Ngày 27/4 (theo giờ địa phương), Hội nghị Kiểm điểm lần thứ 11 Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) đã chính thức khai mạc tại trụ sở Liên hợp quốc (LHQ) ở New York (Mỹ), dưới sự chủ trì của Việt Nam. Đây được xem là dấu mốc quan trọng trong nỗ lực duy trì nền tảng pháp lý quốc tế về giải trừ và không phổ biến vũ khí hạt nhân.
Tại New York, dưới sự điều hành của Đại sứ Đỗ Hùng Việt - Trưởng Phái đoàn đại diện thường trực Việt Nam tại LHQ, Chủ tịch được chỉ định của Hội nghị, kỳ kiểm điểm lần này diễn ra từ ngày 27/4 đến 22/5. Phiên khai mạc thu hút sự tham dự và phát biểu của đại diện cấp cao từ 191 quốc gia thành viên NPT, bao gồm các Bộ trưởng Ngoại giao, Đại sứ, lãnh đạo các tổ chức quốc tế cùng nhiều quan sát viên.
Toàn cảnh Phiên khai mạc Hội nghị. Ảnh: Thanh Tuấn/PV TTXVN tại Mỹ
Phát biểu tại phiên khai mạc, Tổng thư ký LHQ António Guterres nhấn mạnh NPT là nền tảng không thể thay thế của cơ chế không phổ biến và giải trừ vũ khí hạt nhân toàn cầu. Ông chỉ ra hàng loạt thách thức nghiêm trọng hiện nay như quá trình hiện đại hóa kho vũ khí hạt nhân của các cường quốc, căng thẳng địa chính trị leo thang tại nhiều điểm nóng, cùng sự suy giảm niềm tin vào các cơ chế đa phương.
Người đứng đầu LHQ kêu gọi các quốc gia thành viên tái cam kết thực thi nghiêm túc ba trụ cột của NPT, gồm: không phổ biến vũ khí hạt nhân, giải trừ vũ khí hạt nhân và hợp tác sử dụng năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình. Đồng thời, ông đặc biệt nhấn mạnh vai trò của việc xây dựng lòng tin giữa các quốc gia, thúc đẩy đối thoại chiến lược và ngăn chặn những hành vi làm suy yếu Hiệp ước NPT.
Đại sứ Đỗ Hùng Việt, Chủ tịch Hội nghị, điều hành phiên khai mạc. Ảnh: Thanh Tuấn/ PV TTXVN tại Mỹ
Tổng thư ký António Guterres cũng hoan nghênh Việt Nam đảm nhận vai trò Chủ tịch Hội nghị, coi đây là cơ hội để các nước đang phát triển phát huy tiếng nói mạnh mẽ hơn trong tiến trình giải trừ quân bị toàn cầu. Ông khẳng định LHQ sẽ ủng hộ mạnh mẽ để Hội nghị Kiểm điểm lần thứ 11 đạt được kết quả đồng thuận và thực chất.
Trọng tâm chương trình nghị sự của Hội nghị lần này là rà soát toàn diện việc thực thi NPT kể từ kỳ họp năm 2022, tập trung đánh giá tiến độ trên từng trụ cột. Chương trình làm việc sẽ bao gồm các phiên thảo luận chung, sau đó đi sâu vào các chủ đề như giải trừ quân bị, không phổ biến hạt nhân và hợp tác hạt nhân hòa bình.
Trong bối cảnh tình hình địa chính trị thế giới phức tạp, với những thách thức như hiện đại hóa kho vũ khí hạt nhân, căng thẳng khu vực và nguy cơ phổ biến hạt nhân gia tăng, Hội nghị năm nay được kỳ vọng sẽ đưa ra các biện pháp cụ thể nhằm thúc đẩy việc thực thi Hiệp ước một cách hiệu quả hơn. Hội nghị Kiểm điểm NPT lần thứ 11 không chỉ là dịp rà soát tiến trình thực hiện, mà còn là diễn đàn quan trọng để củng cố cam kết toàn cầu, hướng tới một trật tự thế giới công bằng, không có vũ khí hủy diệt hàng loạt.
.jpg)
Tổng thư ký Liên hợp quốc António Guterres phát biểu tại phiên khai mạc. Ảnh: Thanh Tuấn/ PV TTXVN tại Mỹ
Trong vai trò Chủ tịch Hội nghị, Việt Nam thể hiện sự chuẩn bị chu đáo và tinh thần đóng góp tích cực. Đại sứ Đỗ Hùng Việt đã nhiều lần nhấn mạnh thông điệp xây dựng, đối thoại và hợp tác đa phương trước thềm hội nghị, đồng thời khẳng định lập trường nhất quán của Việt Nam ủng hộ giải trừ vũ khí hạt nhân toàn diện, không phân biệt đối xử.
Là quốc gia không sở hữu vũ khí hạt nhân nhưng từng chịu hậu quả nặng nề từ chiến tranh hóa học và luôn khát vọng hòa bình bền vững, Việt Nam cam kết thúc đẩy đoàn kết giữa các quốc gia thành viên, đặc biệt phát huy tiếng nói của các nước đang phát triển, vì mục tiêu xây dựng một thế giới phi vũ khí hạt nhân.
Nguyễn Hoàng /Nhà báo và Công luận