷ lục vừa thiết lập không chỉ khẳng định vị thế của Việt Nam trong chuỗi cung ứng nông sản toàn cầu mà còn mở ra cơ hội nâng cao giá trị gia tăng, hướng tới các thị trường cao cấp hơn. Với đà tăng trưởng mạnh mẽ và chiến lược tập trung vào chất lượng – chế biến – bền vững, nông sản Việt đang đứng trước một giai đoạn mới đầy triển vọng.
Hoài Anh /KTĐU