Dù căng thẳng thuế quan gia tăng, kinh tế Mỹ và EU vẫn gắn chặt qua thương mại, dịch vụ, năng lượng và nợ công, khó có thể tách rời.
Trong bối cảnh tranh chấp thương mại gia tăng, kinh tế Mỹ và Liên minh châu Âu vẫn duy trì sự phụ thuộc lẫn nhau ở mức rất lớn.
Các container hàng hóa phủ màu cờ Mỹ và Liên minh châu Âu biểu trưng cho thương mại xuyên Đại Tây Dương. Ảnh: Ohde
Mặc dù Tổng thống Donald Trump nhiều lần cho rằng kinh tế Mỹ chịu thiệt thòi trong thương mại toàn cầu và muốn thu hẹp thâm hụt thông qua các biện pháp thuế quan, thực tế cho thấy nhóm 27 quốc gia thành viên Liên minh châu Âu vẫn là đối tác thương mại lớn nhất của Mỹ.
Quy mô thương mại giữa Mỹ và Liên minh châu Âu lớn đến mức nào
Mỹ và Liên minh châu Âu hiện chiếm hơn bốn mươi phần trăm tổng sản lượng kinh tế toàn cầu và gần một phần ba thương mại thế giới. Trong năm 2024, hai bên trao đổi lượng hàng hóa trị giá hơn chín trăm bảy mươi lăm tỷ đô la, tương đương 867 tỷ euro.
Nếu tính cả dịch vụ, tổng kim ngạch thương mại xuyên Đại Tây Dương đạ1,68 nghìn tỷ euro, tương đương 1,97 nghìn tỷ đô la theo báo cáo của Hội đồng Liên minh châu Âu.
Mỹ có thâm hụt thương mại với Liên minh châu Âu hay không
Có. Mỹ nhập khẩu nhiều hàng hóa từ Liên minh châu Âu hơn so với lượng xuất khẩu sang khu vực này. Mức thâm hụt tăng từ 156 tỷ euro vào năm 2023 lên 197 tỷ euro trong năm 2024.
Theo số liệu của Cục Thống kê Mỹ, tổng thâm hụt thương mại của nước này trên toàn cầu vào khoảng 1,17 nghìn tỷ đô la.
Liên minh châu Âu đạt thặng dư lớn trong các lĩnh vực như ô tô và dược phẩm, trong khi Mỹ chỉ duy trì thặng dư rõ rệt trong nhóm hàng dầu mỏ, khí đốt và than đá.
Thương mại dịch vụ có cân bằng hay không
Trong lĩnh vực dịch vụ, Mỹ ghi nhận thặng dư đáng kể nhờ sự phát triển mạnh của các tập đoàn công nghệ lớn như Apple, Amazon, Microsoft, Meta và Google. Nhóm dịch vụ tài chính, công nghệ thông tin và doanh thu từ cấp quyền sử dụng tài sản trí tuệ đóng vai trò quan trọng trong thặng dư này.
Năm 2024, thặng dư dịch vụ của Mỹ với Liên minh châu Âu đạt 148 tỷ euro. Khi gộp cả hàng hóa và dịch vụ, mức thâm hụt chung của Mỹ thu hẹp còn khoảng 50 tỷ euro, cho thấy quan hệ thương mại xuyên Đại Tây Dương cân bằng hơn nhiều so với những gì Tổng thống Donald Trump thường đề cập.
Mỹ dễ chịu rủi ro ở những lĩnh vực nào trong tranh chấp thương mại
Trong bối cảnh dịch vụ kỹ thuật số ngày càng quan trọng, các biện pháp áp thuế hoặc đánh phí bổ sung trong lĩnh vực này có thể tác động mạnh đến Mỹ.
Liên minh châu Âu có khả năng sử dụng công cụ phòng vệ mang tên Biện pháp Chống Ép Buộc, nhằm bảo vệ các quốc gia thành viên trước những hành động gây sức ép về kinh tế. Tuy nhiên, công cụ này đến nay chưa từng được kích hoạt.
