Mệnh lệnh từ sức khỏe nhân dân

Bài viết liên quan

Việt Nam hướng tới làm chủ công nghệ sinh học thế hệ mới trong nông nghiệp và môi trường

Bắc Ninh: Quy mô đàn vật nuôi và sản lượng thịt hơi tiếp tục tăng so với cùng kỳ

Xây dựng các cơ sở giết mổ tập trung hiện đại, đây được coi là chìa khóa cốt lõi để đưa hoạt động giết mổ đi vào nếp sống văn minh, công nghiệp

Khi bài toán an toàn thực phẩm không thể trì hoãn

Nhiều năm qua, bức tranh giết mổ gia súc, gia cầm tại nhiều địa phương trên cả nước nói chung và Quảng Ninh nói riêng vẫn tồn tại những “khoảng tối” đáng lo ngại. Tình trạng các cơ sở giết mổ nhỏ lẻ, tự phát “mọc” lên ngay trong các khu dân cư; hoạt động không qua kiểm dịch, thiếu hệ thống xử lý chất thải, nước thải nghiêm trọng đã và đang đe dọa trực tiếp đến môi trường sống cũng như an toàn vệ sinh thực phẩm.

Những miếng thịt gia súc, gia cầm chưa qua kiểm dịch thú y vẫn ngày ngày len lỏi vào từng bữa ăn của các gia đình, mang theo nguy cơ bùng phát dịch bệnh và mầm mống mất an toàn thực phẩm nguy hại.

Mới đây, Phòng Cảnh sát kinh tế (Công an tỉnh Quảng Ninh) vừa phát hiện và xử lý một cơ sở giết mổ hoạt động “chui” quy mô tại phường Việt Hưng chính là một hồi chuông cảnh báo đỏ. Hình ảnh những khu vực giết mổ nhếch nhác, mất vệ sinh, bất chấp các quy định pháp luật bị phanh phui đã phơi bày sự liều lĩnh của một bộ phận người kinh doanh vì lợi nhuận, đồng thời phản ánh những lỗ hổng trong công tác quản lý địa bàn.

Cơ sở giết mổ hoạt động “chui” tại phường Việt Hưng vừa bị phát hiện và xử lý. Ảnh: Công an tỉnh Quảng Ninh

Trước tình hình đó, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh yêu cầu các sở, ngành và chính quyền địa phương siết chặt hoạt động giết mổ động vật chính là một “gáo nước lạnh” thức tỉnh các cơ sở làm ăn chộp giật, đồng thời khẳng định quyết tâm chính trị mạnh mẽ của lãnh đạo tỉnh trong việc bảo vệ người tiêu dùng.

Quy hoạch lại “mặt trận” giết mổ: Linh hoạt nhưng không hạ chuẩn

Để giải quyết triệt để bài toán này, UBND tỉnh Quảng Ninh đã đưa ra nhóm giải pháp căn cơ, vừa mang tính chiến lược dài hạn, vừa giải quyết được áp lực trước mắt của thị trường.

Đó là, xây dựng hạ tầng tập trung và lộ trình “khai tử” lò mổ nhếch nhác. Chủ tịch UBND tỉnh đã giao trách nhiệm cụ thể cho Chủ tịch UBND các xã, phường, đặc khu phải chủ động rà soát, bố trí quỹ đất sạch và đẩy mạnh thu hút đầu tư xây dựng các cơ sở giết mổ tập trung hiện đại. Đây được coi là chìa khóa cốt lõi để đưa hoạt động giết mổ đi vào nếp sống văn minh, công nghiệp.

Đặc biệt, chỉ đạo lần này ấn định một “mốc hạn định” hết sức cụ thể: Chính quyền địa phương phải hoàn thành việc rà soát, phân loại và xây dựng kế hoạch chấm dứt hoàn toàn hoạt động của các cơ sở giết mổ nhỏ lẻ, không bảo đảm điều kiện trước ngày 31/10/2026.

Thực tế cho thấy, việc xây dựng một cơ sở giết mổ tập trung quy chuẩn cần nhiều thời gian và nguồn lực, tỉnh Quảng Ninh đã thể hiện sự linh hoạt khi cho phép các địa phương chưa có cơ sở tập trung được xem xét thành lập từ 1 đến 2 điểm giết mổ tập trung tạm thời. Tuy nhiên, “tạm thời” không đồng nghĩa với “buông lỏng”. Tỉnh đặt ra hàng loạt điều kiện “tiên quyết”:

Các điểm tạm thời phải có thời hạn hoạt động ấn định rõ ràng.

