Lần đầu tiên thị trường hàng không Việt Nam cung cấp dịch vụ internet trên các chuyến bay. Đứng sau hạ tầng công nghệ này là một doanh nghiệp Việt.
Ngày 5/8/2025, Vietnam Airlines chính thức thương mại hóa dịch vụ Internet trên không (In-Flight Connectivity - IFC) đối với các chuyến bay quốc tế.
Mức giá được niêm yết bao gồm ba lựa chọn: 5 USD để nhắn tin không giới hạn qua các ứng dụng, 10 USD cho một giờ lướt web, và 20 USD để truy cập web không giới hạn trong toàn bộ hành trình. Giai đoạn đầu, dịch vụ đi kèm chính sách miễn phí lướt web cho khách hạng Thương gia và tặng 15 phút nhắn tin cho toàn bộ hành khách.
Nền tảng công nghệ đằng sau dịch vụ của Vietnam Airlines là kết quả hợp tác với tập đoàn VNPT và kết nối vệ tinh Viasat của Mỹ. Về mặt vận hành, CTCP Viễn thông VTC (VTC Telecom) là đơn vị trực tiếp triển khai dự án này.
Theo tài liệu Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026 của VTC Telecom, năm 2025, dịch vụ Internet vệ tinh trên tàu bay bước đầu ghi nhận doanh thu thực tế, đánh dấu sự xuất hiện của mảng dịch vụ công nghệ cao trong cơ cấu nguồn thu.
Cùng với việc triển khai các hợp đồng lớn cho hệ thống VNPT như trang bị hệ thống 5G cho 7 tỉnh miền Trung, mở rộng truyền dẫn Tây Bắc và hạ tầng điện toán đám mây (Cloud) cho VNPT IT, tổng doanh thu hợp nhất năm 2025 của VTC Telecom đạt mức gần 523 tỷ đồng. Con số này hoàn thành 205% kế hoạch năm và tăng 221% so với thực hiện năm 2024.
Dù doanh thu tăng, lợi nhuận trước thuế (LNTT) lại ghi nhận sự sụt giảm. LNTT năm 2025 chỉ đạt hơn 5 tỷ đồng, hoàn thành 80% kế hoạch và bằng 82% so với năm 2024. Các nguyên nhân dẫn đến sự chênh lệch này được lý giải thông qua biến động chi phí và chiến lược cấu trúc sản phẩm.
Thứ nhất, đà tăng của doanh thu chủ yếu đến từ việc mở rộng các hoạt động thương mại thiết bị và dịch vụ kỹ thuật. Tuy nhiên, nhóm hoạt động này có biên lợi nhuận thấp. Đồng thời, để mở rộng thị trường, VTC Telecom đã chủ động áp dụng chiến lược cạnh tranh bằng cách giảm giá bán.
Thứ hai, các yếu tố vĩ mô đã tác động lên chi phí đầu vào. Trong năm 2025, biến động tỷ giá ngoại tệ làm tăng giá thành hàng hóa và dịch vụ logistics. Lãi suất cho vay liên tục tăng cũng đẩy chi phí tài chính lên cao. Cụ thể, chi phí tài chính tăng gần 4% so với năm 2024, tổng chi phí lãi vay trong năm lên tới hơn 11 tỷ đồng.
Thứ ba, sự gia tăng về quy mô hoạt động và khối lượng hợp đồng triển khai đã kéo theo chi phí quản lý doanh nghiệp tăng. Ngoài ra, công ty con STID dù ghi nhận doanh thu tăng trưởng nhờ chuyển dịch sang các sản phẩm công nghệ (Kiosk bệnh viện, giải pháp xác thực CCCD), nhưng do đang trong giai đoạn tiếp cận thị trường nên lợi nhuận chưa đạt kỳ vọng.
Bù đắp cho sự sụt giảm của LNTT, nhờ các giải pháp tối ưu hóa sắc thuế và quản trị dòng tiền, lợi nhuận sau thuế (LNST) hợp nhất năm 2025 đạt gần 4 tỷ đồng (tăng 11% so với năm 2024), hoàn thành 104% kế hoạch năm. Hội đồng quản trị đề xuất mức cổ tức năm 2025 là 22,85%.
Trong khi dịch vụ Internet trên máy bay bắt đầu tạo dòng tiền, một mảng kinh doanh cốt lõi khác của VTC Telecom là dịch vụ di động vệ tinh lại sụt giảm mạnh.
Sự cố mất kết nối vệ tinh T2 của hãng Thuraya đã gây ảnh hưởng trực tiếp đến dịch vụ giám sát tàu cá VNPT VSS. Tình trạng này khiến số lượng thuê bao sụt giảm liên tục từ tháng 4/2024, kéo theo doanh thu cung cấp thiết bị di động vệ tinh đi xuống.
Để ứng phó, doanh nghiệp bắt buộc phải nghiên cứu giải pháp duy trì thị phần vệ tinh trên biển và tìm kiếm hợp tác với các nhà cung cấp vệ tinh quốc tế khác nhằm đa dạng hóa sản phẩm.
VTC Telecom định hướng phát triển theo mô hình doanh nghiệp cung cấp giải pháp tích hợp CNTT - Viễn thông. Mục tiêu tài chính năm 2026 được đặt ra với doanh thu hợp nhất gần 576 tỷ đồng (tăng 10% so với 2025).
Để đạt được các chỉ tiêu này, mảng Dịch vụ Internet trên tàu bay (IFC) và WiFi Marketing được xác định là sản phẩm dịch vụ chủ lực. Chiến lược giai đoạn 2026-2029 của VTC Telecom là không dừng lại ở một đối tác duy nhất. Công ty sẽ sử dụng năng lực tích hợp hệ thống từ dự án hiện tại để tìm kiếm và hợp tác với các hãng hàng không mới.
Đồng thời, giải pháp WiFi Marketing sẽ được nâng cấp ứng dụng AI để tối ưu trải nghiệm khách hàng, chuyển dịch sang mô hình cung cấp dịch vụ nền tảng mang lại doanh thu định kỳ.
Về công nghệ vệ tinh, công ty tập trung nghiên cứu vệ tinh quỹ đạo thấp (LEO) và vệ tinh băng rộng để phục vụ lĩnh vực hàng hải và ngư nghiệp. Cuối cùng, chiến lược năm 2026 nhấn mạnh việc giảm dần sự phụ thuộc vào thị trường nội bộ VNPT, hướng đến các cơ quan nhà nước và doanh nghiệp ngoài hệ sinh thái thông qua các gói thầu hạ tầng 5G và trung tâm dữ liệu IDC quy mô lớn.
Đức Huy /Doanh nhân Việt Nam