Các chuyên gia dự báo nhóm ngân hàng quy mô nhỏ có thể chứng kiến lãi tăng chậm lại trong năm 2026 do nền lợi nhuận năm trước ở mức cao cùng với tăng trưởng tín dụng có thể bị hạn chế bởi các quy định mới, và rủi ro nợ xấu cao làm tăng áp lực trích lập dự phòng.
Năm nay, Ngân hàng Nhà nước đặt mục tiêu tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống ở mức khoảng 15%, chậm lại so với mức thực hiện 19% trong năm 2025. Cùng đó, việc kiểm soát tín dụng chảy vào các dự án bất động sản rủi ro cao dự kiến sẽ giúp giảm áp lực thanh khoản và hạn chế rủi ro tăng trưởng nóng trong ngắn hạn.
Trong một nhận định mới đây, VIS Rating dự báo rằng khả năng sinh lời và chất lượng tài sản của các ngân hàng sẽ chứng kiến sự phân hóa trong 2026. Dự báo đến cuối năm nay, tỷ lệ nợ có vấn đề của ngành ngân hàng sẽ giảm khoảng 10 điểm cơ bản, xuống mức 2,1%. Trong đó, các ngân hàng quy mô lớn và công ty chứng khoán có triển vọng duy trì ổn định, nhờ môi trường kinh doanh trong nước và các chính sách hỗ trợ của Chính phủ.
Ngược lại, rủi ro vẫn ở mức cao đối với nhóm ngân hàng quy mô nhỏ có tỷ trọng lớn dư nợ cho vay mua nhà mang tính đầu cơ, cũng như các công ty tài chính tiêu dùng tập trung vào cho vay tiền mặt; trong bối cảnh mặt bằng lãi suất cao hơn, đòn bẩy của khách hàng cá nhân gia tăng và triển vọng thu nhập suy giảm do tác động của thuế quan sẽ gây áp lực lên khả năng trả nợ của người vay.
Lợi nhuận của nhóm nhà băng quy mô nhỏ cũng được dự báo sẽ chịu sức ép từ chi phí tín dụng và chi phí vốn gia tăng sau các đợt tăng lãi suất tiền gửi kể từ quý IV/2025.
"Trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng và đòn bẩy tiếp tục tích lũy, các định chế tài chính này sẽ trở nên dễ bị tổn thương hơn trước rủi ro suy giảm chất lượng tài sản kể từ sau năm 2026", VIS Rating nhận định.
Thực tế, áp lực NIM trong bối cảnh lãi suất huy động tăng cũng như thách thức kiểm soát chất lượng tài sản đã phần nào phản ánh trong kết quả kinh doanh quý IV cũng như cả năm 2025 của một số ngân hàng quy mô nhỏ đã công bố BCTC đến thời điểm hiện tại.
Tại Saigonbank, BCTC quý IV/2025 cho thấy mức lỗ trước thuế 107 tỷ đồng trong quý cuối năm (so với mức lãi 83 tỷ đồng của quý III/2025) trong bối cảnh chi phí lãi tăng vọt so với quý liền trước khiến thu nhập lãi thuần giảm mạnh và các nguồn thu ngoài lãi không có nhiều khởi sắc. Ước tính NIM quý IV/2025 của Saigonbank tiếp tục giảm xuống 2,26%, mức thấp nhất trong hàng chục quý gần đây.
Sau mức lỗ ròng của quý IV/2025, Saigonbank ghi nhận lãi trước thuế cả năm 2025 đạt 151 tỷ đồng, tương đương khoảng 50% kế hoạch lợi nhuận năm.
Cùng với tăng trưởng lợi nhuận dưới kỳ vọng, bức tranh chất lượng tài sản của Saigonbank cũng có những tín hiệu suy giảm với tỷ lệ nợ xấu tại thời điểm 31/12/2025 đã giảm xuống 2,96% từ mức 2,66% hồi đầu năm. Tỷ lệ nợ nhóm 2 cũng tăng lên 8,52% từ mức hơn 5% hồi đầu năm.
Hay tại BAOVIET Bank, trong quý IV/2025, ngân hàng ghi nhận thu nhập lãi thuần 473 tỷ đồng, tăng nhẹ so với cùng kỳ 2024 và lợi nhuận trước thuế đạt 30 tỷ đồng, giảm gần 44% svck do nguồn thu ngoài lãi giảm mạnh.