Bắt buộc phải có nhân viên thú y túc trực kiểm soát trực tiếp quá trình giết mổ.

Phải bảo đảm tuyệt đối các tiêu chuẩn về vệ sinh an toàn thực phẩm và bảo vệ môi trường cho đến khi cơ sở tập trung chính thức vận hành.

Siết chặt kỷ cương: Trách nhiệm thuộc về người đứng đầu

Một trong những điểm mang tính đột phá trong chỉ đạo của UBND tỉnh Quảng Ninh chính là việc cá thể hóa trách nhiệm và siết chặt chế tài xử lý.

Để quy định pháp luật không nằm trên giấy, UBND tỉnh yêu cầu thành lập ngay các Tổ kiểm tra liên ngành, tiến hành kiểm tra định kỳ và đột xuất liên tục trên toàn địa bàn. Lập trường của tỉnh là vô cùng kiên quyết: Đình chỉ, kiên quyết xử lý và chấm dứt ngay lập tức hoạt động đối với bất kỳ cơ sở nào vi phạm quy định vệ sinh thú y, gây ô nhiễm môi trường hoặc vi phạm quy định phòng, chống dịch bệnh.

Đáng chú ý, Chủ tịch UBND các xã, phường, đặc khu phải chịu trách nhiệm trực tiếp trước pháp luật và trước Chủ tịch UBND tỉnh về tình trạng quản lý giết mổ trên địa bàn mình phụ trách. Việc gắn trách nhiệm của người đứng đầu chính quyền cơ sở với kết quả thực hiện công việc được xem là “liều thuốc đặc trị” cho căn bệnh nể dải, ngó lơ hoặc buông lỏng quản lý vốn tồn tại ở nhiều nơi.

Bên cạnh đó, kết quả thực hiện công tác này sẽ được tính là một trong những căn cứ quan trọng hàng đầu để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ cuối năm của cơ quan, đơn vị và cá nhân lãnh đạo.

Đồng bộ giải pháp và sức mạnh từ sự đồng thuận xã hội

Quản lý an toàn thực phẩm là một chuỗi mắt xích liên hoàn. Do đó, UBND tỉnh Quảng Ninh đã giao nhiệm vụ cụ thể, đòi hỏi sự phối hợp nhịp nhàng giữa các cơ quan chuyên môn:

Sở Nông nghiệp và Môi trường: Giữ vai trò “hạt nhân” nòng cốt trong việc thẩm định điều kiện, hướng dẫn quy hoạch, chủ trì kiểm tra liên ngành và tham mưu các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm kích cầu đầu tư hạ tầng giết mổ.

Các Sở Công Thương, Y tế, Công an tỉnh: Tăng cường thanh tra thị trường, kiểm soát khâu vận chuyển, lưu thông thịt động vật, đồng thời đẩy mạnh đánh án, xử lý hình sự hoặc hành chính đối với các vi phạm mang tính hệ thống.

Tuy nhiên, mọi nỗ lực của bộ máy chính quyền sẽ khó đạt hiệu quả tối đa nếu thiếu đi sự vào cuộc của người dân và cộng đồng doanh nghiệp. Tỉnh Quảng Ninh thẳng thắn kêu gọi các hộ kinh doanh, giết mổ phải tự nâng cao đạo đức nghề nghiệp, tuân thủ nghiêm ngặt quy trình kỹ thuật.

Về phía người tiêu dùng – mắt xích cuối cùng nhưng quyết định sự tồn tại của thị trường cần nâng cao nhận thức, kiên quyết nói “KHÔNG” với các sản phẩm thịt không rõ nguồn gốc, không qua kiểm định thú y. Chính sự quay lưng của người tiêu dùng đối với thực phẩm bẩn sẽ là đòn quyết định loại bỏ các cơ sở giết mổ “chui” ra khỏi đời sống xã hội.

Lời kết

Siết chặt quản lý lò mổ không phải là câu chuyện ngày một ngày hai, và càng không thể làm theo kiểu “đánh trống bỏ dùi”. Với những chỉ đạo quyết liệt, cụ thể, phân công rõ người, rõ việc, rõ lộ trình của UBND tỉnh Quảng Ninh, chúng ta có quyền tin tưởng rằng tình trạng giết mổ tự phát, nhếch nhác sẽ sớm bị đẩy lùi.

Đây chính là hành động thiết thực nhất thể hiện cam kết của chính quyền tỉnh Quảng Ninh: Vì một môi trường sống an toàn, vì sức khỏe lâu dài của nhân dân và vì một nền kinh tế phát triển bền vững.

Quang Phương /Thức ăn chăn nuôi Việt Nam