Trong kỷ nguyên số, năng suất và chất lượng không còn là vấn đề riêng lẻ mà là thước đo sống còn của doanh nghiệp. Từ Hòa Phát đến VinFast, các doanh nghiệp Việt đang ứng dụng công nghệ dữ liệu, trí tuệ nhân tạo và hệ thống quản lý thông minh để giám sát, phân tích và cải tiến sản xuất theo thời gian thực. Kết quả không chỉ giúp nâng cao năng suất mà còn cải thiện chất lượng sản phẩm, giảm lãng phí và tăng khả năng cạnh tranh quốc tế.
Lời tòa soạn
Năng suất và chất lượng đang trở thành những yếu tố sống còn đối với doanh nghiệp Việt Nam trong bối cảnh hội nhập sâu rộng và cạnh tranh toàn cầu ngày càng khốc liệt. Tuyến bài về “Năng suất và chất lượng trong kỷ nguyên công nghệ số” sẽ giúp độc giả hiểu rõ cách các doanh nghiệp Việt tận dụng dữ liệu, công nghệ và cải tiến liên tục để nâng cao hiệu quả sản xuất, đồng thời đáp ứng yêu cầu khắt khe từ thị trường trong nước và quốc tế.
Chuyển đổi số: từ giấy tờ sang dữ liệu thời gian thực
Trong những năm gần đây, nhiều doanh nghiệp Việt Nam phải đối mặt với áp lực kép: vừa nâng cao năng suất, vừa cải thiện chất lượng sản phẩm để đáp ứng tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của thị trường trong nước và quốc tế. Trước đây, việc quản lý sản xuất chủ yếu dựa trên báo cáo thủ công và kinh nghiệm cá nhân, dẫn đến chậm trễ trong phát hiện lỗi, thiếu chính xác và lãng phí nguyên vật liệu.
Hiện nay, các doanh nghiệp đã bước vào kỷ nguyên dữ liệu, nơi mọi thông tin về năng suất, chất lượng, tình trạng máy móc và nguyên vật liệu được thu thập và xử lý theo thời gian thực. Các hệ thống MES (Manufacturing Execution System) kết hợp cảm biến IoT giúp giám sát toàn bộ quy trình sản xuất, phát hiện bất thường ngay khi xảy ra và xử lý kịp thời, từ đó nâng cao hiệu quả vận hành và giảm lãng phí.
Tập đoàn Hòa Phát, một trong những doanh nghiệp thép lớn nhất Việt Nam, là minh chứng điển hình. Khi triển khai MES tại các nhà máy, Hòa Phát cho biết, việc theo dõi dữ liệu thời gian thực giúp phát hiện lỗi ngay từ giai đoạn đầu của quy trình luyện thép, giảm tỷ lệ phế phẩm và tăng năng suất lao động khoảng 15% so với năm trước. Không chỉ tiết kiệm chi phí, hệ thống dữ liệu còn tạo điều kiện cho doanh nghiệp tối ưu hóa quy trình sản xuất, cải tiến liên tục và nâng cao năng suất toàn bộ dây chuyền.
Tập đoàn Hòa Phát, nơi ứng dụng công nghệ dữ liệu thời gian thực giúp giám sát quy trình sản xuất, giảm lãng phí và nâng cao năng suất
Ngoài Hòa Phát, nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng đã bắt đầu thử nghiệm các hệ thống tương tự, giúp họ không chỉ theo dõi năng suất mà còn giám sát chất lượng, từ đó giảm lãng phí và nâng cao uy tín sản phẩm trên thị trường. Việc áp dụng dữ liệu thời gian thực đã trở thành công cụ hỗ trợ quản lý chiến lược, giúp doanh nghiệp ra quyết định chính xác hơn, đồng thời tạo lợi thế cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập.
AI và dữ liệu thời gian thực - “vũ khí” nâng cao chất lượng sản phẩm
Không chỉ dừng lại ở việc giám sát, nhiều doanh nghiệp còn ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để phân tích dữ liệu, dự báo rủi ro và đề xuất các biện pháp cải tiến. VinFast, hãng sản xuất ô tô hàng đầu Việt Nam, đã triển khai hệ thống kiểm tra chất lượng cuối dây chuyền bằng camera thông minh kết hợp AI. Hệ thống này giúp phát hiện các lỗi nhỏ mà mắt thường khó nhận ra, đồng thời cung cấp báo cáo phân tích nhanh cho bộ phận kỹ thuật. Nhờ đó, thời gian kiểm tra mỗi lô xe giảm, đồng thời nâng cao độ chính xác trong kiểm soát chất lượng.
Một ví dụ khác là Công ty Cổ phần Giầy Thượng Đình là doanh nghiệp lâu đời trong ngành giày dép Việt Nam, chuyên sản xuất giày vải và dép cho thị trường nội địa và xuất khẩu. Công ty đã áp dụng hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001:2015 và trang bị dây chuyền sản xuất hiện đại, cho phép giám sát quy trình theo thời gian thực, phát hiện sớm vấn đề và tối ưu hóa nguyên vật liệu, từ đó nâng cao hiệu quả sản xuất và chất lượng sản phẩm.
Dây chuyền sản xuất giày dép tại Công ty Cổ phần Giầy Thượng Đình, áp dụng hệ thống quản lý dữ liệu và tiêu chuẩn ISO 9001:2015 nhằm cải thiện chất lượng sản phẩm và hiệu quả vận hành
Nhờ dữ liệu thời gian thực và AI, các doanh nghiệp có thể ra quyết định dựa trên chứng cứ, tối ưu hóa quy trình sản xuất, điều chỉnh lịch bảo trì máy móc và giảm thiểu rủi ro về chất lượng. Đây là bước tiến quan trọng trong việc nâng cao năng suất, đồng thời tạo ra sản phẩm đồng đều về chất lượng, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế.
Mặc dù mang lại nhiều lợi ích, quá trình chuyển đổi số vẫn đặt ra những thách thức lớn, từ chi phí đầu tư ban đầu, đào tạo nhân lực, xây dựng văn hóa dữ liệu, đến bảo mật thông tin sản xuất. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp lớn đã chứng minh rằng, việc ứng dụng công nghệ số đúng cách không chỉ nâng cao năng suất mà còn cải thiện chất lượng sản phẩm, từ đó gia tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
Kỷ nguyên dữ liệu đang mở ra cơ hội để doanh nghiệp Việt biến thông tin thành vũ khí cạnh tranh, giúp doanh nghiệp tồn tại và phát triển bền vững trong thời đại số. Những doanh nghiệp sẵn sàng chấp nhận chuyển đổi và ứng dụng công nghệ sẽ chiếm ưu thế, không chỉ trong sản xuất mà còn trong khẳng định vị thế thương hiệu trên thị trường toàn cầu.
Hùng Anh /Chất lượng Việt Nam