Mỹ có phụ thuộc vào Liên minh châu Âu trong hoạt động xuất khẩu hay không
Có, đặc biệt là trong lĩnh vực năng lượng, nơi Mỹ liên tục duy trì thặng dư. Khí tự nhiên hóa lỏng là ví dụ rõ nhất. Sau khi Nga tiến hành chiến dịch quân sự tại Ukraine vào năm 2022, châu Âu đã tăng mạnh lượng nhập khẩu khí hóa lỏng từ Mỹ.
Theo số liệu của Viện Phân tích Kinh tế và Năng lượng có trụ sở tại Cleveland, lượng nhập khẩu của châu Âu đạt 81 tỷ mét khối trong năm 2025.
Hiện nay hơn một nửa lượng khí tự nhiên xuất khẩu của Mỹ chảy vào thị trường châu Âu. Sự phụ thuộc gia tăng theo cả hai chiều, bởi bất kỳ gián đoạn nào cũng có thể tác động đến cả nguồn cung của châu Âu lẫn doanh thu của các doanh nghiệp năng lượng Mỹ.
Nông nghiệp Mỹ chịu ảnh hưởng ra sao
Ngành đậu tương là minh chứng điển hình cho rủi ro gián đoạn thương mại. Mỹ là quốc gia sản xuất đậu tương lớn thứ hai thế giới sau Brazil và Trung Quốc cùng Liên minh châu Âu là những khách hàng quan trọng.
Trong một số giai đoạn căng thẳng, Liên minh châu Âu từng xem xét các biện pháp áp thuế trị giá 93 tỷ euro lên nhóm hàng này. Nếu được triển khai, đây sẽ là thách thức lớn đối với nông dân Mỹ, trong khi Liên minh châu Âu hoàn toàn có thể tăng lượng nhập khẩu từ Brazil để bù đắp.
Mỹ có phụ thuộc vào châu Âu trong việc tài trợ cho nợ công hay không
Có. Mỹ hiện là quốc gia có mức nợ công lớn nhất thế giới. Theo Bộ Tài chính Mỹ, tính đến ngày bảy tháng một, tổng nợ liên bang đạt ba mươi tám phẩy bốn nghìn tỷ đô la. Trong đó, 6,9 nghìn tỷ đô la, tương đương gần 18%, do các chủ nợ nước ngoài nắm giữ.
Tính đến tháng mười một năm 2025, Nhật Bản vẫn là chủ nợ nước ngoài lớn nhất với khoảng 1,2 nghìn tỷ đô la. Vương quốc Anh đứng thứ hai. Nếu cộng tổng các chủ nợ đến từ châu Âu, khu vực này nắm gần một nửa lượng trái phiếu chính phủ Mỹ do nước ngoài sở hữu.
Các biện pháp thuế của Tổng thống Donald Trump có khiến đồng USD suy yếu hay không
Có. Việc áp thuế làm gia tăng nguy cơ lạm phát tại Mỹ. Bên cạnh đó, bất ổn liên quan đến chính sách thương mại, thâm hụt ngân sách và xu hướng điều chỉnh lãi suất cũng góp phần làm đồng đô la kém ổn định.
Nhiều chuyên gia dự báo xu hướng giảm giá của đồng đô la so với đồng euro trong năm trước sẽ tiếp tục kéo dài sang năm 2026.
Mỹ được kỳ vọng tiếp tục giảm lãi suất sau khi Cục Dự trữ Liên bang hạ mức lãi suất cơ bản từ 4,25% xuống còn3,5% trong năm 2025.
Đồng đô la yếu đi có hai mặt trái chiều. Hàng hóa xuất khẩu của Mỹ trở nên rẻ và cạnh tranh hơn, nhưng chi phí nhập khẩu lại tăng, gây áp lực lạm phát. Đối với châu Âu, giá năng lượng nhập khẩu từ Mỹ giảm góp phần kiềm chế lạm phát và hạ chi phí sản xuất.
Tuy nhiên, đồng đô la yếu khiến hàng hóa châu Âu trở nên đắt đỏ hơn tại thị trường Mỹ, ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp trong khu vực.
Dũng Phan (DW)
Nhà báo và Công luận