Sự sụt giảm nguồn cung theo mùa vụ cùng nhu cầu nhập khẩu tăng cao từ các thị trường lớn đang đẩy giá gạo thế giới bước vào chu kỳ phục hồi mới. Trong bối cảnh đó, ngành xuất khẩu gạo Việt Nam ghi nhận những tín hiệu tích cực về cả sản lượng lẫn giá bán, song vẫn chịu sự đan xen giữa cơ hội và thách thức từ chi phí sản xuất trong nước.
Áp lực cung - cầu thúc đẩy giá gạo toàn cầu
Theo số liệu từ Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO), chỉ số giá gạo toàn cầu trong quý II/2026 đã ghi nhận mức tăng khoảng 6,1%, chạm mốc cao nhất tính từ đầu năm 2025. Nguyên nhân chính dẫn đến xu hướng này xuất phát từ hiện tượng sụt giảm nguồn cung theo mùa vụ tại nhiều quốc gia sản xuất lớn, trong khi nhu cầu thu mua tích trữ trên thị trường quốc tế vẫn duy trì ở mức cao. Cùng với đó, chi phí vận tải biển và các yếu tố đầu vào tăng áp lực, kết hợp với mối lo ngại về hiện tượng thời tiết El Niño đe dọa năng suất mùa vụ, đã tạo nền tảng vững chắc hỗ trợ đà tăng giá gạo thế giới.
Xuất khẩu gạo Việt Nam quý II/2026 đạt 2,74 triệu tấn, giá xuất khẩu bình quân tiến sát mốc 500 USD/tấn
Báo cáo dự báo mới nhất của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA) cũng chỉ ra rằng, sản lượng gạo toàn cầu niên vụ 2026 - 2027 dự kiến chỉ đạt 537,2 triệu tấn, giảm 0,6 triệu tấn so với đánh giá trước đó và thấp hơn khoảng 2% so với niên vụ 2025 - 2026. Trái ngược với xu hướng thu hẹp nguồn cung, tiêu thụ gạo toàn cầu được dự báo sẽ tăng thêm 1,6 triệu tấn, chạm mốc kỷ lục 542,8 triệu tấn.
Cơ cấu cung - cầu tại các quốc gia xuất – nhập khẩu lớn ghi nhận những diễn biến trái chiều. Theo Bộ Thương mại Ấn Độ, xuất khẩu gạo của nước này trong quý II/2026 đạt 3,03 tỷ USD, tăng 4,36% so với cùng kỳ năm 2025. Hiện tổng lượng dự trữ gạo và lúa mì của Chính phủ Ấn Độ đang chạm mức kỷ lục 91,6 triệu tấn, tạo dư địa an toàn để đối phó với rủi ro thiên tai. Tại Thái Lan, Hiệp hội Các nhà xuất khẩu gạo nâng dự báo khối lượng xuất khẩu cả năm lên 7,2 triệu tấn, cao hơn mục tiêu 7 triệu tấn ban đầu. Ở chiều nhập khẩu, Philippines ghi nhận kỷ lục nhập khẩu hơn 2,7 triệu tấn gạo trong 6 tháng đầu năm do chi phí sản xuất trong nước tăng cao và tâm lý lo ngại rủi ro thời tiết.
Triển vọng và tín hiệu tích cực cho lúa gạo Việt Nam
Sự phục hồi của thị trường quốc tế đã tạo lực đẩy rõ nét cho hoạt động xuất khẩu gạo của Việt Nam. Theo dữ liệu từ Cục Hải quan Việt Nam, riêng trong quý II/2026, xuất khẩu gạo đạt 2,74 triệu tấn với trị giá 1,3 tỷ USD, tăng lần lượt 14% về lượng và 5,6% về giá trị so với quý II/2025. Lũy kế 6 tháng đầu năm 2026, Việt Nam đã xuất khẩu hơn 5 triệu tấn gạo, thu về 2,4 tỷ USD.
Đáng chú ý, giá gạo xuất khẩu bình quân của Việt Nam trong tháng 6/2026 đạt 497 USD/tấn, tăng 4,3% so với tháng 5 và là mức cao nhất trong 7 tháng qua. Tính chung cả quý II/2026, giá xuất khẩu bình quân đạt khoảng 477 USD/tấn. Khảo sát giao dịch ngày 23/7/2026 cho thấy các dòng gạo thơm tiếp tục dẫn dắt đà tăng: gạo Jasmine đạt 546 - 550 USD/tấn; gạo thơm 5% tấm dao động từ 500 - 510 USD/tấn; gạo 100% tấm đạt 353 - 357 USD/tấn.
Tại thị trường trong nước, nông dân vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) đang tập trung thu hoạch vụ Hè Thu trong điều kiện thời tiết tương đối thuận lợi. Dù giá lúa tươi có cải thiện, người trồng lúa vẫn chịu áp lực do chi phí phân bón và vật tư đầu vào tăng. Giá lúa tươi và gạo nguyên liệu tại các tỉnh ĐBSCL như An Giang, Cần Thơ, Vĩnh Long, Cà Mau nhìn chung đi ngang, duy trì trạng thái cân bằng.
Nhìn về ngắn hạn, ở kênh xuất khẩu, đà tăng trưởng được dự báo sẽ tiếp tục nhờ nhu cầu tích trữ lương thực gia tăng tại các thị trường truyền thống như Philippines và Trung Quốc. USDA hiện đã nâng dự báo xuất khẩu gạo cả năm 2026 của Việt Nam lên mức 8,1 triệu tấn (tăng 200.000 tấn so với dự báo trước), tạo cơ sở quan trọng để các doanh nghiệp chủ động điều tiết nguồn hàng và tối ưu hóa hiệu quả kinh doanh.
Hoàng Sơn /Doanh nghiệp và Hội nhập
Nguồn: https://doanhnghiephoinhap.vn/thi-truong-lua-gao-quy-ii2026-dong-luc-tu-nguon-cung-va-trien-vong-xuat-khau-144146.html - 24/07/2026 14:09