Từ tháng 2.2026, hàng loạt chính sách mới trong lĩnh vực thuế, ngân hàng, kinh doanh vàng, kho bạc và chứng khoán chính thức có hiệu lực, được kỳ vọng góp phần tăng cường kỷ cương tài chính, ổn định thị trường tiền tệ và hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng kinh tế giai đoạn 2026–2030.
Thay đổi cách quyết toán thuế thu nhập cá nhân
Một trong những điểm đáng chú ý là quy định mới về nơi quyết toán thuế thu nhập cá nhân đối với người lao động có từ hai nguồn thu nhập trở lên. Theo Nghị định 373/2025/NĐ-CP, cá nhân cư trú có thu nhập tiền lương, tiền công được khấu trừ tại nguồn từ nhiều tổ chức sẽ nộp hồ sơ quyết toán tại cơ quan thuế quản lý đơn vị chi trả thu nhập lớn nhất trong năm.
Trường hợp có nhiều nguồn thu nhập lớn nhất bằng nhau, người nộp thuế được lựa chọn một trong các cơ quan thuế quản lý các đơn vị chi trả này để thực hiện quyết toán. Quy định mới cũng bổ sung cơ chế hỗ trợ: nếu cá nhân nộp hồ sơ không đúng nơi quy định, cơ quan thuế đã tiếp nhận sẽ căn cứ dữ liệu ngành để chuyển hồ sơ đến đúng cơ quan quản lý, bảo đảm quá trình quyết toán được thực hiện thống nhất và thuận lợi.
Ảnh minh hoạ
Siết chặt quản lý hoạt động kinh doanh vàng
Từ ngày 9.2.2026, Nghị định 340/2025/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ – ngân hàng chính thức có hiệu lực, trong đó tăng mạnh chế tài đối với các hành vi vi phạm trong kinh doanh vàng.
Theo quy định, các hành vi như mua bán vàng miếng với tổ chức không có giấy phép, sử dụng vàng làm phương tiện thanh toán có thể bị cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 10–20 triệu đồng nếu vi phạm nhiều lần. Những sai phạm về quy trình như không thanh toán qua tài khoản, không niêm yết giá công khai, hoặc sản xuất vàng trang sức không công bố tiêu chuẩn, ghi nhãn đầy đủ có thể bị phạt từ 30–50 triệu đồng.
Đối với các vi phạm nghiêm trọng hơn, như kinh doanh vàng miếng trái phép hoặc mang vàng xuất nhập cảnh không đúng quy định, mức phạt tăng lên 80–100 triệu đồng. Trường hợp kinh doanh vàng không đúng ngành nghề đăng ký, chưa đủ điều kiện pháp lý, hoặc xuất nhập khẩu vàng không phép có thể bị xử phạt từ 140–180 triệu đồng.
Mức phạt cao nhất, từ 300–400 triệu đồng, áp dụng cho hành vi sản xuất, mua bán vàng miếng không có giấy phép hoặc xuất nhập khẩu vàng nguyên liệu khi chưa được cấp phép. Ngoài phạt tiền, cơ quan chức năng có thể tịch thu tang vật, đình chỉ hoạt động từ 6 đến 12 tháng hoặc thu hồi giấy phép kinh doanh. Đối với tổ chức vi phạm, mức phạt gấp đôi so với cá nhân.
Ngân hàng bị giới hạn chặt trạng thái vàng
Song song với việc tăng cường xử phạt, Ngân hàng Nhà nước cũng áp dụng cơ chế kiểm soát rủi ro vàng trong hệ thống tổ chức tín dụng theo Thông tư 82/2025/TT-NHNN, có hiệu lực từ ngày 12.2.2026.
Theo đó, tổ chức tín dụng được phép sản xuất vàng miếng chỉ được duy trì trạng thái vàng cuối ngày tối đa bằng 5% vốn tự có. Với các tổ chức được phép kinh doanh mua, bán vàng miếng, tỷ lệ này giảm xuống còn 2% vốn tự có. Vốn tự có được tính theo số liệu của tháng liền kề trước kỳ báo cáo, theo quy định về các tỷ lệ an toàn của Ngân hàng Nhà nước.
Các tổ chức tín dụng cũng không được duy trì trạng thái vàng âm, trừ trường hợp đặc biệt được Thống đốc Ngân hàng Nhà nước chấp thuận.
Điều chỉnh quy định về kho bạc và quỹ đầu tư
Ngoài các chính sách liên quan đến thuế và vàng, trong tháng 2.2026 còn có nhiều thông tư quan trọng của Bộ Tài chính có hiệu lực. Cụ thể, Thông tư 125/2025/TT-BTC và Thông tư 124/2025/TT-BTC sửa đổi quy định về quản lý tiền mặt, giấy tờ có giá và tài sản quý trong hệ thống Kho bạc Nhà nước, áp dụng từ ngày 10.2.2026.
Bên cạnh đó, Thông tư 136/2025/TT-BTC sửa đổi quy định về hoạt động và quản lý quỹ đầu tư chứng khoán, có hiệu lực từ ngày 12.2.2026.
Việc đồng loạt triển khai các chính sách trên ngay từ đầu năm 2026 nhằm củng cố công tác quản lý thuế, nâng cao tính minh bạch trong tài chính cá nhân và hoạt động ngân hàng; đồng thời siết chặt trật tự trên thị trường vàng, lĩnh vực có tác động trực tiếp đến ổn định tiền tệ.
Các điều chỉnh này cũng được kỳ vọng tạo môi trường kinh doanh lành mạnh hơn, hỗ trợ doanh nghiệp và góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội.
P.V /Báo Văn Hóa