World Cup 2026 và ''thắng lợi kép'' của FIFA

Bài viết liên quan

Tái thiết hệ sinh thái doanh nghiệp

Nhà báo Vũ Tuấn Anh được bổ nhiệm làm Tổng biên tập Tạp chí điện tử Thức ăn chăn nuôi Việt Nam

Doanh thu vượt kỳ vọng

Khi FIFA công bố quyết định mở rộng World Cup từ 32 lên 48 đội, những hoài nghi xuất hiện gần như ngay lập tức. Nhiều chuyên gia lo ngại giải đấu sẽ bị “pha loãng” về chất lượng. Những trận đấu chênh lệch trình độ bị dự báo sẽ xuất hiện nhiều hơn. Lịch thi đấu kéo dài, số trận tăng mạnh từ 64 lên 104 cũng khiến không ít người đặt câu hỏi liệu World Cup có đang hy sinh giá trị chuyên môn để đổi lấy doanh thu.

Nhưng rồi World Cup 2026 đã mang đến câu trả lời rất khác. Nếu nhìn từ góc độ thương mại và tổ chức, FIFA có lẽ đã giành được điều mà giới quản lý thể thao luôn theo đuổi: một thắng lợi kép. Giải đấu không chỉ mở rộng quy mô thành công mà còn chứng minh rằng việc mở rộng ấy không làm giảm sức hấp dẫn và yếu tố chuyên môn.

Trước giải đấu, FIFA dự kiến World Cup 2026 sẽ mang về khoảng 11 tỷ USD doanh thu. Sau trận chung kết, Chủ tịch Gianni Infantino cho biết doanh thu của FIFA trong cả chu kỳ thương mại 2023-2026 đã vượt mốc 15 tỷ USD, mức cao nhất trong lịch sử tổ chức này.

Trong đó, doanh thu từ dịch vụ khách sạn và vé, đặc biệt thông qua thị trường bán lại vé chính thức, đóng góp đáng kể vào kết quả trên. FIFA thu 15% phí giao dịch từ cả người mua lẫn người bán trên thị trường thứ cấp, bên cạnh nguồn thu truyền thống từ bản quyền truyền hình, tài trợ và thương mại.

Sự tăng trưởng ấy không phải điều khó hiểu. Thêm 16 đội đồng nghĩa với thêm 40 trận đấu. Nhiều trận đấu hơn đồng nghĩa với nhiều giờ phát sóng hơn, nhiều gói quảng cáo hơn, nhiều vé được bán ra hơn và nhiều thị trường quốc gia được kéo vào vòng xoáy quan tâm của World Cup.

World Cup 2026 đã thành công cả về chuyên môn lẫn tài chính. Ảnh: AI

Ở góc độ kinh doanh thể thao, đây gần như là một công thức hoàn hảo. Nhưng điều đáng chú ý là quy mô mở rộng không khiến nhu cầu khán giả suy giảm. FIFA cho biết họ nhận được hơn 500 triệu yêu cầu mua vé từ người hâm mộ thuộc toàn bộ 211 liên đoàn thành viên trên thế giới.

Tỷ lệ lấp đầy sân ở vòng bảng đạt khoảng 99%, tức gần như mọi trận đấu đều kín khán giả và tính cả giải, tỷ lệ này đạt 97%. Trong khi đó, các phương tiện truyền thông ước tính tổng cộng 6,81 triệu khán giả tới xem 104 trận đấu. Dù FIFA chưa công bố số liệu chính thức, nhưng con số này được cho là tiệm cận với thống kê của BTC và là kỷ lục của các kỳ World Cup.

Điều này càng đáng nói trong bối cảnh đây cũng là kỳ World Cup đắt đỏ nhất lịch sử. Giá vé nhiều trận đấu cao hơn đáng kể so với Qatar 2022. Thậm chí cơ chế định giá động được FIFA áp dụng lần đầu khiến giá vé ở một số trận tăng lên mức hàng nghìn USD. Chưa kể, thị trường “chợ đen” chứng kiến những giao dịch lên tới cả triệu USD cho một tấm vé xem trận chung kết.

Bức tranh đa sắc của một kỳ World Cup chất lượng

Nếu các kỳ giải trước chủ yếu dựa vào sức hút của những cường quốc bóng đá truyền thống, thì World Cup 2026 cho thấy một nguồn năng lượng mới: sự tham gia của nhiều quốc gia hơn đồng nghĩa với việc nhiều cộng đồng người hâm mộ hơn được kéo vào cuộc chơi.

Đó chính là giá trị lớn nhất của thể thức 48 đội. Na Uy là ví dụ rõ nét. Sau nhiều năm vắng bóng ở các giải đấu lớn, đội tuyển Bắc Âu này cuối cùng cũng trở lại World Cup. Sự xuất hiện của Erling Haaland và Martin Odegaard không chỉ mang đến một đội bóng giàu sức cạnh tranh mà còn kéo theo sự quan tâm của hàng triệu người hâm mộ Scandinavia. Nếu World Cup vẫn giữ thể thức 32 đội, cơ hội để Na Uy góp mặt chưa chắc đã dễ dàng như vậy.

Ở nhóm “lót đường”, Uzbekistan, Cape Verde và CHDC Congo trở thành những câu chuyện đầy cảm hứng. Đây không phải những đội bóng được đánh giá cao trước giải. Tuy nhiên, việc lần đầu hoặc hiếm hoi được hiện diện trên sân khấu lớn nhất thế giới đã tạo ra hiệu ứng cực mạnh. Cả ba đội bóng ấy đều vượt qua vòng bảng và chơi cực kỳ kiên cường trước những đối thủ mạnh nhất thế giới. Đó là những câu chuyện mà thể thức 32 đội khó có thể mang lại.

Vì thế, nếu điều FIFA cần chứng minh là việc mở rộng giải đấu có thể tạo ra thêm những câu chuyện đáng kể mà không làm mất đi sức hấp dẫn cốt lõi, thì World Cup 2026 đã làm được điều đó.

Cũng nhờ World Cup rộng mở, người hâm mộ được thấy nhiều câu chuyện mới. Từ hành trình của Cape Verde, sự trở lại của Na Uy với thế hệ Haaland - Odegaard cho đến việc Ai Cập dồn Argentina tới chân tường và suýt đánh bại nhà đương kim vô địch ở vòng 1/8, tất cả đã góp phần tạo nên một World Cup đa dạng hơn về màu sắc và rộng lớn hơn về phạm vi ảnh hưởng.

Trong nhiều thập niên, World Cup là sân chơi của một nhóm tương đối quen thuộc. Giải đấu năm nay không thay đổi trật tự quyền lực của bóng đá thế giới khi chức vô địch vẫn thuộc về một cường quốc. Nhưng World Cup 2026 đã mở rộng cánh cửa để nhiều quốc gia hơn có cơ hội bước chân vào sân khấu lớn. Đó có lẽ là thành công quan trọng nhất của thể thức 48 đội.

Và khi thế giới hướng về World Cup 2030, FIFA có thêm cơ sở để tin rằng hành trình mở rộng này mới chỉ bắt đầu. Bởi những gì diễn ra tại Bắc Mỹ cho thấy đôi khi việc mở rộng không chỉ là tăng thêm những con số. Đó chính là cách để bóng đá tìm thấy những khán giả mới, những giấc mơ mới và những câu chuyện mới mà trước đây chưa từng có cơ hội được kể.

Nguyễn Khánh /Báo Nhà báo và Công luận