Thủ tướng Anh Keir Starmer khẳng định London sẽ không đứng về bên nào trong cạnh tranh giữa Mỹ và Trung Quốc trước thềm chuyến thăm chính thức Bắc Kinh.
"Tôi thường xuyên được yêu cầu chọn phe giữa các quốc gia, nhưng tôi không làm thế", Thủ tướng Anh Starmer ngày 26/1 khẳng định, khi được hỏi liệu ông có đang tìm cách cải thiện quan hệ với Trung Quốc bằng cách đánh đổi mối quan hệ với Mỹ – đồng minh thân cận nhất của Anh – hay không.
Ông cho biết áp lực tương tự từng xuất hiện trong quá trình đàm phán thương mại với Washington. "Khi đàm phán thỏa thuận thương mại với Mỹ, nhiều người nói tôi buộc phải chọn phe giữa Mỹ và châu Âu, tôi đã trả lời rằng tôi sẽ không đưa ra lựa chọn đó", Thủ tướng Anh nói thêm.
Thủ tướng Anh Keir Starmer và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Ảnh: gov.cn
Tuyên bố của ông Starmer được đưa ra ngay trước chuyến thăm Trung Quốc trong tuần này, chuyến công du đầu tiên của một thủ tướng Anh tới Bắc Kinh sau 8 năm. Chuyến thăm diễn ra không lâu sau khi Thủ tướng Canada Mark Carney tới Trung Quốc, động thái từng khiến Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa áp thuế 100% với Canada.
Chuyến đi của ông Starmer được xem là bước triển khai cam kết tranh cử của Công đảng về việc tái thiết quan hệ với Trung Quốc, vốn suy giảm trong những năm qua do bất đồng liên quan đến Hồng Kông, đại dịch Covid-19 và các cáo buộc hoạt động gián điệp.
Trong những tháng gần đây, Chính phủ Anh đã tìm cách hạ nhiệt căng thẳng với Bắc Kinh. Một động thái đáng chú ý là việc London phê duyệt dự án xây dựng đại sứ quán Trung Quốc quy mô lớn tại Anh vào tuần trước, được coi là bước chuẩn bị quan trọng cho chuyến thăm lần này.
Thủ tướng Starmer khẳng định ông có thể gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình mà không làm phật ý Tổng thống Trump hay gây tổn hại quan hệ với Mỹ, đồng thời bác bỏ quan điểm cho rằng Anh phải đánh đổi lợi ích để duy trì quan hệ với cả hai cường quốc.
Ông cũng nhấn mạnh chuyến thăm không nhằm gửi đi thông điệp tương tự như Thủ tướng Canada Carney, người từng kêu gọi các quốc gia nhỏ liên kết với nhau để "tồn tại trong kỷ nguyên cạnh tranh giữa các cường quốc".
"Chúng tôi có quan hệ rất thân thiết với Mỹ, hiển nhiên chúng tôi sẽ duy trì quan hệ hợp tác này, cả về kinh tế lẫn an ninh, quốc phòng", ông Starmer nói. "Ngược lại, quay lưng và phớt lờ Trung Quốc, nền kinh tế lớn thứ hai thế giới với nhiều cơ hội kinh doanh, là không hợp lý".
Sau giai đoạn được gọi là "thời kỳ hoàng kim" dưới thời cựu Thủ tướng David Cameron, quan hệ Anh – Trung dần xấu đi. Tuy vậy, Trung Quốc vẫn là một trong những đối tác thương mại lớn của Anh. Năm 2024, kim ngạch thương mại song phương Anh – Trung đạt 93 tỷ USD, so với 141 tỷ USD giữa Anh và Mỹ.
Theo Thủ tướng Anh, trọng tâm chuyến thăm Bắc Kinh lần này là thúc đẩy hợp tác kinh tế. Tháp tùng ông Starmer là khoảng 65 lãnh đạo doanh nghiệp, đại học và các tổ chức văn hóa.
"Họ hiểu rõ những cơ hội đang mở ra. Đây không đồng nghĩa là thỏa hiệp an ninh quốc gia, mà ngược lại", ông nói.
Cao Phong (japantimes, Reuters)
Nhà báo và Công luận