Năm 2025 khép lại với một bức tranh thương mại sôi động, khi tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam lần đầu tiên vượt mốc 930 tỷ USD. Đà phục hồi của thương mại toàn cầu, cùng sự ổn định của các chuỗi cung ứng và năng lực sản xuất trong nước được củng cố, đã giúp hoạt động xuất nhập khẩu duy trì tốc độ tăng trưởng cao, dù áp lực nhập siêu từ một số thị trường lớn tiếp tục gia tăng.
Xuất khẩu duy trì vai trò trụ cột, công nghiệp chế biến chiếm ưu thế
Theo số liệu vừa được Cục Thống kê (Bộ Tài chính) công bố, trong tháng 12/2025, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa đạt 88,72 tỷ USD, tăng 15,1% so với tháng trước và tăng mạnh 25,7% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, xuất khẩu đạt 44,03 tỷ USD, tăng 12,6% so với tháng 11; nhập khẩu đạt 44,69 tỷ USD, tăng 17,6%.
Tính chung cả năm 2025, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa đạt 930,05 tỷ USD, tăng 18,2% so với năm 2024. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu đạt 475,04 tỷ USD, tăng 17,0%; kim ngạch nhập khẩu đạt 455,01 tỷ USD, tăng 19,4%. Cán cân thương mại hàng hóa xuất siêu 20,03 tỷ USD, thấp hơn mức xuất siêu của năm trước nhưng vẫn phản ánh nền tảng thương mại tương đối vững chắc.
Xuất khẩu tiếp tục là động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế trong năm 2025. Cả năm có 36 mặt hàng đạt kim ngạch xuất khẩu trên 1 tỷ USD, chiếm tới 94,0% tổng kim ngạch xuất khẩu. Đáng chú ý, trong số này có 8 mặt hàng đạt kim ngạch trên 10 tỷ USD, đóng góp 70,2% tổng giá trị xuất khẩu.
Về cơ cấu, nhóm hàng công nghiệp chế biến tiếp tục giữ vai trò chủ lực, đạt 421,47 tỷ USD, chiếm 88,7% tổng kim ngạch xuất khẩu. Điều này cho thấy nền kinh tế vẫn phụ thuộc lớn vào khu vực sản xuất công nghiệp, đặc biệt là các ngành điện tử, máy móc, dệt may, da giày và đồ gỗ.
Bên cạnh đó, nhóm hàng nông sản, lâm sản đạt 39,46 tỷ USD, chiếm 8,3%; nhóm hàng thủy sản đạt 11,29 tỷ USD, chiếm 2,4%; nhóm nhiên liệu và khoáng sản đạt 2,83 tỷ USD, chiếm 0,6%. Dù tỷ trọng chưa lớn, nhưng nông – thủy sản vẫn là nhóm hàng quan trọng trong việc đa dạng hóa thị trường và đóng góp vào ổn định xuất khẩu trong bối cảnh biến động toàn cầu.
Ở chiều ngược lại, nhập khẩu năm 2025 ghi nhận mức tăng cao hơn xuất khẩu, phản ánh nhu cầu phục hồi sản xuất và đầu tư. Trong năm có 47 mặt hàng nhập khẩu đạt trị giá trên 1 tỷ USD, chiếm 93,8% tổng kim ngạch nhập khẩu; trong đó 9 mặt hàng có kim ngạch trên 10 tỷ USD, chiếm 64,8%.
Cơ cấu nhập khẩu cho thấy nhóm hàng tư liệu sản xuất đạt 426,11 tỷ USD, chiếm tới 93,6% tổng kim ngạch nhập khẩu. Trong nhóm này, hàng máy móc, thiết bị, dụng cụ và phụ tùng chiếm 52,7%; nhóm nguyên, nhiên, vật liệu chiếm 40,9%. Nhóm hàng vật phẩm tiêu dùng chỉ đạt 28,9 tỷ USD, chiếm 6,4%, cho thấy nhập khẩu chủ yếu phục vụ sản xuất, không phải tiêu dùng cuối cùng.
Thị trường lớn: Xuất siêu Mỹ, nhập siêu Trung Quốc tiếp tục nới rộng
Về thị trường, Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam trong năm 2025, với kim ngạch đạt 153,2 tỷ USD. Trung Quốc là thị trường nhập khẩu lớn nhất, với kim ngạch đạt 186,0 tỷ USD.
Cán cân thương mại với các đối tác lớn tiếp tục phân hóa mạnh. Trong năm 2025, Việt Nam xuất siêu sang Hoa Kỳ 133,9 tỷ USD, tăng 28,2% so với năm trước; xuất siêu sang EU đạt 38,6 tỷ USD, tăng 10,1%. Ngược lại, xuất siêu sang Nhật Bản chỉ đạt 2,1 tỷ USD, giảm 30,1%.
Ở chiều nhập siêu, Việt Nam nhập siêu từ Trung Quốc 115,6 tỷ USD, tăng mạnh 39,6%; nhập siêu từ Hàn Quốc 31,6 tỷ USD, tăng 4,3%; nhập siêu từ ASEAN 14,2 tỷ USD, tăng 42,4%. Điều này phản ánh mức độ phụ thuộc lớn của sản xuất trong nước vào nguồn nguyên liệu, linh kiện và máy móc nhập khẩu từ khu vực châu Á.
Theo số liệu sơ bộ, cán cân thương mại hàng hóa tháng 11/2025 xuất siêu 1,13 tỷ USD; lũy kế 11 tháng xuất siêu 20,69 tỷ USD. Riêng tháng 12/2025 ghi nhận nhập siêu 0,66 tỷ USD, kéo mức xuất siêu cả năm xuống còn 20,03 tỷ USD, thấp hơn đáng kể so với mức xuất siêu 24,94 tỷ USD của năm 2024.
Dù vậy, trong bối cảnh nhập khẩu tăng mạnh để phục vụ sản xuất và đầu tư, mức xuất siêu hơn 20 tỷ USD vẫn được xem là kết quả tích cực, góp phần ổn định cán cân vĩ mô và tỷ giá. Thách thức đặt ra cho năm 2026 là làm sao duy trì tăng trưởng xuất khẩu bền vững, đồng thời giảm dần sự phụ thuộc vào nhập khẩu từ một số thị trường lớn, qua đó cải thiện chất lượng và tính tự chủ của nền kinh tế.
Hoài Anh /KTĐU