Lũy kế cả năm 2025, BAOVIET Bank báo thu nhập lãi thuần đạt 1.364 tỷ đồng, giảm nhẹ so với năm 2024. Dù tăng trưởng tín dụng ở mức tích cực (22%), việc biên lãi co hẹp với NIM (ttm) 2025 giảm xuống 1,5% từ mức 1,85% của 2024 là nguyên nhân chính dẫn đến mức giảm thu nhập lãi tại ngân hàng này. Nhờ chủ động thu hẹp bộ đệm dự phòng, BAOVIET Bank báo lãi trước thuế năm 2025 đạt 88,8 tỷ đồng, tăng nhẹ 3% so với năm 2024 và gần hoàn thành mục tiêu lợi nhuận 90 tỷ đồng của cả năm.
Tại thời điểm 31/12/2025, tỷ lệ nợ xấu tại BAOVIET Bank đã giảm về 2,81% từ mức 3,97% hồi đầu năm. Tuy vậy, tỷ lệ nợ nhóm 2 lại tăng mạnh từ 0,7% lên 2%, hàm ý rủi ro hình thành nợ xấu có khả năng tăng trong các quý tiếp theo.
Một ngân hàng nhỏ khác đã ghi nhận kết quả kinh doanh tăng mạnh trong quý IV và cả năm 2025 là PGBank; tuy nhiên mức tăng trưởng chủ yếu đến từ sự mở rộng quy mô hơn là cải thiện biên lãi.
Theo đó, trong quý IV/2025, PGBank báo lãi trước thuế đạt 272 tỷ đồng, tăng 255% so với cùng kỳ 2024. Luỹ kế cả năm, lợi nhuận trước thuế của ngân hàng ở mức 768 tỷ đồng, tăng 81%. Trong khi lợi nhuận tăng mạnh, biên lãi của PGB lại ghi nhận sự sụt giảm qua từng quý. Tại quý IV/2025, NIM (Q) của ngân hàng này ở mức 2,53% so với mức 2,7% của quý III và và 2,74% của quý đầu năm.
Theo Chứng khoán Vietcombank (VCBS), kể từ quý I/2025, chi phí huy động bình quân ghi nhận trên BCTC các ngân hàng niêm yết đã có xu hướng tăng (cuối quý III/2025 tăng 0,42 điểm % so với cuối 2024), chủ yếu do môi trường cạnh tranh gay gắt: các ngân hàng nhóm vừa và nhỏ đưa ra các mức lãi suất ưu đãi cao hơn lãi suất niêm yết; trong khi một số ngân hàng tư nhân năng động triển khai tính năng auto-earning phân bổ linh hoạt tiền gửi không kỳ hạn sang các kỳ hạn ngắn.
Cùng với cuộc cạnh tranh lãi suất, một yếu tố khác làm tăng áp lực NIM lại các ngân hàng quy mô nhỏ là tỷ lệ CASA - yếu tố đóng vai trò lá chắn giúp giảm phụ thuộc vào nguồn vốn huy động chi phí cao và duy trì NIM - tại các nhà băng này thường mỏng hơn bình quân ngành. Trong số 10 nhà băng có CASA thấp nhất toàn ngành tính đến 30/9/2025, có tới 8 nhà băng trong nhóm quy mô nhỏ. Tỷ lệ CASA thậm chí dưới 5% tại một số ngân hàng như Bac A Bank, Vietbank, Nam A Bank.
Trong năm 2026, VCBS dự báo mặt bằng lãi suất huy động sẽ nhích nhẹ từ 30-50 điểm cơ bản trong nửa đầu năm, trước khi tăng thêm khoảng 40-50 điểm cơ bản trong nửa sau của năm. Nhóm ngân hàng quy mô nhỏ được kỳ vọng sẽ là một trong những nhóm chịu áp lực tăng lãi suất huy động lớn hơn do yếu tố thanh khoản phụ thuộc nhiều vào nguồn vốn ngắn hạn và thị trường liên ngân hàng. NIM do đó được kỳ vọng sẽ tiếp tục chịu áp lực.
VCBS dự báo tăng trưởng lợi nhuận trước thuế năm 2026 của toàn ngành ngân hàng sẽ đạt 20% so với năm trước đó. Trong đó, nhóm ngân hàng quy mô nhỏ; sau khi chứng kiến mức tăng trưởng mạnh mẽ nhất trong 2025 nhờ đẩy mạnh tín dụng BĐS từ mức nền thấp, tăng tốc xử lý nợ xấu, và những thương vụ chuyển sàn đáng chú ý; có thể sẽ tăng trưởng chậm lại trong 2026 do nền lợi nhuận năm trước ở mức cao, tăng trưởng tín dụng có thể bị hạn chế bởi các quy định mới, cùng rủi ro nợ xấu cao có thể làm tăng trích lập dự phòng.
Diên Vỹ /Doanh Nhân Việt Nam