Bốn tháng đầu năm 2026 ghi nhận bức tranh tích cực của ngành công nghiệp Việt Nam khi chỉ số sản xuất toàn ngành (IIP) tăng 9,2% so với cùng kỳ năm trước. Đây là mức tăng cao hơn so với cùng kỳ năm 2025 (tăng 8,6%), cho thấy xu hướng phục hồi và mở rộng sản xuất đang diễn ra rõ nét, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế thế giới vẫn còn nhiều biến động.
Chỉ số sản xuất công nghiệp 4 tháng đầu năm 2026 so với cùng kỳ năm trước tăng ở cả 34 địa phương. Ảnh: QN
Theo báo cáo kinh tế - xã hội tháng 4/2026 do Cục Thống kê (Bộ Tài chính) công bố, sản xuất công nghiệp trong tháng 4 tiếp tục duy trì đà tăng trưởng ổn định. Chỉ số IIP tháng 4 ước tăng 3% so với tháng trước và tăng tới 9,9% so với cùng kỳ năm trước.
Trong cơ cấu tăng trưởng chung, ngành chế biến, chế tạo tiếp tục là động lực chủ lực khi tăng gần 10% so với cùng kỳ năm trước và đóng góp tới 7,8 điểm phần trăm vào mức tăng chung của toàn ngành. Đây là mức đóng góp lớn nhất trong các ngành công nghiệp, khẳng định vai trò trung tâm của lĩnh vực này trong chuỗi giá trị sản xuất.
Bên cạnh đó, ngành sản xuất và phân phối điện tăng 7,5%, đóng góp 0,7 điểm phần trăm; ngành khai khoáng sau thời gian suy giảm đã phục hồi với mức tăng 4%, đóng góp 0,6 điểm phần trăm; trong khi ngành cung cấp nước và xử lý rác thải tăng 7,4%, đóng góp ở mức khiêm tốn hơn nhưng vẫn giữ vai trò hỗ trợ ổn định hạ tầng sản xuất.
Đáng chú ý, so với cùng kỳ năm 2025, nhiều ngành đã có sự cải thiện rõ rệt. Đặc biệt, ngành khai khoáng đã chuyển từ mức giảm 4,6% trong năm trước sang tăng trưởng dương trong năm nay, cho thấy tín hiệu phục hồi tích cực của lĩnh vực vốn chịu nhiều tác động từ biến động giá nguyên liệu và nhu cầu toàn cầu.
Xét theo các ngành công nghiệp cấp II, bức tranh tăng trưởng cho thấy sự lan tỏa rộng khắp. Một số ngành ghi nhận mức tăng rất cao như sản xuất hóa chất và sản phẩm hóa chất tăng 20,6%; sản xuất kim loại tăng 18,7%; sản xuất sản phẩm từ khoáng phi kim loại khác tăng 17,9%. Đây đều là những ngành đóng vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng nguyên vật liệu cho sản xuất công nghiệp.
Ngoài ra, ngành sản xuất xe có động cơ tăng 17%, sản xuất đồ uống tăng 15,9%, sản xuất giường, tủ, bàn, ghế tăng 12,5%, chế biến thực phẩm tăng 11,8%. Các ngành như dệt, giấy và sản phẩm từ giấy, sản phẩm cao su – nhựa, điện tử và máy vi tính cũng duy trì mức tăng trưởng ổn định từ 8–10%.
Sự tăng trưởng đồng đều ở nhiều ngành cho thấy nhu cầu thị trường trong và ngoài nước đang dần phục hồi, đồng thời phản ánh nỗ lực thích ứng của doanh nghiệp trong việc đa dạng hóa sản phẩm, tối ưu hóa chi phí và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Tuy vậy, vẫn còn một số ngành tăng trưởng thấp hoặc giảm so với cùng kỳ. Cụ thể, ngành sản xuất da và các sản phẩm liên quan chỉ tăng 4,4%; khai thác than giảm 5,3%; sản xuất phương tiện vận tải khác giảm nhẹ 0,9%. Những lĩnh vực này vẫn đang chịu áp lực từ nhu cầu thị trường chưa phục hồi hoàn toàn hoặc sự cạnh tranh ngày càng gay gắt.
Một điểm sáng đáng chú ý là nhiều sản phẩm công nghiệp chủ lực ghi nhận mức tăng trưởng cao. Trong đó, sản xuất xe máy tăng tới 33,3% – mức tăng ấn tượng, phản ánh sự phục hồi mạnh mẽ của thị trường tiêu dùng nội địa và xuất khẩu. Sản phẩm thủy hải sản chế biến tăng 22,5%, ô tô tăng 22,4%, cho thấy sự khởi sắc của cả lĩnh vực sản xuất và chế biến.
Ngành thép cũng ghi nhận tín hiệu tích cực khi thép cán tăng 17%, thép thanh và thép góc tăng 15,8%, phản ánh nhu cầu từ lĩnh vực xây dựng và đầu tư hạ tầng đang gia tăng.
Không chỉ tăng trưởng theo ngành, sản xuất công nghiệp còn ghi nhận sự mở rộng trên phạm vi cả nước. Trong 4 tháng đầu năm 2026, chỉ số IIP tăng ở toàn bộ 34 địa phương, cho thấy sự lan tỏa tích cực của hoạt động sản xuất.
Một số địa phương đạt mức tăng cao nhờ sự phát triển mạnh của ngành chế biến, chế tạo và sản xuất điện. Đây thường là những địa phương có hạ tầng công nghiệp phát triển, thu hút mạnh đầu tư trong và ngoài nước. Ngược lại, một số địa phương có mức tăng thấp hơn do phụ thuộc vào các ngành như khai khoáng hoặc sản xuất điện, vốn chịu ảnh hưởng lớn từ yếu tố thị trường và thời tiết.
Lê Huy /Cơ khí Việt Nam