Dù cùng nằm trên một tuyến đường và có chung nguồn gốc đất, nhưng hàng chục hộ dân tại phường Tương Mai (Hà Nội) đang phải đối mặt với phương án bồi thường thấp hơn nhiều so với phường lân cận - phường Hoàng Mai.
Dự án đầu tư xây dựng đường Tam Trinh đi qua địa bàn các phường Tương Mai, Hoàng Mai, Vĩnh Tuy. Đây là một trong những dự án hạ tầng giao thông trọng điểm của Hà Nội, nhằm giải tỏa ùn tắc và thúc đẩy kinh tế phía Nam thành phố. Tuy nhiên, công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) của dự án, đoạn qua phường Tương Mai đang gặp rất nhiều khó khăn.
Công tác giải phóng mặt bằng đường Tam Trinh, đoạn qua phường Tương Mai đang gặp nhiều khó khăn. Ảnh: Vân Nhi
Theo đơn phản ánh của ông Lê Bá Minh, đại diện cho 68 hộ dân tại phường Tương Mai, năm 1988, HTX Nông nghiệp Thanh Mai chia đất nông nghiệp làm dịch vụ cho xã viên dọc đường Tam Trinh, thuộc địa bàn phường Hoàng Văn Thụ cũ, nay là hai phường Tương Mai và Hoàng Mai. Từ năm 1989 - 1990, các hộ dân đã xây dựng nhà ở ổn định, không tranh chấp và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế nhà đất từ năm 1992 đến nay. Trong các biên lai thuế, diện tích này đều được cơ quan chức năng xác định là "đất ở đô thị, vị trí 1".
Mặc dù cùng một nguồn gốc đất, cùng một dự án, nhưng giữa phường Hoàng Mai và Tương Mai lại đang xuất hiện hai phương án hỗ trợ, bồi thường, GPMB khác nhau. Cụ thể, trong khi phường Hoàng Mai được phê duyệt phương án bồi thường theo giá đất ở (khoảng hơn 110.000.000 đồng/m2) thì các hộ dân tại phường Tương Mai lại chỉ được bồi thường theo giá đất dịch vụ - 38.660.000 đồng/m2.
Chính quyền phường Tương Mai cũng thừa nhận sự khác biệt này. Cụ thể, trong Báo cáo số 01-BC/BCĐGPMB ngày 26-3-2026 về việc thực hiện công tác GPMB dự án đầu tư xây dựng đường Tam Trinh do ông Võ Xuân Trọng, Bí thư Đảng ủy, Trưởng ban Chỉ đạo GPMB phường Tương Mai gửi Thành ủy và UBND thành phố Hà Nội nêu rõ: "Vẫn có sự khác nhau về giá bồi thường đối với đất có cùng nguồn gốc do HTX Thanh Mai giao cho các hộ dân, dẫn đến chênh lệch lớn về số tiền đền bù mà các hộ dân của hai phường nhận được".
Theo nội dung báo cáo, hiện nay, phường Hoàng Mai đang áp dụng các quy định theo Nghị định 49/2026/NĐ-CP ngày 31-1-2026 của Chính phủ về việc quy định chi tiết và hướng dẫn một số điều của Nghị định 254/2025/QH15 của Quốc hội quy định một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình thi hành Luật đất đai để phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ đối với các trường hợp có nguồn gốc đất do HTX giao. Chính sách này áp dụng bồi thường 100% theo giá đất ở và khấu trừ nghĩa vụ tài chính theo Nghị định 103/2024/NĐ-CP ngày 30-7-2024 của Chính phủ quy định về tiền sử dụng đất, tiền thuê đất.
Trong khi đó, thực hiện theo Văn bản số 644/UBND-NNMT ngày 12-2-2026 của thành phố về việc tạm thời chưa áp dụng Nghị định 49/2026 để chờ hướng dẫn của Sở NN&MT, UBND phường Tương Mai phê duyệt phương án: Bồi thường 100% giá đất thương mại dịch vụ đối với diện tích đất được HTX giao làm dịch vụ; chỉ bồi thường giá đất ở đối với diện tích đất nông nghiệp lấn chiếm đã sử dụng ổn định làm nhà ở. Cách vận dụng này đã khiến người dân phường Tương Mai rơi vào thế thua thiệt so với các phường giáp ranh.
Trước tình hình này, Ban Chỉ đạo GPMB phường Tương Mai đã kiến nghị UBND thành phố chỉ đạo, hướng dẫn thực hiện một chính sách chung để tạo sự thống nhất giữa các phường trong cùng một dự án.
Tại Văn bản số 958/UBND-KTHT ngày 10-4-2026 của UBND phường Tương Mai về việc thực hiện công tác GPMB đường Tam Trinh, bà Đào Thị Thu Hằng, Chủ tịch UBND phường khẳng định, chính quyền tiếp thu toàn bộ ý kiến, đơn kiến nghị của người dân và giải quyết theo thẩm quyền. Đối với những vấn đề vượt thẩm quyền, phường sẽ báo cáo thành phố giải quyết theo quy định.
UBND phường Tương Mai cũng cam kết: Trong trường hợp các hộ dân đã nhận tiền, bàn giao mặt bằng nhưng vẫn có kiến nghị, khiếu nại, chính quyền vẫn tiếp nhận và xem xét cẩn trọng từng trường hợp. Nếu có đủ căn cứ pháp lý hoặc có sự thay đổi về chính sách từ thành phố, UBND phường sẽ điều chỉnh, bổ sung phương án nhằm bảo đảm quyền và lợi ích chính đáng nhất của người dân.
Vân Nhi /Hànộimới