Quý I/2026 ghi nhận làn sóng doanh nghiệp gia nhập thị trường tăng mạnh, với gần 96.000 doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động. Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, số doanh nghiệp rút lui cũng ở mức cao.
Bình quân mỗi tháng có khoảng 30.600 doanh nghiệp rời khỏi thị trường
Theo báo cáo của Cục Thống kê (NSO), Bộ Tài chính, trong tháng 3/2026, cả nước ghi nhận gần 22.000 doanh nghiệp thành lập mới, với tổng vốn đăng ký đạt 224.900 tỷ đồng và gần 98.400 lao động đăng ký.
So với tháng trước, số doanh nghiệp tăng mạnh 94,1%, vốn đăng ký tăng 69,4% và số lao động tăng 65,7%. So với cùng kỳ năm trước, các chỉ tiêu này cũng tăng lần lượt 40,5%, 78,1% và 12,4%.
Tuy nhiên, vốn đăng ký bình quân mỗi doanh nghiệp trong tháng đạt 10,2 tỷ đồng, giảm 12,8% so với tháng trước, nhưng vẫn tăng 26,7% so với cùng kỳ. Bên cạnh đó, có hơn 7.900 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động, tăng 28,3% so với tháng trước.
.jpg)
Dự kiến quý II/2026, có 40,8% số doanh nghiệp đánh giá xu hướng sẽ tốt lên so với quý I/2026. Ảnh minh họa/TN
Ở chiều ngược lại, số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường cũng gia tăng. Trong tháng 3, có hơn 5.000 doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh có thời hạn, hơn 6.300 doanh nghiệp chờ giải thể và gần 3.800 doanh nghiệp hoàn tất giải thể, đều tăng so với cả tháng trước và cùng kỳ năm 2025.
Tính chung quý I/2026, cả nước có hơn 57.400 doanh nghiệp đăng ký thành lập mới với tổng số vốn đăng ký gần 538.600 tỷ đồng, tổng số lao động đăng ký hơn 265.900 lao động, tăng 57,8% về số doanh nghiệp, tăng 51% về số vốn đăng ký và tăng 16,5% về số lao động so với cùng kỳ năm trước.
Vốn đăng ký bình quân một doanh nghiệp thành lập mới trong quý I/2026 đạt 9,4 tỷ đồng, giảm 4,3% so với cùng kỳ năm trước. Tổng số vốn đăng ký bổ sung vào nền kinh tế trong quý I/2026 là hơn 1,3 triệu tỷ đồng, giảm 5,1% so với cùng kỳ năm 2025.
Bên cạnh đó, cả nước có hơn 38.600 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động (tăng 5,7% so với cùng kỳ năm 2025), nâng tổng số doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động trong quý I/2026 lên 96.000 doanh nghiệp, tăng 31,7% so với cùng kỳ năm 2025. Bình quân một tháng có 32.000 doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động.
Tuy nhiên, số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường trong quý I cũng ở mức cao. Có gần 63.500 doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh, hơn 16.600 doanh nghiệp chờ giải thể và hơn 11.700 doanh nghiệp hoàn tất giải thể. Bình quân mỗi tháng có khoảng 30.600 doanh nghiệp rời khỏi thị trường.
Kỳ vọng vào quý II
Cũng theo Cục Thống kê, kết quả điều tra xu hướng kinh doanh của các doanh nghiệp trong ngành công nghiệp chế biến, chế tạo cho thấy bức tranh sản xuất trong quý I/2026 vẫn mang tính “trung tính”, với sự phân hóa rõ rệt giữa các nhóm doanh nghiệp.
Cụ thể, có 23,8% doanh nghiệp đánh giá tình hình sản xuất kinh doanh tốt hơn so với quý IV/2025, trong khi 46,1% cho rằng hoạt động duy trì ổn định. Đáng chú ý, vẫn còn tới 30,1% doanh nghiệp cho biết gặp khó khăn.
Dự kiến quý II/2026, có 40,8% số doanh nghiệp đánh giá xu hướng sẽ tốt lên so với quý I/2026; 37,5% số doanh nghiệp cho rằng tình hình sản xuất kinh doanh sẽ ổn định và 21,7% số doanh nghiệp dự báo khó khăn hơn.
Đặc biệt, khối doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) tỏ ra lạc quan nhất, với khoảng 80% doanh nghiệp dự báo tình hình sẽ tốt lên hoặc giữ ổn định. Tỷ lệ này ở khu vực doanh nghiệp Nhà nước và khu vực ngoài Nhà nước cũng ở mức cao, lần lượt là 79,6% và 77,3%.
Xét về khối lượng sản xuất, trong quý I/2026, có 23,8% doanh nghiệp ghi nhận sản lượng tăng so với quý trước, 45,3% giữ ổn định, trong khi 30,9% cho biết sản lượng giảm. Dự báo sang quý II, xu hướng tích cực hơn khi 40% doanh nghiệp kỳ vọng sản lượng tăng, 41,8% dự báo ổn định và chỉ 18,2% lo ngại suy giảm.
Về đơn đặt hàng, trong quý I, có 21,9% doanh nghiệp cho biết đơn hàng mới tăng, gần một nửa (49,6%) giữ ổn định, trong khi 28,5% ghi nhận sụt giảm. Tuy nhiên, sang quý II, kỳ vọng cải thiện rõ rệt hơn khi 37,7% doanh nghiệp dự báo đơn hàng sẽ tăng, 44,2% ổn định và chỉ 18,1% dự báo giảm.
Đối với đơn hàng xuất khẩu, bức tranh vẫn còn thận trọng hơn. Trong quý I, chỉ 17,7% doanh nghiệp ghi nhận đơn hàng xuất khẩu tăng, trong khi 55% giữ ổn định và 27,3% giảm. Dù vậy, triển vọng quý II có dấu hiệu tích cực khi 30,3% doanh nghiệp kỳ vọng đơn hàng xuất khẩu tăng, hơn một nửa dự báo ổn định và tỷ lệ doanh nghiệp dự báo giảm giảm xuống còn 18,7%.
Nhìn chung, các chỉ số khảo sát cho thấy hoạt động sản xuất công nghiệp chế biến, chế tạo đang trong quá trình phục hồi, với kỳ vọng cải thiện rõ nét hơn trong quý II/2026, đặc biệt nhờ sự dẫn dắt của khối doanh nghiệp FDI và sự cải thiện của đơn hàng trong nước cũng như xuất khẩu.
Việt Vũ /Nhà báo và Công luận