Việt Nam vẫn ghi nhận kết quả thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tích cực với vốn đăng ký mới tăng mạnh, tiến độ giải ngân duy trì ổn định. Cơ hội thu hút vốn còn lớn khi Việt Nam chuyển sang thu hút FDI dựa trên công nghệ, chất lượng nhân lực và ổn định chính sách.
Vốn FDI của Việt Nam tăng cả lượng và chất
4 tháng đầu năm 2026, tổng vốn FDI đầu tư vào Việt Nam đạt 18,24 tỷ USD, tăng 32% so với cùng kỳ năm 2025, với số dự án FDI mới được cấp phép tăng 3,7%, với số vốn đăng ký đạt 12,15 tỷ USD, gấp 2,2 lần về số vốn đăng ký so với cùng kỳ năm trước.
Vốn FDI vào Việt Nam được kỳ vọng đạt mức 30-40 tỷ USD/năm trong thời gian tới. Ảnh minh hoạ: C.P
Đáng chú ý, vốn giải ngân ước đạt trên 7,4 tỷ USD, tăng 9,8% so với cùng kỳ, cao nhất của 4 tháng đầu năm trong vòng 5 năm qua, cho thấy các dự án FDI không chỉ đăng ký mà còn được triển khai tương đối hiệu quả.
Các nhà đầu tư tiếp tục tập trung vào các lĩnh vực sản xuất, năng lượng và công nghệ cao. Các dự án lớn trong thời gian gần đây, nhất là trong quý I-2026, có thể kể đến như dự án sản xuất bảng mạch FCBGA, vốn đầu tư 1,2 tỷ USD tại Thái Nguyên của Samsung Electro-Mechanics hay dự án điện khí LNG, vốn đầu tư 2,2 tỷ USD tại Nghệ An… cho thấy Việt Nam đang từng bước tham gia sâu hơn vào các mắt xích có giá trị gia tăng cao trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Đây cũng chính là yếu tố then chốt để nâng cao “chất” của dòng vốn FDI trong giai đoạn tới.
Báo cáo thường niên FDI Việt Nam 2025 do Hiệp hội Doanh nghiệp Đầu tư nước ngoài (VAFIE) vừa công bố, 31/34 tỉnh, thành phố trên cả nước có dự án FDI năm 2025. Thành phố Hồ Chí Minh dẫn đầu với hơn 7,09 tỷ USD (chiếm 18,5% tổng vốn đăng ký). Bắc Ninh đứng thứ hai với 5,69 tỷ USD (14,8%). Hà Nội đứng thứ ba với 4,44 tỷ USD (11,5%).
Dự báo năm 2026 và giai đoạn 2026–2030, Báo cáo của VAFIE nhận định, dòng vốn FDI vào Việt Nam có thể đạt mức 38–40 tỷ USD/năm, với sự dịch chuyển rõ rệt sang các lĩnh vực "xanh" và "số". Cụ thể, FDI tiếp tục tăng vào công nghiệp chế biến chế tạo công nghệ cao (bán dẫn, điện tử, thiết bị y tế); FDI vào năng lượng tái tạo (điện gió, điện mặt trời, hydrogen xanh) tăng mạnh; Đầu tư vào trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây và AI tại Việt Nam ngày càng nhiều; FDI từ Trung Quốc tiếp tục tăng trong bối cảnh chiến lược "China Plus One"; Khu thương mại tự do và IFC sẽ tạo ra luồng FDI tài chính mới.
Trang Livemint của Ấn Độ nhận định, dòng vốn FDI mạnh mẽ chính là động lực quan trọng đứng sau đà tăng trưởng xuất khẩu của Việt Nam, trong bối cảnh nhiều tập đoàn toàn cầu dịch chuyển hoạt động sản xuất tới đây.
Nâng cao năng lực cạnh tranh
Theo đánh giá của VAFIE, khu vực FDI tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế. Khu vực này chiếm khoảng 16% vốn đầu tư toàn xã hội nhưng đóng góp khoảng 21% GDP, giữ tỷ trọng rất lớn trong xuất khẩu và tạo ra thặng dư thương mại gần 50 tỷ USD. FDI tiếp tục là một trong những trụ cột giúp ổn định kinh tế vĩ mô, mở rộng việc làm và kết nối Việt Nam sâu hơn với chuỗi giá trị toàn cầu.
Ông Kim In Woo, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Hàn Quốc tại Việt Nam (KoCham) cho biết, đối với các doanh nghiệp Hàn Quốc, Việt Nam không chỉ là cứ điểm sản xuất và xuất khẩu, mà còn là thị trường mang ý nghĩa chiến lược trong trung và dài hạn.
Trong khi đó, ông Torben Minko, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) cho biết, EuroCham hiện có 1.500 doanh nghiệp đang hoạt động tại Việt Nam. Các doanh nghiệp châu Âu đang hoạt động tại đây có độ tự tin rất cao, đây là chỉ tiêu quan trọng cho thấy Việt Nam là thị trường lý tưởng để tiếp tục mở rộng đầu tư.
Các tổ chức quốc tế như Ngân hàng Thế giới (WB) hay ADB đều nhận định, Việt Nam vẫn có nhiều lợi thế để duy trì sức hút trong bối cảnh dòng vốn FDI toàn cầu sẽ tiếp tục chịu áp lực từ lãi suất cao, căng thẳng địa chính trị và xu hướng phân mảnh kinh tế.
Dù vậy, các rủi ro thách thức đó là thuế đối ứng của Mỹ 46% có thể làm giảm sức hút của Việt Nam với một số ngành xuất khẩu vào Mỹ; Xung đột địa chính trị (Trung Đông, Nga-Ukraine) ảnh hưởng đến giá năng lượng và chuỗi cung ứng; Cạnh tranh thu hút FDI ngày càng gay gắt từ các nước trong khu vực như Indonesia, Thái Lan, Malaysia, Ấn Độ; Rủi ro từ tác động của Thuế tối thiểu toàn cầu 15%.
Do đó, nhằm tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, thu hút FDI thế hệ mới, các chuyên gia, tổ chức khuyến cáo, Việt Nam cần tiếp tục hoàn thiện thể chế và pháp luật. Tính dự báo của chính sách và sự nhất quán trong thực thi hành chính ngày càng trở nên quan trọng. Các doanh nghiệp không chỉ quan tâm đến ưu đãi, mà còn đặc biệt chú trọng đến khả năng vận hành ổn định trong một môi trường pháp lý minh bạch, nhất quán và có thể dự đoán được trong dài hạn.
Để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của sản xuất công nghệ cao và trung tâm dữ liệu, phát triển hạ tầng và logistics, khu công nghiệp sinh thái, khu công nghiệp thế hệ mới gắn với tiêu chuẩn xanh, số. Phát triển hạ tầng điện phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
Song song với đó, cần định hướng thu hút đầu tư theo hướng tăng cường hình thức liên doanh, liên kết giữa doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Từ đó tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị sản xuất, học hỏi công nghệ, nâng cao năng lực quản trị và từng bước phát triển năng lực công nghệ nội tại.
Trâm Anh /Hànộimới