Nghị định 339/2026/NĐ-CP quy định mức phạt tiền tối đa tới 1 tỷ đồng đối với một số vi phạm trong lĩnh vực xây dựng và kinh doanh bất động sản; đồng thời bổ sung nhiều hình thức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả và quy định cụ thể về thời hiệu xử phạt.
Ngày 17/9/2026, Bộ Xây dựng tổ chức Hội nghị phổ biến pháp luật về Nghị định số 339/2026/NĐ-CP, Nghị định số 311/2026/NĐ-CP và tập huấn nghiệp vụ xử lý vi phạm hành chính.
Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho biết, công tác xử lý vi phạm hành chính trong các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của Bộ Xây dựng đã được cụ thể hóa thông qua các nghị định của Chính phủ.
Trong đó, Nghị định số 339/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng, quản lý công trình hạ tầng kỹ thuật, quản lý, phát triển nhà và kinh doanh bất động sản, có hiệu lực từ ngày 26/8/2026.
Nghị định số 311/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 189/2025/NĐ-CP ngày 1/7/2025 của Chính phủ quy định chi tiết Luật Xử lý vi phạm hành chính về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính, có hiệu lực từ ngày 26/9/2026.
Vi phạm xây dựng, kinh doanh bất động sản có thể bị phạt tới 1 tỷ đồng
Quy định cụ thể mức phạt và hình thức xử lý
Trình bày tại hội nghị, bà Đặng Thị Hải Yến, Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Xây dựng), cho biết Nghị định số 339/2026/NĐ-CP gồm 8 chương, 91 điều, điều chỉnh 7 lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Xây dựng.
Nghị định quy định cụ thể các hành vi vi phạm hành chính, hành vi vi phạm đã kết thúc hoặc đang thực hiện; hình thức, mức xử phạt và biện pháp khắc phục hậu quả đối với từng hành vi.
Bên cạnh đó, nghị định quy định về đối tượng bị xử phạt, thẩm quyền xử phạt, mức phạt tiền theo từng chức danh, thẩm quyền lập biên bản và việc thi hành các hình thức xử phạt vi phạm hành chính trong các lĩnh vực thuộc phạm vi điều chỉnh.
Các hình thức xử phạt chính gồm cảnh cáo và phạt tiền. Hình thức xử phạt bổ sung có thể gồm đình chỉ hoạt động xây dựng từ 1-6 tháng; đình chỉ hoạt động giám sát thi công xây dựng từ 6-9 tháng; đình chỉ hoạt động kinh doanh bất động sản từ 3-6 tháng; đình chỉ hoạt động kinh doanh dịch vụ sàn giao dịch bất động sản từ 3-6 tháng.
Nghị định cũng quy định việc tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề. Trong đó, chứng chỉ hành nghề hoạt động xây dựng có thể bị tước từ 6-12 tháng, giấy phép xây dựng từ 3-12 tháng; đồng thời có thể áp dụng biện pháp tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính.
Đáng chú ý, mức phạt tiền tối đa đối với vi phạm trong lĩnh vực xây dựng và kinh doanh bất động sản là 1 tỷ đồng. Đối với lĩnh vực quản lý công trình hạ tầng kỹ thuật, quản lý, phát triển nhà, mức phạt tiền tối đa là 300 triệu đồng.
Quy định rõ thời hiệu xử phạt
Nghị định 339 cũng quy định cụ thể về thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính theo từng lĩnh vực.
Theo đó, thời hiệu xử phạt là 1 năm đối với vi phạm hành chính trong lĩnh vực kinh doanh bất động sản và quản lý công trình hạ tầng kỹ thuật; 2 năm đối với vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng, quản lý và phát triển nhà.
Đối với vi phạm hành chính đã kết thúc, thời hiệu xử phạt được tính từ thời điểm chấm dứt hành vi vi phạm. Đối với vi phạm đang thực hiện, thời hiệu được tính từ thời điểm phát hiện hành vi.
Đối với nhà ở riêng lẻ, thời điểm chấm dứt hành vi vi phạm được xác định là ngày đưa công trình vào sử dụng. Trường hợp không xác định được ngày đưa công trình vào sử dụng, thời điểm này là ngày hoàn thành công trình được ghi trong hợp đồng thi công xây dựng.
Yêu cầu xử lý đúng thẩm quyền, đúng quy định
Trao đổi về công tác thi hành pháp luật xử lý vi phạm hành chính và xác định thẩm quyền xử phạt trong lĩnh vực xây dựng theo Nghị định 311 và Nghị định 339, bà Nguyễn Thanh Hà, Phó Cục trưởng Cục Pháp luật hình sự - hành chính và Quản lý xử lý vi phạm hành chính (Bộ Tư pháp), cho biết Nghị định 311 đã quy định các nội dung chuyển tiếp nhằm xử lý vấn đề thẩm quyền xử phạt đối với những chức danh chưa được quy định tại Nghị định 339.
Theo đó, trong quá trình kiểm tra, phát hiện và xử lý vi phạm, các cơ quan, đơn vị cần nghiên cứu, áp dụng đồng thời các quy định về thẩm quyền xử phạt tại Nghị định 311 và Nghị định 339, bảo đảm việc xử lý đúng thẩm quyền và đúng quy định pháp luật.
Việc triển khai các nghị định diễn ra trong bối cảnh tổ chức bộ máy được sắp xếp, đặc biệt tại địa phương đã thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn được giao, các Sở Xây dựng phải triển khai khối lượng lớn công việc liên quan đến thi hành pháp luật tại địa phương.
Theo đại diện Bộ Tư pháp, việc thiếu công cụ pháp lý hoặc áp dụng chưa đầy đủ, chặt chẽ căn cứ pháp luật trong quá trình kiểm tra, phát hiện và xử lý vi phạm có thể dẫn đến những vướng mắc đối với quyết định xử phạt vi phạm hành chính.
Do đó, việc phổ biến, tập huấn các quy định mới được đánh giá có ý nghĩa thiết thực, giúp các đơn vị thuộc Bộ Xây dựng và các Sở Xây dựng địa phương nắm bắt đầy đủ quy định, nâng cao nghiệp vụ và tổ chức thực hiện công tác kiểm tra, xử lý vi phạm hành chính đúng pháp luật, bài bản và hiệu quả.
Linh Anh /Doanh nghiệp và Hội nhập
Nguồn: https://doanhnghiephoinhap.vn/vi-pham-xay-dung-kinh-doanh-bat-dong-san-co-the-bi-phat-toi-1-ty-dong-149207.html - 18/09/2026 10:13