Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã đề xuất mở lại eo biển Hormuz, nhưng hoãn các cuộc đàm phán với Mỹ về chương trình hạt nhân của Tehran.
Đề xuất của Iran được đưa ra trong chuyến công du ngoại giao kéo dài 72 giờ qua ba quốc gia. Hôm 27/4, ông Araghchi đã gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin tại St. Petersburg, sau khi có hai chuyến thăm Pakistan trong vòng hai ngày, cùng một cuộc hội đàm ở Oman.
Iran được khẳng định đã gửi đề xuất mới nhất của mình cho Mỹ thông qua Pakistan, quốc gia đang chuyển tiếp các thông điệp giữa Tehran và Washington sau khi cuộc đàm phán trực tiếp ngày 11/4 tại Islamabad không đạt được bước đột phá nào.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi gặp gỡ Tư lệnh Quân đội Pakistan Asim Munir tại Islamabad, Pakistan vào ngày 25 tháng 4 năm 2026. Ảnh: Bộ Ngoại giao Pakistan
Theo truyền thông Mỹ, Nhà Trắng chưa xác nhận nội dung đề xuất của Iran. Người phát ngôn Olivia Wales cho biết Mỹ “sẽ không đàm phán thông qua báo chí” và “chỉ đạt được thỏa thuận đặt lợi ích của người dân Mỹ lên hàng đầu, không bao giờ cho phép Iran sở hữu vũ khí hạt nhân”.
Trong khi đó, phát biểu trên kênh Fox News hôm Chủ nhật, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói rằng Iran đã biết những gì cần thiết. “Họ không thể có vũ khí hạt nhân. Nếu không, sẽ chẳng có lý do gì để gặp nhau cả”, ông nói, đồng thời cho biết thêm rằng Tehran luôn được hoan nghênh liên lạc.
Iran khẳng định chương trình hạt nhân của nước này chỉ nhằm mục đích dân sự và không có ý định phát triển vũ khí hạt nhân.
Những nỗ lực ngoại giao mới nhất đang diễn ra trong một cuộc chạy đua với thời gian. Theo Nghị quyết về Quyền lực Chiến tranh năm 1973, ông Trump phải đối mặt với hạn chót ngày 1 tháng 5 để nhận được sự cho phép của Quốc hội Mỹ nhằm tiếp tục các hoạt động quân sự chống lại Iran, hiện đã bước sang tuần thứ chín.
Ông Araghchi cho biết trong một thông điệp trên mạng xã hội sau khi rời đi rằng Pakistan đã "đóng vai trò quan trọng trong việc làm trung gian hòa giải các cuộc đàm phán giữa Iran và Hoa Kỳ gần đây", đồng thời nói thêm rằng "những cách tiếp cận không đúng đắn và những yêu cầu quá đáng của Hoa Kỳ" đã ngăn cản vòng đàm phán trước đó đạt được mục tiêu mặc dù "đã có một số tiến triển".
Hãng thông tấn Fars, thân cận với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), cho biết ông Araghchi đã chuyển các thông điệp thông qua Pakistan nêu rõ lằn ranh đỏ của Tehran về vấn đề hạt nhân và eo biển Hormuz. Theo hãng này, đây là “sáng kiến của Iran nhằm làm rõ tình hình khu vực”.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi và Tổng thống Nga Vladimir Putin. Ảnh: TASS
Đại sứ Iran tại Nga, Kazem Jalali, xác nhận chuyến thăm Moscow của ông Araghchi sẽ đề cập đến “tình hình đàm phán mới nhất, lệnh ngừng bắn và các diễn biến liên quan”.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cũng đã có ba cuộc điện đàm với ông Putin kể từ khi chiến tranh với Mỹ và Israel bắt đầu. Ông Jalali mô tả chuyến đi theo quan điểm ý thức hệ, coi Iran và Nga như đang đứng trong một “mặt trận thống nhất” chống lại cái mà ông gọi là “các thế lực toàn trị trên thế giới”.
Ngoài các chuyến thăm Pakistan, Oman và Nga, Ngoại trưởng Araghchi đã có các cuộc điện đàm với các Bộ trưởng Ngoại giao của Qatar, Ả Rập Xê Út, Ai Cập và Pháp trong ba ngày qua.
Bùi Huy (AJ, Politico, TASS)
Nhà báo và Công luận