Trước những khó khăn từ thị trường toàn cầu, yêu cầu đặt ra là ngành tôm phải nhanh chóng thích ứng, tái cấu trúc để giữ vững năng lực cạnh tranh.
Nâng cao chất lượng con giống để vươn tầm
Trong bối cảnh thị trường xuất khẩu còn nhiều biến động, nhu cầu tiêu thụ chưa phục hồi đồng đều và chi phí logistics gia tăng, ngành tôm Việt Nam đang đối mặt với sức ép lan rộng trên toàn chuỗi giá trị. Không chỉ dừng ở khâu tiêu thụ, những tác động này còn ảnh hưởng đến tận con giống, công nghệ nuôi và cả hoạt động cung ứng thiết bị.
Trả lời phóng viên Báo Công Thương, bà Bùi Thị Tiên Đức, Phó Giám đốc Truyền thông Tập đoàn Thuỷ sản Việt Úc cho biết, biến động của thị trường xuất khẩu, đặc biệt là tình trạng dư cung toàn cầu và áp lực giảm giá, đang tác động trực tiếp đến toàn bộ chuỗi giá trị ngành tôm.
"Hiện nay nhu cầu tôm giống không còn ổn định theo chu kỳ như trước mà biến động theo từng thời điểm do người nuôi trở nên thận trọng hơn. Tuy nhiên, đây cũng là cơ hội để thị trường được sàng lọc, khi người nuôi ngày càng ưu tiên lựa chọn con giống chất lượng cao, có khả năng thích nghi tốt và truy xuất nguồn gốc rõ ràng để giảm thiểu rủi ro", bà Bùi Thị Tiên Đức cho biết
Kiểm soát nghiêm ngặt quy trình chăm sóc tôm giống, đảm bảo con giống đạt chất lượng cao và có khả năng thích nghi tốt. Ảnh: Thuỷ sản Việt Úc
Ở góc độ thị trường, nhu cầu tiêu thụ tại các khu vực lớn như Mỹ và EU được dự báo phục hồi nhưng đi kèm yêu cầu ngày càng khắt khe về tiêu chuẩn bền vững và truy xuất. Trong khi đó, Trung Quốc vẫn là thị trường lớn nhưng biến động về chính sách và kiểm soát chất lượng ngày càng chặt chẽ.
Để nâng cao năng lực cạnh tranh, đại diện công ty Việt Úc cũng cho biết, ngành tôm Việt Nam cần tập trung đồng bộ vào nhiều yếu tố then chốt, trong đó nền tảng trước hết là chất lượng con giống, đây là yếu tố quyết định hiệu quả của toàn bộ chuỗi giá trị. Việc kiểm soát dịch bệnh và phát triển các mô hình nuôi bền vững đóng vai trò quan trọng trong việc giảm thiểu rủi ro và tối ưu năng suất.
Trước yêu cầu ngày càng khắt khe từ thị trường quốc tế, truy xuất nguồn gốc và minh bạch chuỗi cung ứng cũng trở thành điều kiện bắt buộc. Bên cạnh đó, ngành tôm cần đẩy mạnh đầu tư vào chế biến sâu, gia tăng giá trị sản phẩm để từng bước thoát khỏi cạnh tranh về giá, đồng thời xây dựng thương hiệu quốc gia nhằm khẳng định vị thế trên thị trường toàn cầu.
Ứng dụng công nghệ và mở rộng thị trường
Nếu như con giống là nền tảng, thì công nghệ và thiết bị nuôi đang trở thành yếu tố quyết định hiệu quả sản xuất. Những cải tiến trong thiết bị nuôi không chỉ giúp tăng năng suất mà còn tối ưu hóa chi phí, tiết kiệm năng lượng và giảm thiểu rủi ro cho người nuôi, đặc biệt trong bối cảnh biến động thị trường quốc tế.
Chia sẻ với Báo Công Thương, bà Trương Thị Lệ Dung, Giám đốc điều hành Công ty TNHH AQUA MINA cho biết, những biến động địa chính trị gần đây đang tạo ra thách thức rất lớn cho hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp.
"Trước đây, một container hàng từ Việt Nam sang khu vực này chỉ mất khoảng 40 - 45 ngày, nhưng hiện nay thời gian vận chuyển bị kéo dài do nhiều tuyến phải áp dụng bảo hiểm chiến tranh, thậm chí có tuyến còn tạm ngưng khai thác", bà Trương Thị Lệ Dung nói.
Đầu tư hạ tầng và thiết bị nuôi đồng bộ là chìa khóa giúp doanh nghiệp ngành tôm chủ động thích ứng với biến động thị trường. Ảnh: Công ty TNHH AQUA MINA
Trước tình hình này, Aquamina buộc phải điều chỉnh chiến lược theo hướng linh hoạt hơn. Theo đó, doanh nghiệp đang đẩy mạnh chuyển dịch trọng tâm sang các thị trường Đông Nam Á như Philippines, Thái Lan, Indonesia, đồng thời đẩy mạnh khai thác thị trường nội địa nơi đã có mặt tại hơn 54 tỉnh, thành. Các sản phẩm tiết kiệm năng lượng và ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo được xác định là hướng đi dài hạn, nâng cao hiệu quả nuôi và giảm chi phí cho người nuôi trong nước.
Theo đại diện doanh nghiệp, việc đầu tư công nghệ vẫn là một bài toán không dễ đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Để đảm bảo hiệu quả kinh tế, doanh nghiệp phải lựa chọn cách tiếp cận cân bằng, phát triển công nghệ ở mức phù hợp, vừa đủ để sản phẩm có thể thương mại hóa, vừa tạo ra lợi thế cạnh tranh trong tương lai mà không làm quá tải nguồn lực về vốn và nhân lực. Đây là sự kết hợp tinh tế giữa đổi mới kỹ thuật và chiến lược kinh doanh, giúp ngành tôm Việt Nam từng bước nâng cao năng lực sản xuất, chuẩn bị sẵn sàng cho các cơ hội xuất khẩu trong tương lai.
Việc nâng cao chất lượng con giống, kiểm soát tốt dịch bệnh, ứng dụng công nghệ và tối ưu chi phí sản xuất sẽ là những yếu tố quan trọng giúp ngành tôm giữ được sức cạnh tranh. Bên cạnh đó, sự liên kết chặt chẽ giữa các doanh nghiệp trong chuỗi cũng đóng vai trò then chốt, giúp giảm rủi ro và nâng cao hiệu quả chung.
Khi từng mắt xích cùng thay đổi và phối hợp tốt hơn, ngành tôm Việt Nam sẽ không chỉ vượt qua giai đoạn khó khăn hiện tại mà còn có cơ hội phát triển bền vững, từng bước khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế.
Minh Anh /Báo Công Thương